Кіріспе
Австралиялық студенттердің соңғы емтиханнан кейін бір апталық демалысы
Schoolies немесе schoolies аптасы (Квинсленд және Батыс Австралияда, сондай-ақ Австралия астанасы аумағында "жағалаушылар" деп те аталады) – қараша айының соңы мен желтоқсан айының басындағы соңғы емтихандардан кейін жоғары сынып бітірушілерінің (сонымен қатар "schoolies" немесе "leavers" деп аталады) бір апта бойы демалысқа шығу дәстүрі. "Toolies" – schoolies аптасына қатысатын, бірақ жоғары сыныпты бітірмеген үлкен жастағы адамдарды білдіреді. "Foolies" – schoolies аптасына қатысатын, бірақ әлі жоғары сыныпты бітірмеген жасөспірімдерді білдіреді. Schoolies аптасы – оқушылар өздерінің жеке жолдарына түсер алдында сыныптастарымен өткізетін соңғы той.
Тарих
Мектеп бітірушілердің соңғы емтиханнан кейін кем дегенде 1970 жылдан бастап Квинслендтегі Алтын жағалауда демалыс өткізетін тарихы бар. Уақыт өте келе, ол "Schoolies аптасы" атауын алды және осы аптаға арналған іс-шаралар ұйымдастырыла бастады. Алғашқы ұйымдастырылған шара 1976 жылы Леннонның "Бродбич" халықаралық қонақ үйінде өткен. Сол кезден бастап Голд-Кост Австралияның түкпір-түкпірінен мектеп бітірушілерді мерекеге шақырады. Содан бері бұл дәстүр кеңінен тарады, және Австралияның мектеп бітірушілері бітіруді елдегі көптеген танымал туристік орындарда бір апталық тоймен тойлайды. "Schoolies аптасы" Австралиядағы көптеген жасөспірімдер үшін мәдени қалыптасу рәсімі саналады. Бұл апта жастық шақтан ересек өмірге көшу кезеңі ретінде қарастырылады, мектеп тәртібінің қатаңдығынан өзін-өзі басқару еркіндігіне және шектеусіздікке қадам жасайтын жағдайды білдіреді. 2011 жылы Голд-Костқа 40 мыңға жуық студент келуі күтілді. 2021 жылы Голд-Костқа 16 мыңға жуық мектеп бітіруші келді. "Schoolies" Күн сәулесі жағалауында да кездеседі, бұл Алтын жағалаудағы бұқаралық ақпарат құралдарының жағымсыз назарынан қорқушы түлектерге балама болып табылады. Саншайн-Кост аймақтық кеңесінің мәліметінше, 2009 жылы Саншайн-Костқа 500-ге жуық мектеп бітіруші келді. Саншайн-Кост жергілікті кеңесі 2007 жылы мектеп бітірушілер үшін іс-шаралар ұйымдастыруды тоқтатты. Батыс Австралияда Перт маңындағы Роттнест аралы және оңтүстік-батыс қалалары Дансборо мен Бусселтон танымал орындар болып табылады. Сонымен қатар, Батыс Австралия тұрғындары Балиге жиі барады, себебі ол жерде кешкі тойлар, түнгі ойын-сауық пен арзан сауда мүмкіндіктері көп. Тасманияда "Schoolies" аптасына арналған белгілі бір орын немесе дәстүр жоқ. Халықаралық деңгейде танымал "Schoolies" бағыттарына Фиджи және Вануату кіреді.
Школьницаның ресми іс-шаралары
Школистің ресми шаралары – көптеген Школистің бағыттарында өткізілетін есірткі мен алкогольден мүлдем таза іс-шаралар. Олар концерттер, дискотекалар және кештерді қамтиды. Барлық ресми шараларға қатысу үшін, қатысушылар тіркелген Школист болуы және кіргенде Школист куәлігін көрсетуі керек. Бұл Школист куәлігі, кейбір жерлерде фотосуретімен бірге, әрбір Школисті тіркеу кезінде беріледі, ол үшін жарамды студенттік куәлікті көрсету және шағын төлем қажет. Көптеген бағыттарда ресми шаралар қоршалған аумақтарда немесе түнгі клубтарда "қонақ емес" адамдардың кіруін болдырмау және қалың жұртты бақылау үшін ұйымдастырылады. Кейбір шаралар тегін, ал басқалары (әсіресе түнгі клубтарда өткізілетіндері) кіру үшін ақы алады.
Құрамында торттар бар
Халыққа танымал мектеп бітірушілердің (немесе түлектердің) жиналатын орындарына көбінесе мектеп жасын өткен адамдар да қатысады, оларды бұқаралық ақпарат құралдары "толилер" немесе "дулилер" деп атайды. Толилердің мас жасөспірімдерді жыныстық тұрғыдан зорлауымен байланысы бар, сондай-ақ олар мерекелер кезінде болатын тәртіпсіздіктерге де жиі қатысады. Осыдан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында оқиғалар, апаттар және шабуылдар туралы хабарлар тарады. Квинсленд үкіметі іс-шараны жоспарлап, мерекелеуді шектеу әрекеттері үшін сынға ұшырады. 2009 жыл Голд-Кост мектеп бітірушілер мерекесінің тарихындағы ең қиын жылдардың бірі болды, бір түні полиция 30 түлекті ұстады, ал жалпы апта ішіндегі ұсталғандардың саны өткен жылға қарағанда екі есеге артты. Суперинтендант Джим Кёг 2009 жылғы мектеп бітірушілер мерекесінің сегіз күнінде 217 түлек 244 айып тағылып ұсталғанын, ал 2006 жылғы осы кезеңде 94 түлек ұсталғанын айтты. Түлектерге қатысты ауыр дене жарақаттары, мас күйде және тәртіпсіз мінез-құлық, есірткі заттарды иелену және полицияның жұмысына кедергі келтіру сияқты айыптар қойылды. Бұл оқиғалар мектеп бітірушілер аптасын тоқтату туралы пікірталас тудырды. Бұл мектеп бітірушілерді өз қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қауіпсіз балама жолдарды іздеуге итермеледі.
Проблемалар мен қауіптер
Мектеп бітірушілер аптасының тойлануына алкогольдің және басқа да есірткі заттардың, мысалы, темекінің, марихуананың және экстазидің көп мөлшерде қолданылуы мүмкін. Қатысушылар арасында жанжалдар туындап, зорлық-зомбылыққа әкелуі ықтимал. Мектеп бітірушілер аптасымен байланысты басқа да мәселелер мен тәуекелдерге жыныстық денсаулық және жыныстық шабуылдар жатады. 2010 жылы Квинсленд полициясы Голд-Кост қаласында мектеп бітірушілердің 145-ін ұстады, бұл 2009 жылы ұсталған 220 адамнан азырақ.
Алкоголь және басқа да есірткілер
Көпшілік арасында бір апта бойы алкогольге тойып ішу деп саналатын "Школьники аптасы" (Schoolies week) шамадан тыс ішімдік ішу және одан туындайтын мәселелер үшін ең көп сынға ұшырайды. 2010 жылғы зерттеуге сәйкес, мектеп бітірушілердің үштен екісі түніне оннан астам ішімдік ішеді. Ең зорлық-зомбылық оқиғасы 2002 жылы Голд-Кост қаласында болды, көптеген жастар арасында ұрыс-даулар орын алды. 2010 жылы бір жағдайда балконнан құлау салдарынан адам қаза тапты, бұл "планкинг" салдарынан болды деп айтылады. Пәтерлердің балкон арасында өту қауіпті. Бұл құқық бұзушылық қамауға алуға және 2875 долларға дейін айыппұл салуға, сондай-ақ бір жылға бас бостандығынан айыруға әкелуі мүмкін.
Қызыл жабақтар желісі
Бұл іс-шараны Red Frogs желісіне тартылған, толығымен еріктілерден құралған христиандар тобы қолдайды. Австралияның 17 қаласында шамамен 1500 ерікті жұмыс істейді. Топтың мақсаты – мектеп бітіруші жастарға оңды әсермен тікелей көмек көрсету. Оларға үйлеріне дейін сүйемелдеу, үйлерін тазалау немесе тамақ дайындау сияқты көмек қолу мүмкін. Бұл желі 1997 жылы Алтын жағалауда құрылған.