Кіріспе
2004 жылғы деректі фильм
Metallica: Some Kind of Monster – американдық хэви-метал тобы Metallica туралы 2004 жылғы американдық деректі фильмі. Фильм 2001 жылдан 2003 жылға дейінгі кезеңді, топ тарихындағы қиын-қайғыға толы уақытты көрсетеді, оның ішінде 2003 жылғы St. Anger альбомын жазу, вокалист Джеймс Хетфилдтің алкоголизмге қарсы емге түсуі, бассист Джейсон Ньюстедтің тобынан кетуі және оның орнына Роберт Трухильоның қабылдануы жатты. Фильмнің атауы St. Anger альбомындағы сол аттас әннің атын бөліседі.
Сюжет
2001 жылдың сәуір айында Metallica тобы қиын жағдайға тап болады. Napster файл алмасу сервисіне қарсы сот процесі жанкүйерлердің наразылығын тудырды, басист Джейсон Ньюстед топтан кетіп, топ мүшелері арасындағы қарым-қатынас ең төменгі деңгейге жетеді. Олар өзінің артып келе жатқан шиеленісін шешу үшін «жетістікті арттыру коучы» Фил Тоулмен жұмыс істейді. Ньюстед әнші және гитарист Джеймс Хетфилдтің өзінің қосымша жобасы Echobrain-ді жалғастыруға рұқсат бермейтінін айтады және топтың психолог шақыру шешімін «өте әлсіз және жарамсыз» деп бағалайды. Metallica жаңа студиялық альбомға кіріседі, Сан-Францискодағы Президиодағы бос казарманы жазу студиясы ретінде пайдаланады және ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген продюсері Боб Рокты жазу кезінде бас гитарада ойнауға шақырады. Бұл процесс әдеттегіден гөрі көбірек ынтымақтастықпен өтеді: әндер студияда бастапқы күйінде жазылады, мүшелер мен Рок музыка мен мәтінге тең үлес қосады. Осы сессиялардың нәтижесінде «Some Kind of Monster» және «My World» әндері дүниеге келеді. Алты аптадан кейін Хетфилд пен барабаншы Ларс Ульрих жазу кезінде дауласып, Хетфилд студиядан шығып кетеді. Ол алкоголизм және басқа да тәуелділіктерінен емделу үшін реабилитациялық орталыққа түседі, бұл альбомның жұмысын тоқтатады. Ульрих әкесіне жаңа жазбалардың үзінділерін көрсетеді, ол жаңа материалдың «керек деңгейде емес» екенін айтады. Хетфилдсіз өткен үш айдан кейін топтың болашағы күмәнді болады. Ульрих, Рок және гитарист Кирк Хаммет Тоулмен бірге сеанстарды жалғастырады. Бұрын тәуелділікпен күрескен Хаммет Солтүстік Калифорниядағы ранчосына қайтып оралып, жағдайдың жақсаруына үміттенеді. Терапия процесінің бір бөлігі ретінде Ульрих 1983 жылы топтан қуылған Metallica-ның алғашқы бас гитарисі Дэйв Мастайнмен кездеседі. Мастайн өзінің Megadeth тобының табысына қарамастан, әрдайым Metallica-дан екінші орында екенін сезінеді және оларға деген терең наразылығын жасырмайды. Ульрих, Хаммет және Рок Echobrain концертіне қатысады, содан кейін Ульрих өзінің тобын бірге ұстай алмағанына өкінеді. Хетфилдтің жеті айдан астам уақыттан бері болмауына байланысты Metallica Президиодағы жалдама шартынан бас тартады. 2002 жылдың сәуір айында Хетфилд реабилитациядан шығып, топқа оралады, олар жаңа студиясында «HQ» жаздыруды жалғастырып, «Frantic» әнін жасайды. Қалпына келтіру процесінің бір бөлігі ретінде Хетфилд күніне төрт сағат қана жұмыс істей алады және басқалар оның қатысуысыз жазылған материалдарды жұмыс істемеуін, тыңдамауын және талқыламауын сұрайды. Осы шектеулерге наразы болған Ульрих Хетфилдті тым көп бақылаушылықпен айыптайды, бұл Ульрихтің өзінің наразылығын білдірген қарқынды топ отырысында аяқталады. «The Unnamed Feeling» әнін жазу кезінде Metallica-ның екі негізін қалаушы мүшесі арасындағы қарым-қатынас одан әрі шиеленіседі. Хетфилд өзінің топты бақылау қажеттілігінің бала кезінен туындаған тастап кету қорқынышынан туындайтынын айтады. Хаммет өзін топ мүшелерінің қақтығысқан эголарына қарсы тұратын тыныш күш ретінде қарастырады және олардың альбомнан гитара сололарын алып тастау туралы талабына ренжіді. Топ мүшелері менеджменттің радио конкурсы үшін промо-видео түсіру туралы талабына наразылық білдіреді, ал олардың наразылығы «Sweet Amber» әнінде көрінеді. Олардың өнімділігі артады, ал Ульрих Napster сот процесі туралы сезімін «Shoot Me Again» әнінің мәтініне қосады. Албұмға қай әндер енетінін шешкен кезде мүшелер олардың арасындағы ынтымақтастық жақсарғандығын сезінеді. Олар Тоулдың әдістерін қабылдамайды және оның топқа тым жақын араласқанын сезінеді. Олар онымен қарым-қатынасын қысқартуды ұсынғанда, Тоул қорғанысқа түседі. Metallica алдағы MTV Icon құрмет көрсету шоуында танылып, өнер көрсетуге таңдалады, бұл олардың жаңа бассист іздеуін жеделдетеді. Басқа топтардың бірнеше бассистерін сынақтан өткізгеннен кейін, олар Роберт Трухильоны таңдайды, оның қабілеттері оларды таң қалдырады және оның саусақпен ойнау стилі оларды 1986 жылы гастрольдік автобуста болған апатта қайтыс болған алғашқы бассист Клифф Бертонды еске түсіреді. Олар жаңа альбомның атауы ретінде St. Anger-ді таңдайды және атау трекінің музыкалық видеосын San Quentin мемлекеттік түрмесінде түсіреді. Олар үш жылдан бері алғаш рет гастрольге шығуға дайындалып жатқанда, Ульрих «жағымсыз энергиясыз агрессивті музыка жасауға болатынын дәлелдедік» дейді. Фильм 2003 жылғы жазғы турнелерінде стадиондарда «Frantic» әнін орындаған Metallica-ның монтажымен аяқталады және St. Anger 30 елде бірінші орынға шықты.
Өмірбаян
Құжаттамалық фильмдер түсірушілер Джо Берлинджер мен Брюс Синофски 1996 жылы «Батыс Мемфис үшеуі» туралы «Жоғалған жұмақ: Робин Гуд тауындағы балалардың қаны» атты фильмін түсіру кезінде Metallica-мен кәсіби қарым-қатынасты бастады. «Батыс Мемфис үшеуінің» тағдырына тиген әсерден Metallica, әдетте музыкасын фильмдерде пайдалануға рұқсат бермейтін, Берлингер мен Синофскийге «Paradise Lost» фильмінде әндерін тегін қолдануға мүмкіндік берді. Топ пен режиссерлер үнемі байланыста болып, бірлесіп үлкен жобаны іске асыру мүмкіндігін талқылады. Топ 1999 жылдың соңында «S&M» концерттік альбомын шығарды, содан кейін Тед Нюгент, Sevendust және Kid Rock қатысқан Жаңа жылдық концерт берді. Ақпан айында олар 1998 жылғы «Garage Inc.» альбомынан алынған «Whiskey in the Jar» әнінің кавер-версиясы үшін «Ең жақсы хард-рок орындаушысы» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Мамыр айында «Mission: Impossible 2» фильмінің саундтрегінен «I Disappear» атты жаңа сингл шықты; олар осы әнді 2000 жылғы маусымда MTV Movie Awards-та орындады, ал музыкалық видеосы қыркүйекте 2000 жылғы MTV Video Music Awards-та бес номинацияға ие болды. Хетфилд мұның «Metallica-ның күшін әлсіретеді» деп ойлады, ал жетекші гитарист Кирк Хэмметт пен барабаншы Ларс Ульрих жеке-жеке Ньюстедтің альбом шығаруға құқығы бар екенін айтты. Қалған топ мүшелері көктемде жаңа студиялық альбомға жұмыс бастауды және жаңа басистпен жұмысты жалғастыруды жоспарлап отырды. Басистсіз, топ мүшелерінің арасында келіспеушіліктер туып, жаңа үнді жазуға тырысқанда шығармашылық қиындықтарға тап болды. Берлингер мен Синофский топқа жобаның дайын үзінділерін (20 минуттық) көрсетті, бұл оларды жобаны аяқтауға ықпал етті. Metacritic 32 рецензияға сүйене отырып, фильмге 100 балдық жүйе бойынша 74 бал берді. Түйіндемеден алынған бір үзіндіде: «Бұл құжаттамалық фильм барлық уақыттағы ең табысты хэви-метал тобының жан-жақты және терең бейнесін ұсынады». Entertainment Weekly журналынан Оуэн Глейберман фильмге «А» бағасын беріп, «Бұл жасалған ең ашық және мазмұнды рок-портреттердің бірі» деп жазды.
Марапаттар
Фильм 2005 жылы "Үздік толық метражды деректі фильм" номинациясы бойынша Independent Spirit Award сыйлығын жеңіп алды.
Топтық реакциялар
Ларс Ульрих қойылым туралы былай деді: "Біз қиылысқа келдік. Біз осы мәселелердің көп бөлігін ажыратуда өте жақсы едік. Оларды ішімдікпен немесе басқа да шамадан тыс әрекеттермен жабуға тырыстық. Бірінші рет біз бір-бірімізбен әңгімелесіп, жақын танысып, мәселелерді шешуге мәжбүр болдық. Камералар бәрін тіркеп алды." Продюсерлер Дейв Мустайнның 2001 жылы Ульрихпен өткен кездесуін фильмге қосуға рұқсат сұрады. Мустайн бұл сұранысты қабылдамаса да, бұрын топ пен продюсерлерге кадрларды пайдалануға құқық беретін келісім қағазына қол қойған еді. Кейін Мустайн бұл "соңғы сатқындық" екенін және бұрынғы әріптестерімен толыққан толық табысу үмітінен айырылғанын мәлімдеді. Ол фильмде Metallica-ның алғашқы гитарисі ретінде көрсетілгеніне және танылғанына риза болғанымен, сұхбаттарының өңделгенін және өзін "жағымсыз" бейнеленгенін сезінді. Мустайннің сын-ескертпесіне жауап ретінде Ульрих: "Мына үш фактіні еске сақтаңыз, ол біздің тобымызда бір жыл болды. Ол ешқашан Metallica альбомында ойнаған емес (ресми шығарылым), және бұл 22 жыл бұрын болған. Бұл әлі де үлкен мәселе болуы абсурд" деді. Мустайн ақырында Metallica-мен татуласты. 2010 жылдың 16 маусымында Megadeth және Metallica, Slayer және Anthrax қатысқан "траш-металдың үлкен төртеуі" атанған бірнеше концерттің алғашқысын Польшаның Варшава қаласында 80 000-нан астам жанкүйердің алдында өткізді. Алдыңғы күні топ мүшелері "еркін" және "қызықты" деп сипатталған кешкі асқа жиналды, ол Metallica бас гитарисі Роберт Трухильоның Мустайнды құшақтауымен басталды. "Үлкен төртеу" тобы 2011 жылдың 14 қыркүйегінде Нью-Йорктегі Yankee Stadium-да соңғы концертін берді. 2016 жылдың ақпан айында Мустайн тағы да концерттерге ашық екенін және Metallica және басқалармен жұмыс істеуге қарсы емес екенін, тек уақыт пен кестелесу мәселелері кедергі келтіріп тұрғанын айтты. Metallica 2014 жылы фильмінің 10 жылдығын тойлау үшін 25 минуттық бонус деректі фильмі қосылған қайта шығарылым жасады.
The producers requested Dave Mustaine's approval to include footage of his 2001 meeting with Ulrich. Although Mustaine denied the request, he had earlier signed a release form giving the band and the producers the right to use the footage. Mustaine later claimed that this marked "the final betrayal" and that he has now given up hope of ever fully reconciling with his former bandmates. Although he received a measure of satisfaction at being included and acknowledged in the film as Metallica's original guitarist, Mustaine felt his interview footage was edited to portray him in a "less than flattering" manner. Responding to Mustaine's criticism, Ulrich said, "So put these three facts down, he was in our band for a year. He never played on a Metallica record [official release], and it was 22 years ago. It's pretty absurd that it still can be that big a deal." Mustaine eventually reconciled with Metallica. On June 16, 2010, Megadeth and Metallica played the first of what would end up being several shows with Slayer and Anthrax as the "big four of thrash metal", their first concert being in front of over 80,000 fans in Warsaw, Poland. The night before, the band members had a collective dinner described as "laid back" and "enjoyable" by Mustaine, which began with Metallica bassist Robert Trujillo hugging Mustaine. The "Big Four" collective played their last concert on September 14, 2011, in New York City's Yankee Stadium. In February 2016, Mustaine reiterated that he felt open to more concerts and was not opposed to working with Metallica and others again, with only issues of timing and scheduling being in the way. Metallica re released the film, including a bonus 25 minute documentary, in 2014 to celebrate its 10th anniversary.