Эду: Бразилиялық футболшының мансабы мен жетістіктері

Кіріспе

Бразилиялық футболшы Эдуардо Сесар Дауд Гаспар (16 мамыр 1978 жылы туған), Эду деген атпен танымал, – Бразилияның бұрынғы кәсіби футболшысы және Англия Премьер-лигасының "Арсенал" клубының спорт директоры. Ойыншы кезінде шабуылдаушы және орталық жартылай қорғаушы болып ойнаған. Мансабының он екі жылында Бразилияның "Коринтианс", Англияның "Арсенал" және Испанияның "Валенсия" клубтарында доп тепті. Эду 2004-2005 жылдары Бразилия ұлттық құрамасы сапында 15 матч өткізді.

Ерте мансап

Эду карьерасын "Коринтиан" клубында "Серия А" лигасында бастады. "Коринтиан" сапында жүргенде, Эду 1998 және 1999 жылғы Бразилия чемпионатында, сондай-ақ 2000 жылғы ФИФА клубтар арасындағы әлем чемпионатында жеңіс одісті.

Арсенал

Алғашында 2000 жылы «Арсеналға» қосылуға жоспарлағаннан кейін, оның жалған португалдық паспортқа ие екендігі анықталғаннан кейін трансфері тоқтатылды. Бірнеше айдан кейін, Еуропалық Одақ (ЕО) паспортын алғаннан кейін (әкесінің итальяндық тегі көмектесті), ол 2001 жылғы 16 қаңтарда 6 миллион фунтқа «Арсеналға» қол қойды. Басында, әпкесі жол апатында қаза болғандықтан, қиын уақытты бастан өткерді. «Арсенал» сапындағы алғашқы ойыны 2001 жылы «Лестер Ситиге» қарсы өткен, 0:0 есебімен аяқталды, бірақ 15 минуттан кейін алған жарақаты оны алаңнан шығарды. Ол жартылай уақытта Фредди Люнбергтің орнына шықты, бірақ бірнеше минуттан кейін Денис Бергкамп оны алмастырды. Бұл сәтсіз дебют болды және ол сол маусымда клуб үшін тағы төрт матчта ғана ойнады, олардың бірі «Миддлсброға» қарсы үйде 0:3 есебімен жеңіліс болды, онда ол өз қақпасына гол соқты. Оның клуб үшін алғашқы голы 2001 жылғы 27 қарашада Лига кубогында «Гримсбиге» қарсы матчта соғылды. 2002 жылғы ФА кубогының финалында «Арсеналдың» жеңісіне үлес қосып, қосымша уақытта алаңға шықты. Сондай-ақ, ол 14 лига матчында ойнады және «Астон Виллаға» қарсы гол соқты. «Арсенал» 2001–02 жылғы Премьер-лига жеңімпазы атанды, ал Эду Премьер-лиганы жеңген алғашқы бразилиялық футболшы болды. 2002–03 маусымында Эду Премьер-лигада 18 матчта ойнады және «Арсеналдың» үшінші жыл қатарынан ФА кубогының финалына жеткеніне үлкен үлес қосты. Эду «Арсеналдың» «Манчестер Юнайтедке» қарсы «Олд Траффордта» өткен бесінші турдағы ойынында гол соқты, бірақ маусымның соңында алған жарақаты финалға қатысуға мүмкіндік бермеді. 2003–04 маусымында «Арсеналдың» жартылай қорғаушысы ретінде футболдағы ең табысты маусымы деп есептеліп, 49 ойынды жеңіліссіз аяқтаған команданың құрамында болды (2003–04 жылғы Премьер-лига маусымында жеңіліссіз өтті). Ол 30 лига матчында алаңға шығып, 2 гол соқты, екеуі де «Челсиге» қарсы. 2003 жылғы қарашада УЕФА Чемпиондар лигасының «Интер Миланға» қарсы өткен матчында «Арсеналдың» 5:1 есебімен жеңісіне үлес қосып, команданың төртінші голын соқты. Барлық турнирлерде 48 матчта ойнап, 7 гол соқты. Эду «Арсеналдың» 2003–04 жылғы Премьер-лига титулын 2004 жылғы 25 сәуірде «Уайт Харт Лейнде» жеңіп алған кезде алаңда болды. Осы маусымда «Арсенал» сапында 100-ші ойынын өткізді. 2004–05 маусымында Эдуның тағдыры әртүрлі болды. Ол Бразилия құрамасымен Америка кубогында болғандықтан маусымның басында алаңға шыға алмады. Бұдан кейін клубтағы болашағы туралы әңгімелер пайда болды, өйткені ол «Арсеналмен» келісім-шартының соңғы жылында болды. 2005 жылғы қаңтарда Испанияның «Валенсиясымен» келіссөздер сәтсіз аяқталды, өйткені «Месталья» клубы «Арсеналдың» талап еткен соманы төлей алмады. 2004–05 маусымында Эду «Арсенал» үшін барлығы екі гол соқты, екеуі де мамыр айында соғылды: бірі «Вест Бромвич Альбионға» қарсы өткен матчтағы әдемі соққы болды (2:0), ал екіншісі «Эвертонға» қарсы 7:0 есебімен жеңіске жеткен матчтағы пенальти голы. Алайда ол «Арсеналдың» 2005 жылғы ФА кубогының финалында жеңіске жеткен кезде қосымша уақытта алаңға шықты.

After initially planning to join Arsenal in 2000, his transfer was put on hold after it was realised that he was in possession of a fake Portuguese passport. Months later, after qualifying for a European Union (EU) passport (aided by Italian lineage on his father's side), he signed for Arsenal on 16 January 2001 for £6 million. He had a turbulent time early on as his sister was killed in a car accident. His Arsenal debut came in 2001 in a goalless draw tarnished by an injury after 15 minutes against Leicester City. He had replaced Freddie Ljungberg at half time only to be replaced by Dennis Bergkamp minutes later. It was an unfortunate start and he only managed to play in four more matches for the club during that season, one of which was a 0–3 defeat at home to Middlesbrough in which he contributed an own goal. His first goal for the club came against Grimsby in the League Cup on 27 November 2001. He went on to make a substitute appearance in the 2002 FA Cup Final as Arsenal emerged victorious. He also contributed 14 league appearances, and a goal against Aston Villa, as Arsenal won the 2001–02 Premier League, with Edu becoming the first Brazilian to win the Premier League. In 2002–03 Edu made 18 appearances in the Premier League and featured heavily as Arsenal got to the FA Cup final for the third year running. Edu scored in Arsenal's fifth round win against Manchester United at Old Trafford, however injury issues in the latter part of the season meant he was left out of the squad for the final. 2003–04 season in midfield for Arsenal was seen as his finest season so far in football, he was part of the team which went 49 games unbeaten, (the whole 2003–04 Premier League season without defeat). He appeared in 30 League games and scored 2 goals, both against Chelsea, he scored the fourth of Arsenal's 5 in a 5–1 historic win against Inter Milan in the UEFA Champions League in November 2003, he made a career high 48 appearances and 7 goals for Arsenal in all competitions. Edu was on the pitch as Arsenal clinched the 2003–04 Premier League title at White Hart Lane on 25 April 2004. During the season, he made his 100th appearance for Arsenal. Edu enjoyed mixed fortunes in the 2004–05 season. He missed the start of the season because he was away with Brazil at the Copa América. This was followed by speculation over his future at the club as he was in the last year of his contract with Arsenal. Talks with Valencia of Spain in January 2005 failed as the Mestalla outfit were not able to pay the fee Arsenal demanded. Edu only scored two goals for Arsenal in 2004–05, both coming in May – one was a fine chip in the 2–0 away win at West Bromwich Albion, and the other a penalty kick in a 7–0 win over Everton. He did however come on as an extra time substitute as Arsenal won the 2005 FA Cup Final.

Валенсия

2005 жылдың мамыр айында ол жазғы маусымда Босман ережесі бойынша Арсеналдан тегін трансфермен кететіні расталды. Валенсия, Ювентус, Интер Милан және Барселона Эдудың қол қоюына ең үміткерлер саналды, ал 30 мамырда Валенсия оны бес жылдық келісімшартқа қол қойғанын жариялады. Келісімге қол қойғаннан кейін көп ұзамай Эду маусым алдында жарақат алды, ол 2006 жылдың 4 сәуірінде Кадисқа қарсы 5:3 есебімен жеңіске жеткен кезде ғана негізгі құрамға қайта оралды. 2009 жылдың 3 шілдесінде бразилиялық жартылай қорғаушы келісімшартты тоқтату арқылы Валенсиядан кетті.

Қорынттықтарға

Испанияда босатылғаннан кейін Эду 2009 жылдың 6 тамызында бұрынғы клубы «Коринтианспен» 2011 жылдың 31 желтоқсанына дейін күшінде болатын келісімшартқа отырды. 2010 жылғы маусымда төрт ойын өткізген соң, келісімшарты тараптардың өзара келісімімен бұзылды және Эду кәсіби футболдан қанағаттандырылғанын хабарлады.

Халықаралық мансап

Эду британдық паспорт алғаннан кейін Англия құрамасы үшін ойнау мүмкіндігін қарастырған, себебі Бразилия құрамасына шақырыламын деп ойламаған. 2004 жылы Бразилия құрамасына шақырылып, 28 сәуірде Венгрияға қарсы өткен жолдастық ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Ол 2004 жылғы Америка кубогы мен 2005 жылғы Конфедерациялар кубогында ойнады, екеуінде де Бразилия жеңіске жетті. 2004 жылғы Америка кубогының финалында Бразилия Аргентинаны жеңген кезде ол пенальтилер сериясінде бір гол соқты.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2011 жылдың 17 наурызында «Коринтианс» клубы Эдудың Уильям Мачадодан футбол директоры лауазымын қабылдайтынын хабарлады. Сондай-ақ, ол 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Карлос Квейроздың Иран ұлттық құрамасына көмектесті. 2016 жылдан 2019 жылға дейін Бразилия ұлттық құрамасының бас координаторы болды. «Біздің команданың футбол директоры Рауль Санлехи: «Эду командаға қосылғанына өте қуаныштымыз. Оның зор тәжірибесі және футбол туралы техникалық білімі бар, ең бастысы – ол «Арсеналдың» адал жанкүйері. Ол клубты және әлемдегі миллиондаған жанкүйерлеріміздің құндылықтарын жақсы түсінеді». 2022 жылдың 18 қарашасында Эду «Арсеналдың» алғашқы спорт директоры болып тағайындалды.

Медиа

Эду Amazon Original спорттық деректік сериалы «Барлығы немесе ештеңе: Арсенал» түсіріліміне қатысты, ол клубтың 2021–22 маусымында жаттықтырушылар мен ойыншылардың алаңда да, алаңнан тыс та сахна артындағы өмірін көрсетеді. Ол сондай-ақ «Барлығы немесе ештеңе: Бразилия Ұлттық құрамасы» сериалына да қатысты.