Кіріспе
Бразилиялық футболшы Адриано Лейте Рибейро (17 ақпан 1982 жылы туған), көбінесе жай ғана Адриано деп аталады, бразилиялық бұрынғы кәсіби футболшы. Ол шабуылшы ретінде ойнады және сол аяғымен алыстан соққы беруімен танымал болды. Адриано Италияның «Парма» және «Интер Милан» клубтарында өте табысты төрт маусым өткізді, осы кезеңде әлемдегі ең үздік шабуылшылардың бірі саналды және «L'Imperatore» («Император») деген лақап атын алды. Адриано 2004 және 2005 жылдары «Алтын доп» сыйлығының топ-10-ға кірді, 2005 жылы IFFHS әлемнің үздік гол соққан футболшысы атанды, сондай-ақ «Bidone d'Oro» сыйлығының үш дүркін жеңімпазы болды. Ол «Интердің» 2005-06 жылғы Скудетто жеңісіне үлкен үлес қосты, бірақ оның мансабы әкесінің қайтысымен бірге тұрақсыздық пен өнер деңгейінің төмендеуімен белгіленді. 2009 жылы туған еліне оралып, «Фламенго» және «Коринтианс» клубтарымен «Бразилейраунды» жеңіп алды. 34 жасында 2016 жылы футболдан кетті. 18 жасында Бразилия құрамасында дебют жасаған Адриано Роналдудың ізбасары саналды. Роналду жоқ болған кезде ол Бразилияны 2004 жылғы Америка кубогында жеңіске жеткізіп, жеті гол соғып, турнирдің үздік мергені атанды және «Алтын бутсыны» жеңіп алды. Ол сондай-ақ Бразилия құрамасымен 2005 жылғы Конфедерациялар кубогын жеңіп алды, бес гол соғып, «Алтын бутсы» жүлдесін иеленді. 2006 жылғы әлем чемпионатына дейін ол Роналду, Роналдиньо және Какамен бірге Бразилияның шабуылдаушыларының «төрттік тобының» құрамында болды, бірақ бұл команда турнирде сәттілікке жете алмады.
Adriano Leite Ribeiro (born 17 February 1982), commonly known simply as Adriano, is a Brazilian former professional footballer. He played as a striker and was known for his long range left footed strikes. Adriano had four prolific seasons in Italy with Italian clubs Parma and Inter Milan, being considered one of the best strikers in the world during this time and earning the nickname L'Imperatore ("the Emperor"). Adriano finished within the top 10 of the Ballon d'Or in 2004 and 2005 and was awarded the IFFHS World's Top Goal Scorer of 2005 and was also a three time winner of Bidone d'Oro award. He was a key figure in Inter's 2005–06 Scudetto win before his career was, however, marked by inconsistency and a decline in his performances which coincided with the death of his father. He moved back to his native Brazil in 2009 and went on to win a Brasileirão with both Flamengo and Corinthians. He retired in 2016 at the age of 34. Making his Brazil debut at 18, Adriano was considered the long term successor to Ronaldo. In the absence of Ronaldo, he led Brazil to the 2004 Copa América, receiving the Golden Boot as the competition's leading scorer with seven goals. He also won the 2005 FIFA Confederations Cup with Brazil, receiving the Golden Boot Award as the competition's leading scorer with five goals. Before the 2006 World Cup he was part of Brazil's much vaunted "magic quartet" of offensive players alongside Ronaldo, Ronaldinho and Kaká, which ultimately was not successful at the tournament.
Ерте мансап
Адриано мансабын 1999 жылы «Фламенго» жастар құрамасында бастады және бір жылдан кейін негізгі құрамға өтті. Ол 2000 жылдың 2 ақпанында «Торнейо Рио Сан-Паулу» аясында «Ботафогоға» қарсы өткен матчта команда сапында тұңғыш рет ойнады. Осы турнирде 4 күннен кейін «Сан-Паулуға» қарсы гол соқты. 2000 жылдың маусымында «Фламенгомен» екі жылдық келісімшартқа қол қойғанына қарамастан, 2001–2002 маусымында «Интер» клубына ауысты. «Интер» Вампетаның жартысын 9,757 миллион еуроға ПСЖ-ге (кейіннен ПСЖ-ден «Фламенгоға» белгісіз сомаға) сатты. Адриано клуб сапындағы алғашқы голын жолдастық матчта «Реал Мадридке» қарсы орынбасар ретінде соқты.
Парма
Адриано 2001–02 маусымда «Фиорентинаға» жалға берілді, содан кейін «Пармамен» екі жылға бірлесіп иелену келісіміне қол қойылды, құны 8,8 миллион еуроны құрады. Ол Адриан Мутумен есімдері жақсы таныс шабуыл шебін құрап, 36 ойында 22 гол соқты. 2003 жылдың қараша айында жарақат алғандықтан бір ай ойынға қатыса алмады.
Интер Миланға қайта оралу
Адриано 2004 жылдың қаңтар айында 4,5 жылдық келісімшартпен шамамен 23,4 миллион еуроға «Сан-Сироға» оралды және 2003–04 маусымының қалған бөлігінде 12 гол соқты. 2004 жылдың 11 шілдесінен 2005 жылдың 29 маусымына дейін Адриано өте жақсы формада болды, ішкі және халықаралық жарыстарда барлығы 42 гол соқты. 2004 жылы FIFA жүйзе салған «Жылдың үздік футболшысы» сайысында ол алтыншы орынды иеленді. 2005 жылдың қыркүйегінде «Интер» оның еңбегі үшін 2010 жылдың 30 маусымына дейін жаңа келісімшарт жасады. Оған Бразилиядан қоңырау келді: «Адриано, әкең қайтыс болды». Мен оны бөлмесінде көрдім, телефонын лақтырып жіберіп, ең қатты айқайлады. Мұндай дауысты ешкім елестете алмас. Сол күнден бастап [«Интер» төрағасы Массимо] Моратти мен мен оны кішкентай бауырмыз секілді қамқорлыққа алдық. Ол футбол ойнауын жалғастырды, голдар соқты және оларды әкесіне арнап аспанға қарады. Сол қоңыраудан кейін бәрі өзгеріп кетті. [Командаласы] Иван Кордова бір түн онымен бірге болды және: «Адриано, сен Роналду мен Златан Ибрагимовичтің қасиеттерін біріктіргенсің. Өзің ең үздік футболшы бола алатыныңа көзің жетіп тұр ма?» деді. Біз оны депрессиядан шығара алмадық. «Интер Милан» капитаны Хавьер Занетти 2004 жылы әкесінің қазасынан кейін Адрианоның хал-жағдайына қатысты сөздерін 2017 жылдың тамызында «Sports Illustrated» журналында айтқан. Жаңа келісімге қол қойғаннан кейін Адрианоның «Интердегі» болашағы нашар өнер көрсетуінен, оның еңбек этикасына қатысты күмәндер мен болжамдардан зардап шекті. 2006–07 маусымында ол екі рет түнгі клубтарда тойлап жүргенде ұсталған. Бразилиялық жаттықтырушы Дунга 2006 жылдың 10 қазанында Эквадорға қарсы өткізілетін жолдастық ойынға Адрианоны шақырмады және одан «өзін өзгертуге» және «футболға назар аударуға» талап етті. 2007 жылдың 18 ақпанында Адриано туған күнін тойлаудан шаршап, команданың жаттығуына қатыспады. Соның салдарынан «Интер» бас жаттықтырушысы Роберто Манчини оны «Валенсиямен» өтетін Чемпиондар лигасының матчында және «Катаниямен» Серия А матчында қатарынан екінші болып құрамына қоспады.
Сан-Паулуға берілген несие
2007 жылдың 16 қарашасында «Интер» клубының иесі Массимо Моратти Адрианоны туған Бразилиясына екінші рет, он сегіз айдың ішінде ақысыз демалысқа жіберді. Бұл шешімге Адрианоның нашар физикалық жағдайы және бұрынғы алкоголизммен күресі себеп болды. Ол «Сан-Паулу» клубының жаттығу орталығында жаттықты. Адрианоның өзінің агенті оның бразилиялық футбол клубына қайта оралуға ниетті еместігін жоққа шығарса да, Адриано қаңтардағы трансферлік терезеде тұрақты ойын уақытын іздеп «Интерден» кетуге дайын екенін мәлімдеді. Итальяндық баспасөз «Уэст Хэм Юнайтед» және «Манчестер Сити» клубтарының оған қызығушылық танытқанын хабарлады. 2007 жылдың желтоқсан айында «Манчестер Сити» клубының иесі Таксин Шинаватра қаңтардағы трансферлік терезеде Адрианоны клубқа әкелуге ниетті екенін білдірді. Ол: «Адриано бұрын керемет ойыншы болған, бірақ әкесі қайтыс болғаннан кейін формасы төмендеді және салмақ қосты», - деді. Алайда Моратти Адрианоның «Интерде» қалатынын мәлімдеді. «Оны қаңтарда бұрынғыдай күшті және жақсы күйінде көргім келеді», - деді ол. 10 желтоқсанда «Интер» клубының техникалық директоры Марко Бранка Адрианоның жаңа жылдың басында командаға қайта қосылатынын күтілетінін айтты. «Жаңалықтар жақсы. Біз оны бағдарлама аяқталғанша тыныш қалдырамыз, содан кейін ол басқа ойыншылар сияқты қарастырылады», - деді ол. 19 желтоқсанда «Интер» клубы Адрианоны 2007-2008 маусымының соңына дейін «Сан-Паулуға» жалға берді, бұл оған 2008 жылғы Либертадорес кубогында өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Адрианоның жаңа 10-шы нөмірі бар футболкасын алу үшін «Сан-Паулу» жанкүйерлері ұзақ кезекте тұрды. Адриано «Сан-Паулу» сапындағы дебюттік ойынында 2008 жылғы Паулиста турнирінің ашылу күні «Гуарантингета» клубына қарсы өткен матчта екі гол соғып, 2:1 есебімен жеңіске жеткізді. 2008 жылдың 10 ақпанында «Сантос» клубының қорғаушысы Домингосқа басымен соққаннан кейін ол алаңнан қуылды және бастапқыда 18 айға дисквалификация қаупі төнді, бірақ екі матчқа тоқтатылды. 29 ақпанда жаттығуға 30 минут кешіккені үшін «Сан-Паулу» клубы оған айыппұл салды, содан кейін ерте шығып, фотографпен сөз ауыстырды. Команданың спорттық директоры Марко Аурелио Куньяның сөзіне қарағанда, Адриано «жаттығу алаңын өз қалауымен тастап кетті. Команда оны сағынбайды. Егер ол «Сан-Паулуда» бақытты болмаса, онда ол кетуге ерікті». «Сан-Паулу» клубының спорттық директоры Карлос Аугусто де Баррос е Сильва 17 маусымда Адрианоның мерзімінен бұрын «Интерге» оралып жатқанын жариялады. «Бізде теңгерімді құрам бар және Адрианоның қайтып келуі жақсы, өйткені біз оған қалған турнирде сене алмаймыз».
2008-09 жылғы маусым
Адриано 2008–09 жылғы Серия А чемпионатының бастапқы кезеңдерінде тұрақты түрде гол соқты, Италияның Серия А және Бразилияның Серия А лигаларындағы 100 отандық голға жетті. 2008 жылдың 22 қазанында Адриано «Анортосис Фамагуста» командасымен 1–0 есебімен өткен ойында жеңіс голын соқты, осы голмен ол Чемпиондар лигасындегі 18-ші және клуб үшін 70-ші голын атқарды. Желтоқсан айында «Интер» оған қысқы үзілісте жоспарланған мерзімнен бұрын Бразилияға оралуға ерекше рұқсат берді. «Интер» 4 сәуірде Адрианоның Бразилия құрамасымен халықаралық міндеттемелерінен оралмағанын және клубпен келісімшартқа отырмағанын растады. 24 сәуірде Адриано «Интермен» жасасқан келісімшартын толыққанды бұзды.
Фламенгодағы екінші кезең
Адриано 2009 жылдың 6 мамырында бразилиялық «Фламенго» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды, осы клубта ол карьерасын бастаған еді. «Фламенгоға» оралғаннан кейін 2009 жылдың 31 мамырындағы дебют ойынында ол «Атлетико Паранаэнсе» клубына қарсы гол соқты. 2009 жылдың 21 маусымында ол Бразилия А сериясында «Интернационалға» қарсы өткен 4:0 есебімен жеңіске жетіп, «Фламенго» сапындағы алғашқы хет-тригін жасады. Оның көрсеткен ойыны «Фламенгоны» 1992 жылдан бергі алғашқы Бразилия А сериясының чемпионы атануына көмектесті. 2010 жылдың 31 қаңтарында Адриано қайта оралғаннан кейін екінші хет-тригін соқты, бұл жолы 2010 жылғы Рио-де-Жанейро штаты чемпионатындағы «Фла-Флу» дербисінде өзінің қарсыласы «Флуминенсе» клубына қарсы 5:3 есебімен жеңіске жетті.
Римдіктер
2010 жылдың 8 маусымында Италияның «Серия А» лигасындағы «Рома» клубы Адрианоның 1 шілдеден бастап клубпен үш жылдық келісімшартқа қол қойғанын, жылдық жалақысы 5 миллион еуро болатындығын жариялады. Ол содан кейін «8» нөмірі бар жейдемен баспасөз алдына таныстырылды. «Рома» 2011 жылдың 8 наурызында, Италия астанасында жеті ай өткен соң келісімшартты бұзды. Бұл физикалық күшіне қарамастан, Адрианода жоғалған, нәзік көзді баланың бейнесі бар. Бұл оның әкесінің ерте қайтысынан кейін анық байқалды. Адриано отбасының басшысы болу ойынан қорқып қалғанын мойындады. Тағы бір маңызды нәрсе – оның футбол ойнауға деген негізгі себебі әкесін қуанту және, әрине, ақша табу еді. Енді әкесі жоқ, ал банктік шоты толы болғандықтан, мағынасы қалмады. Бұрынғы спортшының өміріне қатысты құрбандықтар, енді оның күнделікті әдетінің бөлігі болмай, төзе алмайтын шектеуге айналды. Әкесінің қайтысын қайғыру үшін немесе қалаған ішімдігін сатып ала алатынына қуану үшін ішімдік ішуге болатын жағдайда, жаттығулардың қажеті не? Әрине, таланттың да мерзімі бар. Он жылдан кейін Адриано сияқты адам қалаған жеріне, кіммен болса да, қалаған уақытта бара алады. Бірақ ол өзінің футбол талантын барынша пайдаланғанына шын жүректен сенсе, өзін жақсырақ сезінер еді. BBC тілшісі Тим Викери Адрианоның «Ромадан» кеткеннен кейін ысырап болған таланты туралы былай жазды. Адриано 19 сәуірде Ахилл сіңірін жыртып алды, одан кейін жасалған операциядан кейін алты ай бойы емделді. Сауыққаннан кейін ол 2011 жылдың 9 қазанында «Коринтианс» сапындағы алғашқы ойынын өткізді, онда оның клубы «Атлетико Гояньенсе» клубын 3:0 есебімен жеңді. «Коринтианс» сапындағы алғашқы голын 20 қазанда «Атлетико Минейроға» қарсы өткен үй матчында соқты, бұл ойын 2:1 есебімен аяқталып, «Коринтианс» чемпионатта екі ойын қалғанда екі ұпаймен көшбасшылыққа шықты. 2012 жылдың 12 наурызында Адриано «Коринтианс» клубынан босатылды, себебі ол тұрақсыз ойын көрсетіп, қызығушылық танытпады.
Фламенгодағы үшінші кезең
2012 жылдың 21 тамызында Адриано «Фламенго» клубымен келісімшарт жасасты. 2012 жылдың 7 қарашасында ол «Фламенго» клубынан босатылды.
"Атлетико Паранаэнсе"
2014 жылдың 11 ақпанында бразилиялық шабуылшы "Атлетико Паранаэнсе" клубымен келісім шарт жасасты. 2014 жылдың 11 сәуірінде "Атлетико Паранаэнсе" клубы оны босатып жіберді.
Маями Юнайтед пен зейнеткерлікке шығу
2016 жылдың 28 қаңтарында Адриано Ұлттық Премьер-Лигасының «Майами Юнайтед» клубымен келісімшарт жасасты. 2016 жылдың 28 мамырында ол «Майами Юнайтед» клубын тастап кетті.
Халықаралық мансап
Адриано Бразилия құрамасы сапында алғаш рет 2000 жылғы 15 қарашада Колумбияға қарсы өткен әлем чемпионатына іріктеу ойынында 18 жасында алаңға шықты. Ол Роналдудың ұзақ мерзімді мұрагері деп есептелді. Адриано халықаралық аренадағы алғашқы голын 2003 жылғы 11 маусымда Нигерияға қарсы өткен жолдастық матчта соқты. Ол 2003 жылғы Конфедерациялар кубогына Бразилия құрамасына шақырылды және Роналдудың қатыспауына байланысты Роналдиньомен бірге шабуылды бастады. Ол барлық үш ойында өнер көрсетіп, екі гол соқты, бірақ Бразилия топтан шыға алмады. 2004 жылғы CONMEBOL ерлер Олимпиадасының іріктеу турнирін жарақат алғандықтан өткізіп алды. Келесі жылы ол Бразилия құрамасымен 2004 жылғы Америка кубогына қатысты. Бразилия кубокты жеңіп алды, ал Адриано жеті гол соққандығы үшін жарыстың үздік мергені атанды және "Алтын бутсыны" жеңіп алды. Аргентинаға қарсы финалдық матчта Адриано 93-ші минутта теңестіре гол соқты. Ойын пенальтилер сериясіне дейін жетті, нәтижесінде Бразилия 4:2 есебімен жеңіске жетті, ал Адриано өз пенальтисін дәл орындады. Матчтан кейін бас жаттықтырушы Карлос Альберто Паррейра Адрианоның титул жеңудегі маңызды рөлін атап өтті. 2005 жылы Адриано Бразилия құрамасымен тағы бір сәттілі турнир өткізді, бұл жолы 2005 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогында. Адриано турнирдің үздік ойыншысы деп танылды және бес гол соққандығы үшін "Алтын бутсымен" марапатталды. Финалда ол Бразилияны жеңіске бастап, Аргентинаны 4:1 есебімен жеңіп, екі гол соқты. Адриано 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатына шақырылды, онда Роналду, Роналдиньо және Какамен бірге Бразилияның танымал "төрттік шабуыл" құрамына кірді. Әлем чемпионатына көңіл көншіліксіз нәтиже көрсеткеннен кейін Адрианоның халықаралық мансабы нашар клубтық өнер көрсетулері мен жеке мәселелерге байланысты төмендеді. Әлем чемпионатына қатысқаннан кейін Адриано Дунга басқаратын құрамаға бір рет қатысты, ол 2007 жылғы 6 ақпанда Португалияға қарсы өткен жолдастық матчта 2:0 есебімен жеңілген кезде ойынның екінші жартысында алаңға шықты. 2008 жылы Адриано "Сан-Паулу" клубында жақсы формаға келді және ұлттық құрамаға қайта шақырылды. 2008 жылғы 10 қазанда Адриано екі жылдан кейін алғаш рет халықаралық деңгейде Венесуэлаға қарсы өткен әлем чемпионатына іріктеу матчында гол соқты. Ол әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Бразилия құрамасының тұрақты мүшесі болды және 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатына дейін Ирландия Республикасына қарсы өткен соңғы жолдастық матчқа шақырылды. Алайда, Адриано бас жаттықтырушы Дунганың шешімімен соңғы 23 ойыншының тізімінен шығарылды, оған Карлос Эдуардо да қосылды (ол Ирландияға қарсы матчта жарақат алған Эланоның орнын басты). Ирландияға қарсы матчта жарақат алған Луис Фабианоның резервтік ойыншысы Графите Адрианоның орнын иеленді. Адриано резервтік ойыншылар тізіміне де енбеді.
Ойын стилі
Мен үлкен чемпиондармен ойнадым. Мен "Уау" дегізетін ойыншылармен ойнадым. Мен талантты ойыншыларды көрдім, олар "уау" дегізетін деңгейге жетті, бірақ одан да ұзаққа созуға болатынын сездім, бірақ солай болмады. Интерде болғанда Адриано туралы ойым сондай болды. Ол кез келген бұрыштан соққы бере алатын, ешкім оны тоқтатай алмайтын, допты тартып ала алмайтын, таза жануар еді.
Адриано – жан-жақты, әмбебап және заманауи шабуылшы, ол жылдамдық пен физикалық күшін ептілікпен және тамаша техникалық дағдылармен үйлестірді. Италиядағы өкіметі, күші мен шеберлігі үшін ол әйгілі рим императоры Адрианның құрметіне "L'Imperatore" ("Император") деген лақап атқа ие болды. Адриано сол жақ аяқты ойыншы, ол допты жақсы ұстауға, дриблингке және шығармашылыққа бейім болды. Ол сонымен қатар, голға ұмтылған, сол аяғымен өте күшті соққы бере алатын және тұрақты бос соққыларды орындай алатын күшті шабуылшы еді. Әуеде де тиімді ойын көрсетіп, командаластарымен байланысып, нәтижелі пас беруге қабілетті болды. Жастық шағында үміткер ретінде танылған Адрианоның қасиеттері мен ойын стилі отандасы Роналдумен салыстырылды, тіпті бастапқыда ол медиада оның мұрагері деп есептелді. Табиғи дарынына қарамастан, әкесінің қайтысынан кейін Адрианоның тұрақтылығы, мінезі, физикалық формасы және жұмысқа деген құлшынысы күмәнді болды. Сонымен қатар, депрессиямен және алкоголизммен күресі, алаңнан тыс гедонистік және тұрақсыз өмір салты, жеке қиындықтары, жарақаттар және жаттығулардағы тәртіпсіздік оның мансабы дамыған сайын салмағының артуына әкелді. Кейінгі жылдары тұрақсыздығына байланысты ол бастапқы әлеуетін толыққанды пайдалана алмағаны үшін көп сынға ілікті. Адриано – "Bidone d'Oro" сыйлығының үш мәрте рекордты жеңімпазы, бұл сыйлық әдетте Серия А-дағы ең нашар ойыншыға беріледі. Ол 2006 және 2007 жылдары "Интер", ал 2010 жылы "Рома" сапында осы сыйлықты жеңіп алды.
Жеке өмір
2014 жылдың қараша айында Рио-де-Жанейродағы судья Адрианоны 2010 жылы алғаш айтылған есірткі тасымалымен байланысты айыптаулардан ақтап тастады, себебі жеткілікті дәлелдер табылған жоқ. Оның ұлы, сондай-ақ Адриано есімді, кәсіби футболшы.