Кіріспе

Бразилиялық футболшы
Индонезиялық футболшы

Марио Жардель де Альмейда Рибейро (; 18 қыркүйек 1973 жылы туған) – бразилиялық бұрынғы кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған. Ол алаңдағы дұрыс позицияны табу және басымен ойнау қабілетімен ерекшеленген. 1995 жылы Либертадорес кубогын жеңген «Гремио» командасының құрамында маңызды рөл атқарған – ол клубтың аңызына айналды. Порту, «Галатасарай» және «Спортинг» клубтарында доп тепкен кезінде өте нәтижелі шабуылшылардың біріне айналды, аталған клубтар үшін 274 матчта 206 гол соқты. 2003 жылы 29 жасында «Спортингтен» кеткеннен кейін Жардель Англия, Италия, Испания, Кипр, Болгария, Аргентина және Австралия клубтарында қысқа да сәтсіз карьера өткізді. Содан кейін Бразилиядағы бірнеше шағын клубтарда ойнап, 2011 жылы футболдан қол үзді. Жардель 1996 жылы Бразилия құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты, барлығы 10 матч өткізіп, 2001 жылғы Америка кубогына қатысты.

Бразилия

Жардль алғаш Васко да Гама үшін ойнады, бірақ 1995 жылы Гремиоға көшті, онда ол 1995 жылғы Копа Либертадорес турнирін жеңген командада маңызды рөл атқарды. Ол турнирдің үздік мергені атанды, 12 гол соқты, соның ішінде Роберто Карлостың "Пальмейрас" командасына қарсы ширек финалда хет-трик жасады және финалда "Атлетико Насионал" қақпасына гол соқты.

Порто

1996 жылы Жардель бірнеше командамен байланысты болды, бірақ Бенфика мен Рейнджерске трансфер бола алмады (ЕО-ға мүше емес ойыншыларға қатысты қатаң британдық ережелерге байланысты), содан кейін португалиялық «Порту» клубымен келісімшарт жасады. Златко Захович, Сержио Консейса және Любинко Друлович сияқты ойыншылардың көмегімен ол үш маусым (1998–99, 1999–00, 2001–02) Еуропаның үздік гол соққан ойыншысы атанды, орташа есеппен бір ойынға бір голдан астам соқты (125 матчта 129 гол, яғни ойын басына 1,03 гол). Үш рет үздік бомбардир болғанына қарамастан, еуропалық лигалардың стандарттарына негізделген коэффициенттерді ескергенде, ол тек екі рет жеңіске жетті – 1998–99 және 2001–02 жылдары Еуропалық «Алтын бутсы» жүлдесін жеңіп алды. 1999–2000 маусымында Кевин Филлипске жеңіліп қалды, тіпті Филлипс Жарделден алты гол аз соқтырды. 2014 жылғы сұхбатында Жардель «Порту» клубында ойнаған кезінде клубтың дәрігері мен физиотерапевті білімімен кокаин қолданғанын мәлімдеді.

Галатасарай

2000–01 маусым басталар алдында Жардл түрік клубы «Галатасарайға» сатылды. «Галатасарай» 1999–2000 жылғы УЕФА кубогының жеңімпазы болған еді және оның трансфері үшін 16 миллион АҚШ доллары төледі. Жардл Суперлигадағы тұңғыш ойынында бес гол соғып, жаңа клубына оңай бейімделе алатынын көрсетті. Алайда, маусым соңына қарай аурулар мен жеке мәселелер көбейіп, ол Түркияны тастап кететініне нұсқады. Осыған қарамастан, ол 2000 жылғы УЕФА Суперкубогын жеңген «Галатасарай» командасының құрамында болды және Суперкубок матчында «Реал Мадридті» 2:1 есебімен жеңуге екі гол, соның ішінде алтын гол соқты. Сондай-ақ, Жардл 2000–01 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалына дейін жетті, турнирде алты гол соғып, «Рейнджерс», «Депортиво де Ла Корунья», «Монако», «Пари Сен-Жермен», «Милан» және «Реал Мадрид» сияқты командаларға қарсы жеңіске көмектесті. Ол маусымды 34 голмен аяқтады.

Спорттық CP

2001–2002 жылдары Жарел Португалияға қайта оралды; Sporting CP оны трансферлік терезенің соңғы күнімен келісімге келді және үш маусымға 11 миллион еуролық келісімшарт ұсынды. Sporting "Галатасарайға" үш ойыншыны: Мбо Мпенза, Роберт Спехар және Павел Хорватты (3,4 миллион еуро бағасында), сондай-ақ 5 миллион АҚШ долларын ақшалай төледі. 2001–2002 маусымы Жарел үшін өте табысты болды, ол 30 матчта 42 гол соқты (оның 17-сі пенальтиден), ал Sporting CP Премьер-лига және Португалия кубогын жеңіп алды. Ол Record газетінің "Жылдың португалиялық футболшысы" сыйлығын да жеңіп алды, бұл атақты жеңіп алған екі шетелдік ойыншының бірі, екіншісі – аргентиналық Лисандро Лопес.

Құлдырау

2001–02 маусымы Джардель мансабындағы ең жақсы маусым болды, ал 2002–03 маусымы оның аяқталғанын білдірді. Ол тағы да Бразилия ұлттық құрамасына шақырылмады, бұл жолы 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында (оның керемет гол соғу қабілетіне қарамастан, оны сирек шақыратын) және маусымның басында нашар физикалық формада болғандықтан, жыл бойы жарақат тізімінде жүрді. Рождество демалысында Джардель туған қаласы Форталезаға оралды, онда бассейнге құлап, тізесін жарақаттады. Ол сол маусымда бар болғаны тоғыз гол соқты. 2003 жылдың ақпанында Декомен бірге португалиялық азаматтық алды. 2003 жылдың тамызында Джардель ағылшын клубы «Болтон Уондерерс»-ке ауысты, ал «Спортинг» клубы 2003–04 және 2004–05 маусымдарындағы өнеркөрсетуіне байланысты 1,5 миллион еуроға дейін трансферлік төлем алды. Дегенмен, Джардель клуб үшін лигада гол соға алмады, бірақ Лига кубогында үш гол соқты, бірақ «Болтон» соңында финалда жеңіліске ұшырады. Бұл голдар «Уолсоллға» қарсы матчта (Джардель екі гол соқты) және «Энфилдте» «Ливерпульге» қарсы матчта соғылды. Қысқы үзілісте Джардель итальяндық «Анкона» клубына жалға берілді, бірақ ол жаттықтырушылар штабына өзінің физикалық қабілеттерін дәлелдей алмады. «Анкона» жанкүйерлері оны семіздігі үшін «лардель» (итальян тіліндегі «лардо» – шошқа майы деген мағынада) деп атады. «Миланға» қарсы дебюті туралы итальян журналисі: «Оның бұрын қандай болғанына құрмет көрсету үшін, біз үнсіздік сақтаймыз» деді. 2004 жылдың тамызында Джардель аргентиналық «Ньюэллс Олд Бойз» клубымен келісімшартқа отырды, бірақ «Болтон» бұл трансфер үшін ешқандай төлем алмады. 2005 жылдың қыркүйегінде Джардель бразилиялық бірінші дивизионның «Гойас» клубымен 2006 жылдың 31 желтоқсанына дейін келісімшарт жасады. Джардель 2006–07 маусымында белгісіз сомаға «Бейра Мар» клубына оралып келді. Клубқа семіз күйде келгеніне қарамастан, ол ауыр жұмыс істеді және салмағын азайту және физикалық формасын жақсарту үшін арнайы жаттығулар жасады, содан кейін «Бейра Мар» сапындағы дебюттік матчында «Деспортиво дас Авес» клубына қарсы өткен 2:2 есебімен тең түскен кезде бір гол соқты. Қысқы трансферлік кезеңде Джардель кипрлік «Анортосис Фамагуста» командасына қосылды. 2007 жылдың 14 шілдесінде Джардель шотландиялық премьер-лигасының «Сент-Миррен» клубында сынақтан өту үшін «Стирлинг Альбион» клубына қарсы өткен матчта 3:0 есебімен жеңіске жетті.

Ньюкасл джеттер

2007 жылдың 14 тамызында Австралия А лигасының «Ньюкасл Юнайтед Джетс» клубы Ньюкасл қаласында өткен баспасөз конференциясында Джардельмен бір жылдық келісімшартқа қол қойылғанын ресми түрде жариялады. Джардельдің клубқа келетіні туралы әлде бірнеше аптадан бері қауесет тараған болатын. Ол 2007 жылдың 12 тамызында Австралияға келсе, 13 тамызда Ньюкаслға жетті. Джардель Ньюкаслға келгенге дейін дене шынықтыруын жақсартуға көп күш жұмсады. Ол туристік визамен Австралияда болғандықтан, алғашқы үш турда «Джетс» сапында ойнау мүмкіндігіне ие болмады. Бірақ 4-турдың басталуына дейін спорттық визасы мақұлданды. Ол EnergyAustralia стадионында 4-турда «Аделаида Юнайтед» командасына қарсы өткен ойында 70-минутта алаңға қосылып, дебюттік ойынын өткізді. «Ньюкасл» 81-минутта Марк Бридж соққан голдың арқасында 1:0 есебімен жеңіске жетті. «Джетс» командасына қосылғаннан кейін Джардель аз ғана ойын уақытын алды, көбінесе ойын соңында қосымша ойыншы ретінде алаңға шықты. «Ньюкасл Джетс» клубының иесі Кон Константин Джардельдің алаңда ұзақ тұруын қалағандығын білдірді. Алайда, «Ньюкаслдың» бас жаттықтырушысы Гари ван Эгмонд бразилиялық футболшыға үлкен рөл беруге құлшынбады. 2007 жылдың 3 қарашасында Джардель «Сидней» клубына қарсы шамамен 20 минут ойнады. Ол жақсы белгілер көрсетті, Джоэл Гриффитстің бұрыштан берген пасын қабылдап, әдеттегідей басымен гол соққысын жасады. «Сиднейдің» қақпашысы Клинт Болтон алғашқы соққыны сейімдеп алса, Джардельдің екінші әрекеті қақпадан шығарылды. Алайда, өзінің шеберлігін көрсеткеніне қарамастан, жаттықтырушы ван Эгмонд Джардельдің клубқа қажет емес деген шешімге келді және маусымның ортасында клубтан кетуі мүмкін екенін айтты. Клуб иесі Кон Константин оған аптасына 3000 доллар төлеп тұрды. Ол 2008 жылдың 24 қаңтарында Бразилиядағы ауырған анасына көмектесу үшін клубтан кетті. Ал «Джетс» 2008 жылғы А лигасының финалында жеңіске жетті.

Бразилия төменгі бөлімдері (200810)

2008 жылдың 29 маусымында Жарел Бразилия чемпионатының B сериясындағы "Кричума" клубына қосылды. 2009 жылдың 4 ақпанында Жарел "Ферровиарио" клубына ауысты. 2009 жылдың 11 наурызында Жарел "Ферровиарио" сапындағы тұңғыш ойынында өте әдемі гол соқты, ол Португалия лигасындағы оның бұрынғы жылдардағы жарқын өнерінің еске түсірді. 2009 жылдың тамызында ол "Америка де Форталеза" клубымен 6 айлық келісімшартқа қол қойды, бірақ 2009 жылдың 30 қазанында келісімшарты бұзылды. 2010 жылдың 20 қаңтарында Жарел 2010 жылғы Campeonato Piauiense турнирінің соңына дейін "Эспорте Клубе Фламенго" клубымен келісімшартқа қол қойды. 2010 жылдың 10 маусымында ол бос агент мәртебесіне ие болды.

Черно-Море

2010 жылдың 27 маусымында Жардель болгар клубы «Черно Море Варна»мен келіссөздер жүргізу үшін Варна қаласына келді. Бір күннен кейін, 2010 жылдың 28 маусымында, Жардель «Моряктар» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды және клубтың жаңа ойыншысы ретінде ресми түрде таныстырылды. «Тича» стадионында өткен таныстыру шарасында 500 жанкүйер Жардельді құшақтап қарсы алды. Ол 17 шілдеде румыниялық «Виктория Бранешти» командасына қарсы өткен жолдастық ойында жаңа клубында тұңғыш рет алаңға шықты, бұл кездесу 2:2 есебімен аяқталды. Жардель 2010-11 маусымда 7 тамызда «Локомотив Пловдив» командасына қарсы өткен сыртқы ойында 0:2 есебімен жеңілген кезде «Моряктар» сапында ресми дебют жасады, сол кезде ол бір елдісі Марко Тиагоны алмастырды. A PFG турнирінің келесі турында Марио «Академик София» командасына қарсы өткен 1:0 есебімен жеңіске жеткен ойында 26 минут бойы алмастырушы ретінде ойнады. 2010 жылдың 31 қазанында ол болгар командасы үшін алғашқы голын соқты, «Локомотив София» командасын 1:0 есебімен жеңіп алды. 2010 жылдың 28 қарашасында Жардельдің «Черно Море» клубын тастап кеткені хабарланды, себебінің бірі Болгариядағы суық ауа райы болды.

"Атлетико Рио Негро Клубе"

2010 жылдың 21 желтоқсанында Жарелдің Амазонас штатының Манаус қаласындағы "Атлетико Рио Негро Клубе" клубымен бір жылдық келісім шарт жасасқаны хабарланды.

Халықаралық мансап

Жардл 19 жасында ұлттық құрама сапында тұңғыш рет ойнады. 1993 жылғы наурыз айында Жардл Австралияда өткен ФИФА 20 жасқа дейінгі әлем чемпионатында Бразилияның 20 жасқа дейінгі футбол құрамасы үшін бір рет алаңға шықты. Бразилия турнир жеңімпазы атанды. Жардлдың «Селесао» сапындағы тұңғыш ойыны 1996 жылғы тамызда Ресеймен өткен жолдастық матчта Роналдуды алмастыру арқылы болды. Ол сондай-ақ 2001 жылғы Америка Кубогы турниріне ұлттық құрама құрамында қатысты.

Саяси мансап

2014 жылғы жалпы сайлауда Жарел 41 000 дауыспен Бразилияның Социал-демократиялық партиясы тізімі бойынша Депутаттар палатасына сайланды. Бразилияның Бас прокуратурасы мәлімдегендей, Жардель және тағы 10 адам қызметкерлерді зорлықпен қысымға алып, жалған мүшелерді тағайындап, қаржыны жеке пайдалану үшін мақсаттан тыс жұмсаған. Прокуратура 2015 жылы басталған тергеу нәтижесінде 2016 жылдың ақпан айында айыптаманы аяқтады (Operação Gol Contra), бұл Жарделдің Депутаттар палатасындағы өкілеттігін тоқтату процесін іске қосты. Сол кездегі әріптесі Марлон Сантос Жарделдің "парламенттік этикаға қайшы келетін" іс-әрекеттерге қатысқанын мәлімдеді. Сантос сондай-ақ Жарделді есірткі тасымалына қатысқан деп айыптады, "Парламент тағайындаған көлік есірткі сатушыларды тасымалдау үшін пайдаланылғанына нақты дәлелдер бар" деді. 2016 жылдың 8 маусымында Парламенттік этика комиссиясы Жарделдің өкілеттігін тоқтату туралы ұсынысты мақұлдады. Іс Конституция және Әділет комиссиясына жіберілді, ол 2016 жылдың желтоқсан айында істі мақұлдады. 2016 жылдың желтоқсан айында Парламентте соңғы дауыс беру өтті, онда Жарделдің өкілеттігін тоқтату туралы бірауыздан шешім қабылданды.