Кіріспе

Видео ойын қозғалтқышының түрі
Бірінші тұлғадан ату ойындарының қозғалтқышы – бірінші тұлғадан ату ойындарында пайдалану үшін 3D ортаны модельдеуге арналған видео ойын қозғалтқышы. Бірінші тұлға – ойыншылардың өзінің кейіпкерлерінің көзімен әлемді көретін көзқарасы. Ату ойыны – негізгі ойналысы оқ ату қаруын қолдану және ойын әлеміндегі басқа объектілерді – ойын емес кейіпкерлерді немесе басқа ойыншыларды жоюға бағытталған ойындар. FPS графикалық қозғалтқыштарының дамуы тұрақты технологиялық жетістіктермен және кейбір маңызды жаңалықтармен сипатталады. Әр түрлі буынды анықтау әрекеттері, «ескі қозғалтқыштың» жақсартылған нұсқасы мен жаңа қозғалтқыштың аражігін ажыратуда тәуелді шешімдерге алып келеді. Қозғалтқыштар ескі және жаңа технологияларды біріктіргендіктен, жіктеу қиынға түседі. Бір жылда жаңа ойындағы жетілген мүмкіндіктер келесі жылы стандарттық болып қабылдалады. Ескі және жаңа мүмкіндіктердің үйлесімін қамтитын ойындар кең таралған. Мысалы, Jurassic Park: Trespasser (1998) FPS жанрына физиканы енгізді, бірақ ол 2002 жылға дейін кеңінен қолданылмады. Red Faction (2001) бұзылатын ортаны ұсынды, мұндай мүмкіндік жылдар бойы басқа қозғалтқыштарда сирек кездеседі.

1970 және 1980 жылдар: FPS графикалық қозғалтқыштарының алғашқы түрлері

Бұл FPS-тің алғашқы буыны үшін ойын көрсету бірінші тұлғадан болды және нәрселерге ату қажеттілігімен ұштастырылды, алайда олар көбінесе векторлық графиканы пайдалану арқылы жасалды. Бірінші FPS деп есептелуге екі ойын үміткер: Maze War және Spasim. Maze War 1973 жылы жасалды, онда бір ойыншы белгілі бір бұрыштан көрсетілген дәліздер лабиринтін өтеді. Көп ойыншылы режим, онда ойыншылар бір-бірін атуға тырысады, кейінірек қосылды және 1974 жылы желіге қосылды. Spasim бастапқыда 1974 жылы жасалды және ойыншылар сымды 3D кеңістікте қозғалады. Spasim PLATO желісінде 32 ойыншыға дейін ойнауға мүмкіндік берді. Incentive Software компаниясының ішкі әзірлемесі болып табылатын Freescape ойын қозғалтқышы компьютерлік ойындарда қолданылған алғашқы меншік 3D қозғалтқыштардың бірі саналады, бірақ бұл қозғалтқыш Incentive компаниясының өнімдерінен басқа коммерциялық мақсатта қолданылмады. Бұл қозғалтқышты пайдаланған алғашқы ойын 1987 жылы шыққан Driller жұмбақ ойыны болды.