Кіріспе

Микрометеориттер мен орбиталық қалдықтардан ғарыш кемесін қорғау үшін соққы қалқаны. Фред Уиппл ойлап тапқан Уиппл қалқаны немесе Уиппл бамперы – экипажды және экипажсыз ғарыш кемелерін микрометеориттермен және орбиталық қалдықтармен гипер жылдамдықпен болатын соқтығысулардан қорғауға арналған аралықта орналасқан қорғаныш конструкциясының бір түрі. NASA мәліметтері бойынша, Уиппл қалқаны 1 см дейінгі қалдықтармен соқтығысуға төтеп беруге арналған.

Қалқан

Ерте ғарыш кемелерінің монолитті қалқандарынан өзгеше, Уиппл қалқандары негізгі ғарыш кемесі қабырғасынан белгілі бір қашықтықта орналасқан салыстырмалы түрде жұқа сыртқы бамперден тұрады. Бампер кіріп келетін бөлшекті тоқтатуға немесе оның энергиясының көп бөлігін жоюға арналмаған, бірақ оны бөліп, шашыратуға, бастапқы бөлшектің энергиясын бампер мен қабырға арасында таралатын көптеген фрагменттерге бөлуге көмектеседі. Бастапқы бөлшектің энергиясы үлкен қабырға аумағына жұқарақ таратылады, бұл оған қарсы тұру мүмкіндігін арттырады. Уиппл қалқаны қатты қалқанмен салыстырғанда ғарыш кемесінің жалпы массасын азайтады (ғарышқа ұшуда мұндай жағдай әрқашан қажет), бірақ қосымша жабық көлем үлкен пайдалы жүк бөлімін қажет етуі мүмкін. Қарапайым Уиппл қалқанының бірнеше түрі бар. "Жұлдызды шаң" ғарыш кемесінде қолданылғандай, көп шок қалқандары, қалқанның ғарыш кемесін қорғау қабілетін арттыру үшін бір-бірінен ажыратылған бірнеше бамперлерді пайдаланады. Қалқанның қатты қабаттары арасында толтыру материалы бар Уиппл қалқандары толтырылған Уиппл қалқандары деп аталады. Мұндай қалқандарды толтыру үшін әдетте Кевлар немесе Nextel алюминий оксиді талшығы сияқты жоғары беріктік материалдар қолданылады. Қалқанның түрі, материалы, қалыңдығы және қабаттар арасындағы қашықтық ең төмен салмақты және ену ықтималдығын азайтатын қалқан жасау үшін өзгертіледі. Халықаралық ғарыш станциясында ғана 100-ден астам қалқан конфигурациясы бар, маңызды және жоғары тәуекелді аймақтар күшейтілген қорғаумен жабдықталған.