Кіріспе

Денвер, Колорадо штатындағы теміржол станциясы

Денвердің Одақ станциясы – Денвердегі басты теміржол станциясы және көліктік торап. Ол қазіргі ЛоДо ауданындағы 17-ші және Уинкоп көшелерінің қиылысында орналасқан. Оған тарихи вокзал ғимараты, заманауи ашық аспан астындағы пойыз сарайы, 22 қақпалы жер асты автобус станциясы және жеңіл теміржол станциясы кіреді. Алғашқы станция осы жерде 1881 жылдың 1 маусымында ашылды, бірақ 1894 жылы өртенді. Қазіргі ғимарат екі кезеңде салынды, орталық бөлігі 1914 жылы кеңейтіліп аяқталды. 2012 жылы станция күрделі жөндеуден өтті, нәтижесінде бұл жердегі бұрынғы теміржол аумағында салынған, көлікке бағытталған көп мақсатты дамудың орталық нүктесіне айналды. Тарихи вокзал ғимараты 2014 жылдың жазында қайта ашылды, онда 112 бөлмелі Кроуфорд қонақ үйі, мейрамханалар мен сауда орындары орналасқан.

19 ғасыр: Бастапқы құрылыстар

Денвердің алғашқы теміржол станциясы 1868 жылы жаңа Денвер Тынық мұхиты теміржолына қызмет ету үшін салынған, ол Денверді Вайоминг штатындағы Шайенн қаласындағы негізгі құрлықтан құрлыққа өтетін теміржол желісімен байланыстырды. 1875 жылға қарай төрт түрлі теміржол станциясы болды, бұл әртүрлі теміржол желілері арасындағы жолаушылардың ауысуын қиын етті. Бұл мәселені шешу үшін Юнион Пасифик Темір жолы барлық операцияларды біріктіру үшін бір орталық "Юнион стансасын" құруды ұсынды. 1880 жылдың ақпан айында төрт желінің иелері (Юнион Пасифик, Денвер және Рио-Гранде, Денвер, Саут Парк және Пасифик, және Колорадо Централь) 17-ші және Винкоп көшелерінде станция салуға келісті. Канзас-Сити қаласынан А. Тейлор сәулетшісі жоспарларды жасау үшін шақырылды және станция 1881 жылдың мамыр айында ашылды. 1894 жылы әйелдердің дәретханасында басталган өрт 1881 жылғы станцияның орталық бөлігін қиратты. Канзас-Сити қаласының Van Brunt & Howe сәулет фирмасы романдық жаңғыру стиліндегі үлкен жаңа станцияны жобалау үшін шақырылды. 1881 және 1894 жылғы станциялардың екеуі де төрт сағаттық дискісі бар биік орталық сағат мұнарасын қамтыды.

ХХ ғасырдың басында

1906 жылғы 4 шілдеде қалаға кіретін және қаладан шығатын жолаушыларға символдық кіріс қақпасы ретінде вокзал алдына үлкен арка орнатылды. 1912 жылы бастапқы «Юнион Депо» серіктестігі таратылып, оның орнына Денвер терминалдық теміржол компаниясы құрылды, ол сол кездегі стансаның негізгі операторларын (Атчисон, Топека және Санта-Фе, Чикаго, Бурлингтон және Куинси, Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты, Колорадо және Оңтүстік, Юнион-Пасифик және Денвер және Рио-Гранде Батыс теміржолдары) білдірді. Жаңа серіктестік жолаушылар ағыны артып келе жатқандықтан стансаның орталық бөлігін бұзып, қайта жаңарту туралы шешім қабылдады. Денвер архитекторлары Гоув пен Уолш жобалаған жаңа орталық бөлік бель-эпока стилінде салынды және 1914 жылы ашылды. 1920 және 1930 жылдары күніне 80-нен астам пойыз стансаға келіп-кетіп тұрды, соның ішінде Румыния королевасы Мария, президенттер Теодор Рузвельт, Уильям Говард Тафт және Франклин Делано Рузвельт сияқты көрнекті тұлғалар Денверге осы станса арқылы келді. Жолаушылар қызметінің өсуіне байланысты станса алдындағы «Мизпа» аркасы жол қауіпсіздігіне кедеріл келтіретін болып саналды және 1931 жылы бұзылды. Соңында «Amtrak» компаниясы станса арқылы теміржол қызметін толығымен өз мойнына алды, «California Zephyr» пойзымен Чикаго мен Сан-Франциско арасында күніне екі рейс орындады. 1980 жылдардан 2000 жылдардың басына дейін RTD, Денвер қаласы және округі, бастапқы учаске иесі «Денвер Юнион Терминал Теміржол Корпорациясы» және басқа да бірнеше ұйымдар кезең-кезеңмен жақсарту жұмыстарын жүргізді, мысалы, I-25 тас жолынан «Market Street» стансасына қатынау үшін RTD автобус жолағын және жеңіл теміржол байланысын жасады, бірақ сақтандыру мәселелеріне байланысты бұл жоба іске аспады. Шаңғы пойызы 2022 жылғы шаңғы маусымында қайта іске қосылды, шаңғы маусымының ең қызу кезеңінде демалыс күндері жұмыс істеді. Үлкен жөндеу жұмыстарына дейін станса жыл сайынғы «Шайенн шекара күндері» пойызына қызмет көрсетті, ол Денвер мен Вайоминг штатының Шайенн қаласы арасында жүретін. Бұл танымал экскурсиялық пойыз кейін Денвер Колизейіне жақын жерге көшірілді және 2019 жылы тоқтатылғанға дейін жұмыс істеді.

Қайта дамыту

2001 жылы RTD, RTD, Денвер қаласы және округі, Колорадо көлік департаменті және Денвер аймақтық үкімет кеңесі арасындағы бірлескен қаржыландырылған келісім бойынша Денвердің Одақтық теміржол терминалынан Юнион станциясын және оның ескі теміржол аулаларының айналасындағы жерді сатып алды. 2002 жылы жоспар әзірленді, онда ғимарат пен оны қоршаған 19,5 акр (79 000 м²) жерді көп түрлі көлік желісінің хабы ретінде, жекеменшік құрылыстармен бірге қайта дамыту көзделді. Бұл жоспар 2004 жылы серіктес агенттіктер тарапынан мақұлданды және сол жылдың қараша айында сайлаушылар FasTracks бағдарламасының аясында қолдады. 2006 жылы өткен конкурс нәтижесінде серіктес агенттіктер барлық учаскенің бас құрылысшысы ретінде жекеменшік «Union Station Neighborhood Company» компаниясын таңдады. Олардың жоспары бойынша, Юнион станциясына байланысты транзиттік элементтер бас жоспарда бір кезеңде, шамамен 500 миллион долларға салынуы тиіс еді. Жоба 2010 жылдың 30 шілдесінде АҚШ Көлік департаментінен 300 миллион доллар көлемінде грант алды. Бұл грант Amtrak және аймақтық теміржол қызметтері үшін үш жеңіл және сегіз ауыр рельстік жол салуға, сондай-ақ қосымша сақтау және техникалық қызмет көрсету мүмкіндіктерін ұсынуға жәрдемдесті. 2010 жылы учаскеде құрылыс басталғаннан кейін, Amtrak жолаушылар станциясы мен платформасы 2011 жылдың 1 ақпанында Coors Field стадионының артындағы 21-ші және Вейват көшелеріндегі уақытша орынға көшірілді. Жаңа жеңіл рельстік станция жобаның алғашқы бөлігі болды және 2011 жылдың 15 тамызында бұрынғы станциялардан батысқа қарай екі блокқа қарай, Денвердің Мыңжылдық көпіріне жақын жердегі негізгі теміржол желілерінің жанында ашылды. 16th Street MallRide шаттлының батыс аялдамасы да жаңа жеңіл рельстік станцияға жақын жерге көшірілді. Amtrak пойыздары 2014 жылдың 28 ақпанында жаңа ашық ауадағы пойыз залына қатынай бастады, ал жаңа жер асты 22 қақпалы автобус аймағы 2014 жылдың 11 мамырында ашылды. Жаңа автобус аймағы 16th St. & Market St. мекенжайындағы Market Street станциясын алмастырды, ол RTD автобустарының хабы ретінде отыз жыл қызмет еткеннен кейін жабылды. Bustang 2015 жылдан бастап Юнион станциясының автобус аймағына қызмет көрсетіп келеді. 2020 жылы Greyhound Lines компаниясы Денвердегі станциясын 19-шы көшедегі терминалдан Юнион станциясының автобус аймағына көшірді. Автобус аймағындағы басқа қалааралық автобус желілері – Burlington Trailways және Express Arrow. Жаңа пойыз залында аймақтық теміржол қызметі 2016 жылдың сәуір айында A желісінің ашылуымен басталды, ол Денвер халықаралық әуежайымен байланыстырады, ең көп жүк көлемі кезінде әр 15 минут сайын, саяхат уақыты шамамен 37 минутты құрайды. Денвер мен Вестминстер арасындағы қызмет 2016 жылдың шілдесінде B желісінің бірінші бөлігінде басталды, ол ең көп жүк көлемі кезінде әр 30 минут сайын жүреді. Екі станция арасындағы саяхат уақыты шамамен 11 минутты құрайды. G желісі бойынша Wheat Ridge қаласына қызмет көрсету 2019 жылдың сәуір айында басталды, саяхат уақыты 27 минутты құрайды. N желісі бойынша Торнтон қаласына қызмет көрсету 2020 жылдың қыркүйегінде басталды, саяхат уақыты 29 минутты құрайды.

Тарихи вокзалдың қалпына келтіру

Айналасындағы ғимараттар салынысымен бірге, тарихи вокзал ғимараты да толыққанды қайта жаңартылды. 2011 жылы Денвер Юнион Стейшн маңы компаниясы мен Юнион Стейшн Альянсы (Urban Neighborhoods Inc., Sage Hospitality, Larimer Associates, REGen, llc. және McWhinney сияқты жергілікті фирмалардан құралған) құрылыстың болашақ мақсатына қатысты әртүрлі ұсыныстар жасады. Екі жоспардың екеуі де транзиттік күту залы мен Amtrak үшін арналған кеңістіктерді сақтауды, сауда орындарын құруды және ғимараттың ішкі кеңістіктерін станцияға қараған қоғамдық алаңдармен біріктіруді көздеді. Дегенмен, Денвер Юнион Стейшн маңы жоспары қоғамдық базар мен коммерциялық кеңсе кеңістігін қарастырды, ал Юнион Стейшн Альянсы Ұлы залды «Денвердің тұрғын бөлмесі» ретінде құруға баса назар аударған тәуелсіз қонақ үйді енгізуді ұсынды. 2012 жылы RTD құрылысты қонақ үйге айналдыру үшін Юнион Стейшн Альянсының ұсынысын таңдады, бұл жобаның құны 54 миллион долларды құрады, сондай-ақ сауда, қоғамдық және транзиттік инфрақұрылымды да қарастырды және 99 жылға жалға беруге келісім берді. Тарихи ғимарат 2012 жылдың 1 желтоқсанында жаңарту жұмыстары үшін жабылып, 2014 жылдың 26 шілдесінде қайта ашылды. Қазіргі таңдағы терминал ғимаратының жоғарғы қабаттарының көп бөлігі 112 бөлмелі Кроуфорд қонақ үйіне айналды, ал бірінші қабаттағы Ұлы зал қонақ үйдің вестибюлі, қоғамдық кеңістік және пойыз күту залы ретінде, ал қабаттың қалған бөлігі 10 тәуелсіз сауда және мейрамхана орындарына ие болды.

Болашақ

Юнион станциясындағы аялдама Фронт-Рейндж жолаушылар теміржолының көптеген жобаларында қарастырылған, бұл Пьюэбло, Колорадо-Спрингс, Денвер, Боулдер, Форт-Коллинс және Шайенн қалаларын байланыстыратын құрылып жатқан қалааралық теміржол қызметі. Балама жобалар бойынша, қызмет Юнион станциясы мен Денвер қалалық орталығын айналып өтіп, орнына Денвер әуежайы станциясында тоқтауы мүмкін.

Орналасу

Интермодальдық көлік түйіні ретінде Денвер Юнион Станциясы тарихи терминал ғимаратынан, сондай-ақ бұрынғы теміржол аулаларының орнында салынған ашық ауадағы пойыз залынан, 22 қақпалы жер асты автобус терминалынан және жеңіл теміржол станциясынан тұрады. Пойыз залы тарихи ғимараттың тікелей артында орналасқан және Amtrak пойыздары мен қалалық теміржол желілерінің рельстерін қамтиды. Пойыз залы мен тарихи ғимарат арасындағы кіреберіс тікелей жер асты автобус терминалына жетелейді, ол 17-ші көше бойымен екі қалалық блокқа созылып, жоғарыдағы жеңіл теміржол станциясында аяқталады. Жеңіл теміржол аялдамасы/Chestnut Place, Wewatta көшесі және пойыз залының әрбір платформасындағы көше деңгейіндегі павильондар автобус терминалына қосымша тік байланыс қамтамасыз етеді. Бұл көлік элементтерінің бәрі жер үстінде 17 St. Promenade/Gardens, Wynkoop Plaza және басқа да бірнеше қоғамдық алаңдар сияқты кеңістіктер мен ландшафттық элементтер арқылы байланыстырылған. Тарихи тұрғыдан алғанда, солтүстік жақтанғы ғимарат арқылы қол жетімді болған жер асты жолы станцияны жоғарыдағы ескі теміржол платформаларымен қосып тұрған. Бірақ, автобус терминалы салынып жатқанда бұл жол және оның кіреберісі бұзылып кетті.

Тарихи ғимарат

Қазіргі Юнион станциясының ғимараты негізінен станция тарихының әртүрлі кезеңдерінде салынған үлкен орталық бөліктің екі жағынан жантайып тұрған төменгі қанаттарынан тұрады. Қанаттар 1881 жылғы алғашқы құрылыс кезінде романдық жаңғыру стилінде салынды, олардың биік, тар терезелері, тас қалауы және Колорадо штатының гүлі – колүмбиннің бейнелері бар. 1894 жылғы өрт станцияны қиратқанда, қанаттардың қасбеттері 1894 жылғы депоға және 1914 жылғы жөндеу жұмыстарына енгізілді. Бұрын олар станцияның тарихында кеңселер мен басқа да қосалқы құрылыстар ретінде пайдаланылған, бірақ бүгінде оларда Кроуфорд қонақ үйінің қонақ бөлмелері мен бірнеше мейрамханалар орналасқан. Алғаш салынғанда Ұлы залға үш үлкен шамшырақ және жиектерінде жылыту және жарықтандыру жүйесі орнатылған он ұзын ағаш орындық қосылған. Жөндеу кезінде түпнұсқасына ұқсас шамшырақтар қайта орнатылды, бірақ асбест болғандықтан орындықтар алынып тасталды. Бүгінде ол қонақ үй вестибюлінің, Amtrak, күту залының, сауда орындарының және қоғамдық кеңістіктің бір бөлігі ретінде жұмыс істейді.