Кіріспе
Оңтүстік Австралия полициясы – Австралия мемлекетінің Оңтүстік Австралия штатының полиция күштері. Оңтүстік Австралия полициясы (SAPOL) – Оңтүстік Австралия үкіметінің тәуелсіз мемлекеттік агенттігі, оны полиция комиссары басқарады, ол полиция министріне есеп береді. SAPOL штабтың барлық аймақтарында жалпы полиция қызметін, жол патрулін, қылмыстық тергеулерді және төтенше жағдайларды үйлестіру қызметтерін ұсынады. SAPOL жол қауіпсіздігін насихаттау және білім беруге де жауапты, сондай-ақ Оңтүстік Австралия жол қауіпсіздігі орталығын ұстап тұрады. 2023 жылдың қараша айына қарай полиция комиссары Грант Стивенс, ол 2015 жылдың шілдесінен бері осы лауазымда қызмет етеді.
South Australia Police (SAPOL) is the police force of the Australian state of South Australia. SAPOL is an independent statutory agency of the Government of South Australia directed by the Commissioner of Police, who reports to the Minister for Police. SAPOL provides general duties policing, highway patrol, criminal investigation and emergency coordination services throughout the state. SAPOL is also responsible for road safety advocacy and education, and maintains the South Australian Road Safety Centre. as of November 2023 the commissioner of police is Grant Stevens, who has been in the role since July 2015.
Алғашқы жылдар
1838 жылғы 28 сәуірде инспектор Генри Инман басшылығымен ресми түрде құрылған бұл күш Австралиядағы ең көне және әлемдегі үшінші ең көне ұйымдастырылған полиция күштерінің бірі болып табылады. Оңтүстік Австралия колониясындағы алғашқы күш 10 атты және 10 жаяу констебльден тұрды. 1840 жылы майор Томас Шоллхэм О'Халлоран полиция комиссары болып тағайындалды. Осы кезде SAPOL құрамында бір бас инспектор, екі инспектор, үш сержант және 47 констебль болды, олар жаяу және атты бөлімдерге бөлінді. Кокс 1935 жылы зейнетке шықты және Австралияның барлық штаттық полиция департаменттерінің ішіндегі ең ірі әйелдер бөлімін – 14 қызметкерді басқарды, бұл көрсеткіш Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімінен екі есе көп еді. 1929 жылы офицер Дейзи Кертис стипендия бойынша шетелде оқып, "әйелдер мен балаларды қорғау әдістерін" зерттеді. Бұл сапарға Ұлыбритания, Норвегия, Швеция, Германия, Нидерланды, Америка Құрама Штаттары және Жаңа Зеландияға бару кірді. (Жаңа Зеландия 1941 жылға дейін өзінің алғашқы әйел офицерін алған жоқ.) 1999 жылы SAPOL Австралия полициясының алғашқы мекемесі болып, аға констебль Джейн Клюзекті тактикалық топқа тағайындады.
Комиссар
Полиция комиссары SAPOL-ді басқарумен қатар, Мемлекеттік төтенше жағдайлар координаторы болып та табылады және ірі төтенше жағдайларға жауап беруге, сондай-ақ орман өрттері, су тасқыны және жер сілкінісі сияқты ірі апаттарды басқару мен бақылауға жауапты. Төтенше жағдай жарияланған кезде комиссар шектеулі мерзімге полиция орындауы мүмкін ережелер мен қағидаларды қабылдауға ерекше құқық алады. Осы заңдарға сәйкес, комиссар Грант Стивенс Оңтүстік Австралияның COVID-19 пандемиясына жауап қайырудағы маңызды тұлғаға айналды. Оңтүстік Австралия полициясының өкілеттіктері 1998 жылғы Полиция заңында белгіленген. 2023 жылғы қараша айының мәліметі бойынша Стивенс әлі де бұл қызметте.
as of November 2023 Stevens is still in the position.
Ұйым
SAPOL құрылымы әртүрлі бөлімшелерден тұрады. Барлық бөлімшелер басшылық тізбегі арқылы комиссарға есепті. Қызметтер ең ірі бөлімшелер болып табылады және оларды ант берген көмекші комиссар басқарады, ал егер аймақтар нақты полициялық емес болса, мысалы, ақпараттық технологиялар саласында, азаматтық директор басқарады. Қызметтер тікелей Комиссарға немесе Комиссардың орынбасарына есеп береді. Метрополиялық Аделаидадағы қызметтер төрт ауданға бөлінген: Солтүстік, Шығыс, Батыс және Оңтүстік. Әр ауданның өзіндік бөлімшесі бар, ол қылмыстық тергеу бөлімі (CIB), отбасылық зорлық-зомбылық және барлау бөлімдері сияқты мамандандырылған қызметтерді немесе көмек көрсетеді. Штаттың қалған бөлігіндегі шалғай және ауылдық аймақтар үшін жеті жергілікті қызмет аймағы (ЖҚА) бар.
Аудандар мен жергілікті қызмет көрсету аймақтары
Аудандық және жергілікті полиция бөлімшелері – полиция қызметін халыққа ұсынудың негізгі ұйымдық бірлігі болып табылады. Аудандық және жергілікті қызмет аймағында бірнеше полиция бөлімдері, сондай-ақ детективтер, қылмыс орынды зерттеушілер және жол полициясы сияқты жедел полицияға көмек көрсететін мамандандырылған қызметтер бар. Әрбір жергілікті полиция бөлімшесінде (LSA) "Комплекс" деп аталатын белгілі бір кеңсе бар, онда аймақтағы көптеген операциялар басталады. Содан кейін LSA-да жылдам полициялық қолжетімділік үшін кішігірім қауымдық полиция бөлімшелері бар. Метрополитендік аудандар мен жергілікті полиция бөлімшелері Метрополитендік операциялар қызметі мен Мемлекеттік операциялар қызметіне бөлінеді, олардың әрқайсысының өз үйлестіру бөлімі және басқа да қосымша функциялары бар.
Бірқалыпты киімдер
SAPOL ант берген полиция қызметкерлеріне форма киімдерін ұсынады. Арнайы емес аймақтарда жұмыс істейтін полиция қызметкерлері көбінесе стандартты форма киеді, ол полиция белгілері бар көк түсті жағалы көйлек пен көк түсті шалбардан тұрады. Қысқа және ұзын жеңді көйлектер таңдау бойынша киіледі. Полиция қызметкерлері қара көк түсті ұшы бар бас киім немесе Akubra кең жиекті бас киімнің бірін таңдай алады және галстук киюге міндетті емес. Бейсбол шапқалары STAR тобы, қылмыс орны, мемлекеттік жол қозғалысын қадағалау бөлімі және жедел қауіпсіздік оқытушылары сияқты арнайы аймақтарда киіледі. Солтүстік аймақтардағы офицерлер көк емес, хаки түсті форма киеді. Полиция күзетшілері (PSO) сәл өзгеше көйлек киеді. Көйлектер мен шалбарлар да көк түсті, бірақ оларда алтын және PSO белгілері бар. Бұрын көйлек ақ болған. Бұл өзгеріс 2019 жылдың соңында жасалды. 2010 жылы SAPOL Нью-Йорк және Лос-Анджелес полициясының формасына ұқсас, жаңа, қара түсті форма туралы консультациялар бастады. 2012 жылы SAPOL жаңа форма 2012 жылдың қазан айының ортасында енгізілетінін және 18 ай ішінде толыққанды қолданысқа кірісетінін хабарлады. Консультация кезеңінен кейін байқалатын жалғыз өзгеріс бас киімнің пішініне қатысты болды. Бас киімнің ақ қыры көйлек пен шалбардың қара көк түсіне – «көк сия» түсіне өзгертілді. SAPOL барлық патрульдік офицерлерге, PSO-ға және полиция иттеріне пышақтан қорғайтын жилеттерді енгізді.
Арнайы көліктер
SAPOL арнайы көлік құралдарын пайдаланады, олар кең ауқымды мақсаттарда қолданылады, мысалы, ірі қоғамдық шараларда мобильді полиция бекеті/бөлімі ретінде, немесе іздеу-құтқару операцияларында, қоршау немесе кепілге алу сияқты төтенше жағдайларда алдыңғы командалық пункттер ретінде. STAR тобының құрамында қоршау немесе терроризм қатері туған кезде қолданылатын Lenco BearCat бронетранспортері де бар.
Су кемесі
SAPOL су операциялары бөлімі жағалау және ішкі су жолдарын күзету үшін қайықтар мен гидроциклдерді қоса алғанда, бірнеше су көлігін пайдаланады.
Қосқан бұтақ
Салтанатты шаралар, көпшілікті бақылау және патрульдік міндеттер үшін SAPOL Атты Операциялар бөлімі сұр түсті аттарды пайдаланады. Олар Аделаида қаласының солтүстік-шығысында орналасқан Аделаида саябағының 27-ші бөлігіндегі Тебартон полиция казармасында өсіріліп, жаттықтырылады. Бұл "полиция сұрлары" деп белгілі аттар полиция қызметіне өте ыңғайлы, себебі ақшыл сұр түсі түнде жылқыны анық көруге мүмкіндік береді. Олар сондай-ақ қоғамда жақсы танымал және жыл сайынғы Кредиттік одақ Рождестволық шеру және ANZAC күні шеруі сияқты қоғамдық шараларға жиі қатысады. Тебартон полиция казармасы Оңтүстік Австралия үкіметінің қазіргі Әйелдер мен балалар ауруханасын жаңа нысанмен алмастыру жоспарына сәйкес келеді.
Ұшақ
STAR тобының және Транзиттік қызмет бөлімшесінің мүшелері өзгертілген Bell 412 тікұшағының (шақыру коды PolAir 53) экипажы ретінде жұмыс істейді, ол түрлі жылулық және бейнелеу сенсорларымен жабдықталған және SAPOL түсімен боялған. SAPOL сондай-ақ штат бойынша полиция қызметкерлерін және тұтқындарды тасымалдау үшін Pilatus PC 12 ұшағын қолданады.
Білім беру және оқыту
Жауынгерлерді даярлау Аделаиданың солтүстік-батыс Таперу ауданындағы Форт Ларгсқа жақын орналасқан ескі казармалардың іргесіндегі SAPOL Полиция академиясында жүргізіледі. Кадеттер 52 апталық "Констебльдік даму бағдарламасы" (КДБ) деп аталатын курсқа қатысады. КДБ полиция академиясындағы оқу және қалалық LSA-лардағы тәжірибелік оқуды қамтитын бес кезеңге бөлінген. Полиция кадеттері заң, тергеулер және полиция процедураларын оқып үйренеді. Жаңадан келгендерді даярлау барысында офицер емес қызметкерлер (полиция қызметкерлері мен еріктілер) кадеттерді бағалау, рөлдік ойындар мен жалпы басқару сияқты түрлі міндеттерге көмектеседі. Кадеттер сондай-ақ өзін-өзі қорғау және атыс қаруын қолдануды қоса алғанда, операциялық қауіпсіздік бойынша оқудан өтеді. Курстың аясында практикалық рөлдік ойындар мен бағалаулар жүргізіледі. Полиция иттерімен және полиция жылқыларымен жаттығулар Тебартон полиция казармасында өтеді. Бұрын оқу қазіргі академияның жанындағы ескі академияда жүргізілетін.
Жаңа офицерлердің бітіруі және одан кейінгі оқиғалар
Кадеттер сынақ мерзімінде констебль шенімен бітіреді және 15 айлық тәжірибелік оқудан өтеді. Сынақ мерзіміндегі констебльдер алғашқы 6 айда жеке оқу портфолиосын толықтырумен қатар, далалық тәлімгермен жұмыс істеуі тиіс. Сынақ мерзіміндегі констебльдер өз білімдерін арттыру үшін, оның ішінде жол қозғалысы, тұтқындарды басқару және жалпы міндеттер сияқты түрлі міндеттерді орындайды. Келесі 6 айда сынақ мерзімінен өтуші констебльдер констебль шеніне өтуге лайықты екенін анықтау үшін, жұмыс орнындағы құзыреттіліктерін дәлелдеуді жалғастырады, содан кейін Сынақ мерзіміндегі констебльдерді бағалау семинарына қатысады. Сынақ мерзімін аяқтаған офицерлер Қоғамдық қауіпсіздік (полицейлік) дипломын алып, констебль шеніне тағайындалады. Оқу үздіксіз жалғасады және офицерлер өз полицейлік мансабын одан әрі дамытқысы келсе, оларға қосымша курстар ұсынылады. SAPOL қорғау қауіпсіздігі офицерлері де осы орында оқытылады. Бұл оқу курсының ұзақтығы 12 апта.
Радиобайланыс
SAPOL байланыс операциясын "VKA" деп атайды. 2002 жылдың 10 желтоқсанында сағат 04:00-де (таңғы 4-те) SAPOL ресми түрде стандартты 64 UHF арнасынан SA Government Radio Network (SAGRN) желісіне ауысты. Бұл цифрлық шифрланған радиохабарларды пайдаланды, яғни сканерлер полиция байланысын тыңдай алмады. Бастапқыда жаңа жүйеде техникалық мәселелер туындаған сияқты, бірақ олар тез шешілді және бөлім жүйеге толық сенім артты. SAPOL әлі де UHF лицензияларын сақтайды және олар резервтік байланыс арналары ретінде қолжетімді болуы мүмкін. SAPOL желі арқылы дауыс байланысы үшін үш негізгі құрылғы қолданады: Spectra W7 мобильді құрылғысы, XTS 5000 портативті құрылғысы және Spectra W3 мобильді құрылғысы. Бұл құрылғыларды RCH3000 үстелді контроллері арқылы басқаруға болады, ол әдетте оқытылған операторлармен бекітілген орындарда қолданылады. Бұл құрылғылар патрульдеу кезінде жиі қолданылатын бірнеше мүмкіндіктерге ие. Оларға жеке қоңырау, беттік хабарлама және телефондық байланыс кіреді. Жеке қоңырау бірліктерге диспетчерлік қызмет немесе топтағы басқа пайдаланушылар естімейтіндей, тікелей басқа бірлікпен сөйлесуге мүмкіндік береді. Алайда, бұл жағдайда диспетчерлік қызмет екі бірлікке де хабарласа алмайды. Беттік хабарлама функциясы басқа радиоға біреу олармен байланыс орнатуға тырысып жатқанын хабарлайды. Телефондық байланыс бірліктерге жүйе арқылы қоңырау шалуға және қабылдауға мүмкіндік береді. Алайда, барлық нөмірге қоңырау шалуға және жауап беруге тек қадағалаушылар ғана құқылы, ал жалпы патрульдер тек сертификатталған SAPOL нөмірлерінің тізімімен шектеледі. Әрбір LSA-ға екі тағайындалған «әңгімелесу тобы» бар. COMCEN (Communications) әңгімелесу тобының идентификаторларын тағайындайды, бұл оларға LSA-ның негізгі және қосымша әңгімелесу топтарын біріктіруге мүмкіндік береді, соның арқасында бір уақытта екі арнаны басқаруға болады. Екінші арна көбінесе жергілікті байланыс/чат үшін қолданылады, диспетчерлік екінші арнаның дыбысын төмендетіп, арналарды бақылап, LSA-дағы барлық бөлімшелермен сөйлесуге мүмкіндік береді.
Ерекше оқиғалар
1988 жылы бұрынғы есірткі бөлімінің бастығы Барри Мойс өзі героин және басқа да есірткі заттарды сатуда айыпталып, дилерлерден тәркілеген есірткілерді өзі сатқандығы үшін 21 жылға бас бостандығынан айырылды, оның ішінде он жылға шартты түрде босатылды. Ол 2010 жылы 65 жасында қайтыс болды. 1994 жылы Аделаидадағы Ұлттық қылмыс органы кеңсесіне жасалған шабуылда Батыс Австралия полициясының детектив-сержанты Джеффри Боуэн қаза тауып, басқалары ауыр жарақат алды. Бомба Боуэнге жіберілген жәшікте жасырылған болатын. Шабуылдан кейін күдік тудырған және бұрыннан белгілі қылмыскер Доменик Перре 2022 жылы осы шабуыл үшін сотталды. 2016 жылғы Оңтүстік Австралиядағы тотальдік қараңғыдау кезінде SAPOL комиссары Грант Стивенс 2004 жылғы Төтенше жағдайларды басқару заңына сәйкес төтенше жағдай деп жариялады. Оқиға кезінде, шұғыл шақыруларға жауап бермейтін полиция қызметкерлері штат бойынша барлық светофорлар істен шыққандықтан, дауылды ауа райында жол қозғалысын реттеуге жіберілді. 2023 жылдың 16 қарашасында Бордертаунның солтүстігіндегі шалғайдағы үйге шақырылғанда, Бривет-сержант Джейсон Дойг атып өлтіріліп, тағы бір офицер жараланды, себебі олар ит атып өлтірген адам туралы хабарлама алған. Полиция жауап ретінде оқ атып, қылмыскер, 26 жастағы ер адам, өмірге қауіпті жарақат алды. Джейсонның қазасы қызмет барысында қаза тапқан SA офицерлерінің санын 62-ге жеткізді. Одан екі ай өткен соң, Порт-Аделаида полиция бөлімшесінде бір әйел полиция қызметкері қызмет барысында қайтыс болды.