Марк Джонсон: Американдық хоккейші және жаттықтырушы

Кіріспе

Американдық хоккейші және жаттықтырушы Марк Айнар Джонсон (22 қыркүйек 1957 жылы туған) – Висконсин университетінің (Мэдисон) әйелдер хоккей командасының американдық хоккей жаттықтырушысы. Ол 1980 мен 1990 жылдар аралығында 669 NHL тұрақты маусым ойынында қатысқан Ұлттық хоккей лигасының (NHL) бұрынғы ойыншысы. Сондай-ақ ол 1980 жылғы АҚШ Олимпиадалық құрамасының құрамында алтын медаль жеңіп алды. Джонсон 1999 жылы IIHF Даңқ залына, 2001 жылы Висконсин хоккей Даңқ залына, 2003 жылы Висконсин спорт Даңқ залына және 2004 жылы АҚШ хоккей Даңқ залына енгізілді. 2011 жылы АҚШ-тағы хоккейге қосқан үлкен үлесі үшін Лестер Патрик кубогымен марапатталды.

Әуесқой мансап

Жасөспірім кезінде Джонсон Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы Джеймс Мэдисон Мемориал орта мектебінде оқыды, онда ол хоккей командасының мүшесі болды. Содан кейін ол үш жыл бойы Висконсин университеті - Мэдисоннің хоккей командасында әкесі, аңызға айналған жаттықтырушы Боб Джонсонның жетекшілігімен ойнады. 1977 жылы, университеттегі бірінші жылында, ол Badgers командасының NCAA ұлттық чемпионатын жеңуіне көмектесті. Ол WCHA жаңа ойыншысы атағын жеңген алғашқы "Баджер" болды. Кейін ол мектептің ең көп гол соққан ойыншысы және барлық уақыттағы екінші ең көп гол соққан ойыншысы атанды. Джонсон екі рет All-American атанды. Оның кіші інісі Питер де университетте ойнады.

Халықаралық және кәсіби мансап

Джонсон 1976 жылы 18 жасында АҚШ ұлттық құрамасы сапында халықаралық дебют жасады, ол 1976 жылғы АҚШ Олимпиадалық шайбалы хоккей командасының 11 жаттығу ойынында өнер көрсетті. Ол АҚШ-ты 13 халықаралық турнирде (соның ішінде 1978, 1979, 1981, 1982, 1985, 1986, 1987, 1990 жылғы шайбалы хоккей әлем чемпионаты және 1981, 1984 және 1987 жылдардағы Канада кубогы) өкілдік етті. 1980 жылы Лейк-Плэсидте өткен қысқы ойындардағы «Мұз үстіндегі керемет» АҚШ Олимпиадалық хоккей командасының жұлдызы болды. АҚШ Кеңес Одағына қарсы өткізген ойында Джонсон АҚШ командасының 4:3 есебімен жеңіске жеткен кезде төрт голдың екеуін соқты. Оның бірінші голы ойынның бірінші кезеңінің соңында, бір секунд қалғанда енді, осыдан кейін кеңес жаттықтырушысы сол кездегі әлемдегі ең үздік қақпашы саналған Владислав Третьякты алаңнан шығарды; жылдар өткен соң, Джонсон НХЛ командаласы болған кеңестік қорғаушы Слава Фетисовтен бұл шешім туралы сұрағанда, ол жауап ретінде: «Жаттықтырушы ақылдан безген» деді. Ол үшінші кезеңде де гол соқты, нәтижесінде есеп теңесті (3:3). Содан кейін команда Финляндияны жеңіп, алтын медальді иеленді, Джонсон жеңіске жеткен голға көмектесті және ойын аяқталуға аз уақыт қалғанда сақтандыру голын соқты. Джонсон команданың ең құнды ойыншысы атанды. Джонсон кәсіби хоккейде НХЛ лигасында «Питтсбург Пингвинс», «Миннесота Норт Старс», «Хартфорд Уэйлерс», «Сент-Луис Блюз» және «Нью-Джерси Девилс» командалары үшін өнер көрсетті. 1984 жылы «Whalers» командасының өкілі ретінде NHL All Star ойынында ойнады және 1983–1985 жылдары «Whalers» командасының капитаны болды. Ол сондай-ақ Италиядағы «Милан Сайма СГ» командасында екі маусым, ал 1992 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Австриядағы соңғы маусымда ойнады. 1998 жылы ерлер әлем чемпионатының іріктеу турнирінде АҚШ құрамасы үшін екі ойынға шығып, 41 жасында зейнеттен қайтып келді, бұл АҚШ құрамасына әлем чемпионатының А тобындағы орнын сақтауға көмектесті. 2010 жылы, ойыншы ретінде Олимпиада алтын медалін жеңіп алғаннан кейін отыз жыл өткен соң, Джонсон Ванкуверде күміс медальді жеңіп алған АҚШ әйелдерінің ұлттық хоккей құрамасын жаттықтырды. 2019 жылдың 9 ақпанында Висконсин университетінің Коль орталығында өткен ойын алдындағы шарада #10-шы нөмірі мәңгілікке тоқтатылды. Джонсон нөмірі тоқтатылған алғашқы ойыншы болды.

Johnson made his international debut with the United States national team as an 18 year old in 1976, when he played in 11 training games for the 1976 U. S. Olympic ice hockey team coached by his father. He represented the United States in 13 international tournaments (including the 1978, 1979, 1981, 1982, 1985, 1986, 1987, 1990 Ice Hockey World Championship tournaments and the 1981, 1984 and 1987 Canada Cup). He was a star player on the "Miracle on Ice" U. S. Olympic Hockey team at the 1980 Lake Placid winter games. Playing for the United States against the Soviet Union, Johnson scored two of the four goals in the Team USA 4–3 victory. His first goal, scored with one second left in the game's first period, led to the Soviet coach taking out his goalie, Vladislav Tretiak, who was considered the best goalie in the world at the time; years later, when Johnson asked Soviet defenseman Slava Fetisov, now an NHL teammate, about the decision, he was simply told, "Coach crazy". He also scored in the third period to tie the game at 3–3. The team then defeated Finland to capture the gold medal, with Johnson assisting on the game winning goal and scoring the insurance goal with less than four minutes remaining in the game. Johnson was named team MVP. Johnson went on to play professional hockey in the NHL for the Pittsburgh Penguins, Minnesota North Stars, Hartford Whalers, St. Louis Blues, and New Jersey Devils. He played in the 1984 NHL All Star game as the Whalers representative and served as the Whalers' captain in 1983–85. He also played two seasons with Milan Saima SG in Italy and a final season in Austria before retiring in 1992. He briefly came out of retirement to play two games for Team USA in the 1998 Men's World Ice Hockey Championships qualifying tournament at the age of 41, where he helped Team USA retain its position in the World Championships' Pool A. In 2010, thirty years after winning the Olympic gold medal as a player, Johnson coached the United States women's national ice hockey team, which won a silver medal in the Vancouver games. On February 9, 2019, the University of Wisconsin retired #10 during a pre game presentation at the Kohl Center. Johnson was the first player to have his number retired.

Жеке өмір

Джонсон 1994 жылы Висконсин университетінде кинезиология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін аяқтады. Джонсонның ұлы Патрик Джонсон Висконсин–Мэдисон университетінің ерлер хоккей командасында ойнады. Ол өзінің қызы Микайлаға жаттықтырушы болып жұмыс істейді, Микайла Висконсин университетінің әйелдер хоккей командасында ойнайды. Оның тағы бір ұлы Крис Джонсон Аугсбург колледжінің ерлер хоккей командасында ойнады, қазір Аугсбург ерлер хоккей командасының ассистент жаттықтырушысы. Оның тағы бір қызы Меган да Аугсбург колледжінің әйелдер командасында хоккей ойнайды. Майкл Каммингс 1981 жылғы "Мұздағы ғажайып" телефильмінде Джонсон рөлін ойнады. Эрик Питер Кайзер оны 2004 жылғы Disney-дің "Ғажайып" фильмінде сомдады. Питер Кайзер бұл рөлге ие болған кезде SUNY Potsdam-да университеттік хоккеймен айналысып жүрген.

Негізгі маусым және плей-офф

Тұрақты маусым Плей-офф маусымы Команда Лигасы Ойындар Голдар Пасстар Ұпайлар Айып уақыты Ойындар Голдар Пасстар Ұпайлар Айып уақыты 1975–76 Madison Memorial High HS WI 30 65 56 121 — — — — — — 1975–76 United States Intl 11 5 6 11 0 — — — — — 1976–77 University of Wisconsin–Madison WCHA 43 36 44 80 16 — — — — — 1977–78 University of Wisconsin–Madison WCHA 42 48 38 86 24 — — — — — 1978–79 University of Wisconsin–Madison WCHA 40 41 49 90 34 — — — — — 1979–80 United States Intl 53 33 48 81 25 — — — — — 1979–80 Pittsburgh Penguins NHL 17 3 5 8 4 5 2 2 4 0 1980–81 Pittsburgh Penguins NHL 73 10 23 33 50 5 2 1 3 6 1981–82 Pittsburgh Penguins NHL 46 10 11 21 30 — — — — — 1981–82 Minnesota North Stars NHL 10 2 2 4 10 4 2 0 2 0 1982–83 Hartford Whalers NHL 73 31 38 69 28 — — — — — 1983–84 Hartford Whalers NHL 79 35 52 87 27 — — — — — 1984–85 Hartford Whalers NHL 49 19 28 47 21 — — — — — 1984–85 St. Louis Blues NHL 17 4 6 10 2 3 0 1 1 0 1985–86 New Jersey Devils NHL 80 21 41 62 16 — — — — — 1986–87 New Jersey Devils NHL 68 25 26 51 22 — — — — — 1987–88 New Jersey Devils NHL 54 14 19 33 14 18 10 8 18 4 1988–89 New Jersey Devils NHL 40 13 25 38 24 — — — — — 1989–90 New Jersey Devils NHL 63 16 29 45 12 2 0 0 0 0 1990–91 Milan Saima SG ITA 36 32 45 77 15 10 7 16 23 6 1991–92 Milan Saima SG ITA 2 1 3 4 0 — — — — — 1991–92 Zell am See EK Alpenliga 18 13 28 41 8 — — — — — 1991–92 Zell am See EK AUT 15 10 21 31 6 — — — — — NHL барлығы 669 203 305 508 260 37 16 12 28 10

Жаттықтырушылық мансап

Джонсон Висконсин университеті-Мэдисон әйелдер хоккей командасының бас бапкері, ол 2002 жылдан бері осы лауазымда қызмет етеді. Команда алғашқы NCAA ұлттық чемпионатын 2006 жылдың 26 наурызында жеңіп алды. Олар 2007, 2009, 2011, 2019, 2021 және 2023 жылдары ұлттық чемпион атанды. Әйелдер командасын баптайтын болғанға дейін Джонсон 1996 жылдан 2002 жылға дейін Висконсин Бэджерс ерлер хоккей командасының көмекші бапкері болды. 2000 және 2002 жылдары АҚШ ерлер ұлттық хоккей құрамасының көмекші бапкері қызметін атқарды. 2006 жылдың 6 шілдесінде ол бағдарламаның жалпы қайта ұйымдастырылуы аясында американдық әйелдер командасының бас бапкері болып тағайындалды және әйелдер хоккей командасын 2010 жылғы Олимпиадада күміс медальға жеткізді. Джонсон 1995-1996 жылдар маусымында "Мэдисон Монстерс" хоккей командасын баптады. Трейси ДеКейзер 2009-2010 жылдар маусымында уақытша бас бапкер болып жұмыс істеді, ал Джонсон АҚШ Олимпиадалық әйелдер шайбалы хоккей құрамасын XXI қысқы ойындарда күміс медаль жеңіп алуға жетектеді.