Кіріспе
Неміс-британдық тарихшы сэр Джеффри Рудольф Элтон (туған аты Готфрид Рудольф Отто Эренберг; 17 тамыз 1921 – 4 желтоқсан 1994) – Тюдор дәуірін зерттейтін неміс туған британдық саяси және конституциялық тарихшы. Ол Кембридж университетіндегі Клэр колледжінде оқытушылық етті және 1983 жылдан 1988 жылға дейін қазіргі заман тарихының королдік профессоры болды.
Sir Geoffrey Rudolph Elton (born Gottfried Rudolf Otto Ehrenberg; 17 August 1921 – 4 December 1994) was a German born British political and constitutional historian, specialising in the Tudor period. He taught at Clare College, Cambridge, and was the Regius Professor of Modern History there from 1983 to 1988.
Ерте өмір
Эренберг (Элтон) Германияның Тюбинген қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы еврей ғалымдары Виктор Эренберг және Ева Доротея Зоммер болған. 1929 жылы Эренбергтер Чехословакияның Прага қаласына көшіп барды. 1939 жылдың ақпан айында Эренбергтер Ұлыбританияға қашып кетті. Эренберг 1939 жылдан бастап Уэльстегі методист мектебінде оқуын жалғастырды.
Мансап
Элтон Глазго университетінде және 1949 жылдан бастап Кембридждегі Клэр колледжінде оқытумен айналысты, ал 1983 жылдан 1988 жылға дейін қазіргі заман тарихының королдік профессоры болды. Оның шәкірттерінің арасында Джон Гай, Диармейд МакКаллок, Сьюзан Бригден және Дэвид Старки болды. 1981 жылдан 1990 жылға дейін Британ академиясының жарияланым хатшысы қызметін атқарды және 1972 жылдан 1976 жылға дейін Корольдік тарихи қоғамның президенті болды. Элтон 1986 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Бакалавр рыцарьы атағымен марапатталды.
Тюдор революциясы үкіметте
Элтон негізінен Генри VIII өмірін зерттеуге баса назар аударды, бірақ Елизавета I-дің зерттелуіне де маңызды үлес қосты. Элтон 1953 жылы жарияланған «Тюдор революциясы үкіметте» атты кітабында Томас Кромвеллдің қазіргі заманғы, бюрократиялық үкіметтің авторы екенін айтқандығы үшін ең көп танылды, ол орта ғасырлық, үй шаруашылығына негіделген үкіметті алмастырды. Бұл өзгеріс 1530 жылдары болды және жоспарланған революцияның бір бөлігі деп қарастырылуы керек. Анығында, Элтон Кромвеллге дейін мемлекетті патшаның кеңейтілген жеке меншігі деп қарастырылғанын және көп бөлігі әкімшілік жұмыстарды жеке мемлекеттік кеңселер емес, патшаның үй шаруашылығындағы қызметкерлер атқарғанын дәлелдеді. Кромвель, 1532-1540 жылдар аралығында Генридің бас министрі болды, ол патшаның үй шаруашылығын мемлекеттен бөліп, қазіргі бюрократиялық үкімет құруға бағытталған әкімшілік реформаларды енгізді.
Ықпал
Элтон өзінің идеяларын 1955 жылғы еңбегінде, ең көп сатылған «Тюдорлар тұсындағы Англия», үш рет қайта басылған, және 1973 жылы жариялаған «Реформа және жаңару: Томас Кромвель және жалпы халықтың мүддесі» атты Уайлс лекцияларында кеңінен жазды. Элтон Карр-Элтон пікірталасындағы рөлімен де белгілі болды, онда ол Леопольд фон Ранкемен байланыстырылған, 19 ғасырғы эмпирикалық, «ғылыми» тарих тұжырымын Е.Х. Каррдың көзқарастарына қарсы қорғады. Элтон 1967 жылғы «Тарихты меңгеру» кітабын негізінен Каррдың 1961 жылғы «Тарих нені білдіреді?» кітабына жауап ретінде жазды. Элтон тарихты зерттеудің дәстүрлі әдістерін қатты қолдады және постмодернизмге наразылық білдірді, мысалы: «Біз ойдың жоғары формаларын және терең шындықтар мен түсініктерді ұсынатындарын мәлімдейтін зұлым әсерге ұшыраған жастардың өмірі үшін күресіп жатырмыз. Бұл теорияларды қабылдау, тіпті оларға ең аз ишара жасау да, қатаң жазаға тартуы мүмкін». Оның бұрынғы шәкірттерінің бірі, Джон Гай, ол «өзгертуге ұмтылыс» рухын бойына сіңіргенін айтады, бұл оның Кромвель туралы еңбегінде, Джон Нилдің Елизавета I парламенттері туралы дәстүрлі көзқарасына қарсы шығуында және 17 ғасырдың ортасындағы Англия азамат соғысының себептерін анықтаудағы саяси факторларға баса назар аударуында көрінеді. 1990 жылы Элтон Тарих оқу бағдарламасын әзірлеуге қатысқан жетекші тарихшылардың бірі болды. Бұл ұйым мектептерде білімге негізделген тарих оқытуды жақтады. Ол сабақта тарихты оқыту әдісіне «қатты алаңдаушылық» білдірді және тарихтың мән-жайына қауіп төндігін атап өтті. Элтон тарихшылардың міндеті – нақты деректерді жинап, оларды объективті түрде талдау деп есептеді. Дәстүршіл болғандықтан, ол тарихтағы абстрактілі, бейперне күштерден гөрі жеке тұлғалардың рөліне ерекше мән берді. Мысалы, оның 1963 жылғы «Реформациялық Еуропа» кітабында Мартин Лютер мен Священная Рим империясының императоры Карл V арасындағы күрес кеңінен талқыланады. Элтон тарихты антропология немесе социология сияқты басқа ғылымдармен біріктіруге жасалған әрекеттерге қарсы болды. Ол саяси тарихты тарихтың ең жақсы және ең маңызды түрі деп санайтын. Элтон мифтер жасау, өткенді түсіндіру үшін заңдар құру немесе марксизм сияқты теориялар жасау үшін тарихты пайдалануға қарсы болды.
Отбасы
Элтон білім беру саласындағы зерттеуші Льюис Элтонның бауыры және Льюис ұлы, комедияшы және жазушы Бен Элтонның әкесі болды. Ол 1952 жылы тарихшы Шейла Ламбертке үйленді. Элтон 1994 жылдың 4 желтоқсанында Кембридждегі үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды.