Джексон штатындағы студенттерге жасалған оқ жауын (Jackson statyndağı studentterge jasalg'an oq jauyn)

Кіріспе

1970 жылы 15 мамырда Джексон штатындағы студенттер тобы полиция тарапынан қаза болды. 1970 жылы 14 мамырда қалалық және штат полициясы кампустың жатақханасының сыртында студенттер тобымен қақтығысты. Түн ортасынан кейін полиция оқ атып, екі студентті өлтіріп, он екі студентті жарақаттады. Бұл оқиға Вьетнам соғысына қарсы наразылық кезінде Огайо штатындағы Кент штаты университетінде Ұлттық гвардияшылардың төрт студентті өлтірген Кент штатындағы оқиғадан 11 күн өткен соң болды. Кент штатындағы оқиға алғаш рет ұлттық назарды өзіне аударды.

Уақыт шкаласы

Бейсенбі, 14 мамыр күні кешке 100-ге жуық қара нәсілді студенттер Линч көшесінде (АҚШ-тың қара нәсілді халықтың құқықтары үшін күрескен Джон Р. Линчтің есімімен аталатын) жиналды, ол кампусты екіге бөліп тұрды. Бұл көшеде ақ және қара нәсілді тұрғындар арасында жиі қақтығыстар болатын. «Линч көшесі: 1970 жылғы мамырда Джексон мемлекеттік колледжіндегі оқиғалар» атты еңбекте айтылғандай, жергілікті саясаткер, азаматтық құқықтар қозғалысының жетекшісі және қаза тапқан белсенді Медгар Эверстің інісі Чарльз Эверс пен оның әйелі қаза тапты деген қауесет кампусты аралағанда жағдай шиеленісе түсті. Жағдай одан әрі ушықты, Джексон мемлекеттік колледжінің студенті емес, бір адам қоқыс тасымалдау машинасына өрт қойды. Полиция күшпен жауап берді. Джексон қаласы мен Миссисипи штатының жол полициясынан келген кем дегенде 75 полицей көпшілікті бақылауға тырысты, ал өрт сөндірушілер өртті сөндірді. Өрт сөндірушілер түн ортасына дейін оқиға орнынан кеткеннен кейін, полиция әйелдер жатақханасы Александр Холлдың алдына жиналған көпшілікті таратуға кірісті. Полицейлер көпшілікке 15-30 метр қашықтықта жақындасып, шамамен сағат 12:05-те жатақханаға оқ ашты. Оқ атудың нақты себебі мен оқиғаға дейін болған жағдайлар әлі анықталған жоқ. Билік өкілдері ғимараттың жоғарғы қабаттарының бірінде снайперді көргендерін және оларға барлық бағыттан оқ атылғанын мәлімдеді. Кейіннен екі қалалық полицей және бір штаттық патрульдік полицей ұшып келген шыныдан жеңіл жарақат алғанын хабарлады. Студенттер полицияны қастық қылмағанын мәлімдеді. Оқ ату 30 секундқа созылды, онда 40 штаттық жол полициясы 30-50 фут қашықтықтан 460-тан астам оқ атты. Университет оқ ату оқиғасы болған жерді қаза тапқан екі жас жігіттің құрметіне «Гиббс Грин алаңы» деп атады. Алаң – мектеп кампусының шығыс жағында орналасқан, көп деңгейлі кірпіш және бетоннан жасалған кең алаң және жаяулар жолы; ол Дж.Р. Линч көшесімен шектеседі және Александр Холлды Университет саябағымен байланыстырады. Алаңның жанындағы Александр Холлдың алдында орналасқан үлкен тас ескерткіш те екі құрбандықты еске салады. Александр Холлдың қасбетіндегі зақымдар әлі де көрініп тұр, олар полиция атқан оқтардың салдарынан пайда болған. Джексон мемлекеттік университетінің 2021 жылғы бітіру салтанатында ұзақ күткен ресми кешірім сұрауы берілді. Бұл кешірім сұрау оқиғаға байланысты 51 жыл бойы ойланып, талқылаудың нәтижесі болды және қазір тарихта «Джексон штатындағы қаза» деп белгілі. Гиббс пен Гринге салтанатты түрде құрметті докторлық дәреже берілді, оны олардың отбасы мүшелері қабылдады. Салтанатты жиынға Миссисипи штатының және жергілікті басшылары – Джексон қаласының мэрі Чокве Антар Лумумба және штат сенаторы Хиллман Тером Фрейзер қатысты. Басшылар ресми кешірім сұраудың мақсаты – «өткен күнәларымыз үшін жаһарлық түрде өтеу беру және қадір-қасиет, теңдік және әділдік жаңа бейнесін жариялау» екенін айтты.

On the evening of Thursday, May 14, a group of around 100 black students had gathered on Lynch Street (named after the black Reconstruction era US Representative John R. Lynch), which bisected the campus. African American youths were reportedly pelting rocks at white motorists driving down this road—frequently the site of confrontations between white and black Jackson residents. Tensions rose higher when a rumor spread around campus that Charles Evers—a local politician, civil rights leader and the brother of slain activist Medgar Evers—and his wife had been killed, according to Lynch Street: The May 1970 Slayings at Jackson State College. The situation escalated when a non Jackson State student set a dump truck on fire." The police responded in force. At least 75 police officers from the city of Jackson and the Mississippi Highway Patrol attempted to control the crowd while firemen extinguished the fires. After firefighters left the scene shortly before midnight, the police moved to disperse the crowd that had gathered in front of Alexander Hall, a women's dormitory. Advancing to within 50 to 100 feet (15 to 30 m) of the crowd, officers at roughly 12:05 a. m opened fire on the dormitory. The exact cause of the shooting and the moments leading up to it are unclear. Authorities say they saw a sniper on one of the building's upper floors and were being shot at from all directions. Later, two city policemen and one state patrolman reported minor injuries from flying glass. Students later claimed that they had not provoked the officers. The gunfire lasted for 30 seconds. with more than 460 shots being fired by a reported 40 state highway patrolmen, who used shotguns from a distance of 30 to 50 feet. The university has memorialized the occurrence by naming the area of the shootings the Gibbs Green Plaza, after the two young men killed. The plaza is a large, multi level brick and concrete patio and mall on the eastern side of the school's campus; it borders J. R. Lynch Street and links Alexander Hall to the University Green. A large stone monument in front of Alexander Hall near the plaza also honors the two victims. Damage is still visible on the façade of Alexander Hall; it was caused by the rounds fired by the police. A long awaited formal public apology was granted at Jackson State University's 2021 commencement. The apology reflected 51 years of contemplation regarding the event, now historically known as “The Jackson State Killings.”
Gibbs and Green were awarded posthumous honorary doctorate degrees at the ceremony, which were accepted by family members on their behalf. Commencement speakers represented local and state leaders of Mississippi: Mayor Chokwe Antar Lumumba of Jackson, and State Senator Hillman Terome Frazier. The leaders said that the formal apology was to “ publicly atone for the sins of our past and proclaim a new identity of dignity, equity and justice.”