Кіріспе

CAD деректер алмасу файл форматы
Industry Foundation Classes (IFC) – сәулет, құрылыс және қазақстандық құрылыс индустриясы деректерін сипаттауға арналған CAD деректер алмасу деректер схемасы. Бұл платформаға тәуелсіз, ашық деректер схемасы, оны бір ғана сатушы немесе сатушылар тобы бақыламайды. Бұл объектіге негізделген деректер схемасы, buildingSMART (бұрынғы Халықаралық өзара іс-қимыл Альянсы, IAI) архитектура, инженерлік және құрылыс (AEC) индустриясында өзара іс-қимыл жасауды жеңілдету үшін әзірленген деректер моделімен жабдықталған. Сондай-ақ, бұл құрылыс ақпараттық модельдеу (BIM) негізделген жобаларда жиі қолданылатын ынтымақтастық форматы болып табылады. IFC үлгілік спецификациясы ашық және қолжетімді. Ол ISO-да тіркелген және ISO 16739 1:2018 ресми халықаралық стандарты болып табылады. Өзара іс-қимылға баса назар аударғандықтан, 2010 жылы Дания үкіметі мемлекеттік қолдаумен жүзеге асырылатын құрылыс жобалары үшін IFC форматын міндетті түрде қолдануды енгізді. 2017 жылы Финляндия мемлекетіне тиесілі объектілерді басқару компаниясы Senate Properties барлық жобаларында IFC-мен үйлесімді бағдарламалық қамтамасыз етуді және BIM қолдануды талап ете бастады. Норвегия үкіметі, денсаулық сақтау және қорғаныс клиенттері де барлық жобаларда IFC BIM-ді пайдалануды талап етеді, сондай-ақ көптеген муниципалитеттер, жеке клиенттер, мердігерлер және дизайнерлер IFC BIM-ді өздерінің қызметіне енгізді. Құрылыстағы IFC дерек схемасының танымалдылығы геометрияны алмастыру мақсатында артып келеді.

Тарих

IFC бастамасы 1994 жылы Autodesk компаниясы интеграцияланған қолданбаларды дамытуды қолдайтын C++ кластары жиынтығын әзірлеу бойынша компанияға кеңес беру үшін өнеркәсіп консорциумын құрғанда басталды. Консорциумға 12 АҚШ компаниясы қосылды. Олардың ішінде AT&T, HOK Architects, Honeywell, Carrier, Tishman және Butler Manufacturing компаниялары болды. Бастапқыда «Индустриялық өзара үйлесімділік альянсы» деп аталған альянс 1995 жылдың қыркүйегінде барлық мүдделі тараптарға мүшелікке қабылдауды ашты және 1997 жылы «Халықаралық өзара үйлесімділік альянсы» деп өз атауын өзгертті. Жаңа альянс коммерциялық емес, өнеркәсіптік ұйым ретінде қайта құрылды, оның мақсаты АЭК құрылысының өмірлік циклына жауап беретін бейтарап АЭК өнім моделі ретінде «Индустриялық негіз класын» (IFC) жариялау болды. 2005 жылы тағы бір атау өзгертілді және қазір IFC спецификациясын buildingSMART әзірлейді және қолдайды.

IfcObjectDefinition (Объект анықтамасы)

IfcObjectDefinition нысанның пайда болуы мен нысанның түріне бөлінеді. IfcObject сериялық нөмірі мен физикалық орналасуы бар өнім орнатылуы сияқты нысанның нақты көрінісін қамтиды. IfcTypeObject типтік анықтамаларды (немесе үлгілерді) қамтиды, мысалы, белгілі бір модель нөмірі мен жалпы пішіні бар өнім типі. Нысанның көріністері мен типтері алты негізгі ұғымға бөлінеді: қатысушылар ("кім"), бақылаулар ("неліктен"), топтар ("не"), өнімдер ("қайда"), процестер ("қашан") және ресурстар ("қалай"). IfcActor адамдарды немесе ұйымдарды көрсетеді. IfcControl уақыт, құн немесе көлемді бақылайтын ережелерді, мысалы жұмыс тапсырыстарын көрсетеді. IfcGroup электр тізбектері сияқты нақты мақсаттар үшін объектілердің жиынтығын көрсетеді. IfcProduct физикалық ғимарат элементтері және кеңістіктегі орындар сияқты кеңістіктегі нақты көріністерді көрсетеді. IfcProcess тапсырмалар, оқиғалар және процедуралар сияқты уақыт бойынша болатын оқиғаларды көрсетеді. IfcResource материалдар, еңбек және жабдықтар сияқты шектеулі қолжетімділігі бар нәрсенің қолданылуын көрсетеді.

Қарым-қатынас

IfcRelationship нысандар арасындағы қатынастарды бейнелейді. Қатынастардың бес негізгі түрі бар: құрастыру, тағайындау, байланыс, қауымдастыру және анықтама. IfcRelDecomposes – ғимаратты қабаттар мен бөлмелерге, немесе қабырғаны тіреулер мен қаптамаларға бөлу сияқты, толыққанды бөлік қатынасын, эксклюзивті ұстаумен көрсетеді. IfcRelAssigns бір нысанның екінші нысанның қызметтерін пайдалануын көрсететін тағайындау қатынастарын бейнелейді, мысалы, тапсырмаға немесе құрылыс элементіне тағайындалған еңбек ресурсы. IfcRelConnects нысандар арасындағы байланысты көрсетеді, мысалы еден плитасы арқалыққа, немесе құбыр раковинаға қосылғандағы байланыс. IfcRelAssociates нысанға сыртқы сілтемелерді көрсетеді, мысалы нысан анықталған сыртқы IFC кітапхана файлы. IfcRelDefines – қатынастың нақты мысалын көрсетеді, мысалы құбыр сегментінің белгілі бір типке жататындығын көрсетеді.

IfcPropertyDefinition (Қайтару)

IfcPropertyDefinition динамикалық түрде кеңейтілетін қасиеттер жиынтығын қамтиды. Қасиеттер жиынтығында бір немесе бірнеше қасиеттер болуы мүмкін, олар жеке мән (мысалы, мәтін, сан, өлшем бірлігі), шектеулі мән (ең төменгі және ең жоғары мәні бар), тізім, мәндер тізімі, мәндер кестесі немесе дерек құрылымы болуы мүмкін. IFC белгілі бір типтер үшін жүздеген қасиеттер жиынтығын анықтаса, қолданба әзірлеушілер немесе пайдаланушылар өз қасиеттер жиынтықтарын анықтай алады. IfcPropertySet – объектінің бір данасына немесе объектінің типіне тіркелген қасиеттер жиынтығы. IfcPropertySetTemplate [IFC2x4] қасиеттердің анықтамаларын және олардың дерек типтерін қамтиды.

Өнімдер

IfcProduct – барлық физикалық нысандардың негізгі класы және кеңістіктік элементтерге, физикалық элементтерге, құрылымдық талдау элементтеріне және басқа да түсініктерге бөлінеді. Өнімдер материалдармен, пішіндемелермен және кеңістікте орналасуымен байланысты болуы мүмкін. Кеңістіктік элементтерге IfcSite, IfcBuilding, IfcBuildingStorey және IfcSpace жатады. Физикалық құрылыс элементтеріне IfcWall, IfcBeam, IfcDoor, IfcWindow, IfcStair және т.б. жатады. Ылғалды, электр және сантехникалық элементтерде әртүрлі қызметтерге арналған арнайы қосылымдары бар порттар түсінігі бар, ал жүйе құру үшін кабельдер, құбырлар немесе арналар арқылы біріктіріледі. Құрылыс элементтері үшін әртүрлі байланыс қатынастары қолданылады, мысалы, есіктермен немесе терезелермен толтырылған қабырғалардағы ашылулар. Материалдар өнімге тұтастай немесе белгілі бір бөліктері үшін қабаттар, профильдер немесе құрамдас бөліктер ретінде анықталуы мүмкін. IfcMaterial – нақты материалды көрсетеді, оның қасиеттері (мысалы, механикалық, жылулық) және стильдері (мысалы, түстер, текстуралар) қосымша. IfcMaterialLayerSet – әрқайсысы белгілі бір қалыңдықтағы материалды көрсететін қабаттар тізімін қамтиды. IfcMaterialProfileSet [IFC2x4] – әрбір материалды көрсетілген қимасымен көрсететін профильдер жиынтығын қамтиды. IfcMaterialConstituentSet [IFC2x4] – құрамдас бөліктер жиынтығын қамтиды, олардың әрқайсысы атаулы пішінге қатысты қолданылатын материалды көрсетеді. Пішіндемелер нақты 3D пішін үшін және параметрлік шектеулер ретінде анықталуы мүмкін. Әрбір пішіндеме IfcShapeRepresentation арқылы белгілі бір атаумен анықталады. "Қабық" – B-rep, NURBS, Constructive Solid Geometry (CSG) немесе сызылған профильдер арқылы бейнеленетін 3D пішінді білдіреді. Ол тікелей анықталуы немесе басқа пішіндемелерге материалды анықтамалар қолдану арқылы алынуы мүмкін. "Ось" – материал профильдері немесе қабаттары сәйкестендірілген сызықтық элементтердің (мысалы, қабырға, арқалық, құбыр) жолын көрсетеді. "Із" – материал қабаттары шектелген жазық элементтердің (мысалы, плита, баспалдақ) шекарасын көрсетеді. "Профиль" – материал құрамдас бөліктері шектелген ашылу элементтерінің (мысалы, есік, терезе) бүйірлік профилін білдіреді. "Геодезиялық нүктелер" – контурларды сипаттау үшін бет элементтерінің (мысалы, учаске) нүктелерінің жиынтығы. Орналасуы позицияны, тік бұрышты және көлденең бұрышты көрсетеді. IfcLocalPlacement – қоршау элементінің иерархиясына қатысты орналасуын көрсетеді. IfcGridPlacement – пайдаланушы анықтаған осьтері бар торға қатысты орналасуын көрсетеді. Көлемдерді есептеу мақсатында жалпы ауданы, жалпы көлемі, жалпы салмағы, таза салмағы және т.б. анықталуы мүмкін. IFC әр элемент түріне арналған әр түрлі көлемдерді және геометрия мен қатынастарға сәйкес есептеу әдісін анықтайды.

Процестер

IfcProcess – процестердің негізгі класы болып табылады және тапсырмаларға, оқиғаларға және процедураларға жіктеледі. Процестерге белгілі бір ұзақтығы болуы мүмкін және нақты уақыт кезеңдерінде орындалуы жоспарлануы мүмкін. Процестер тізбектеледі, яғни алдыңғы тапсырма аяқталғаннан кейін, кейінгі тапсырма басталуы мүмкін, бұл Критикалық жол әдісі арқылы жүзеге асырылады. Процестерді жиынтық есептеу үшін кіші процестерге бөлуге болады. Процестер өнімдерге тағайындалып, орындалған жұмыстың нәтижесін көрсете алады.

Ресурстар

IfcResource – ресурстардың негізгі класы болып табылады және материалдар, еңбек, жабдықтар, қосалқы келісімшарттар, бригадалар және тағы да басқаларға бөлінеді. Ресурстардың түрлі шығындары мен қолжетімділік күнтізбелері болуы мүмкін. Ресурстарды егжей-тегжейлі бөлу үшін кіші ресурстарға бөлуге болады. Ресурстар процестерге тағайындалуы мүмкін, бұл ресурстың атынан орындалатын жұмыстарды көрсетеді.

Контексті

IfcProject жалпы жобаны қамтиды және жобаның атауын, сипаттамасын, әдепкі бірліктерін, валютасын, координаттар жүйесін және басқа да контексттік ақпаратты көрсетеді. Жарамды IFC файлында міндетті түрде барлық басқа объектілер тікелей немесе жанама байланысты болатын, дәл бір IfcProject мысалы болуы керек. Жобаға бірнеше ғимарат, бірнеше қатысушы және/немесе бірнеше кезеңдер кіруі мүмкін. Жобаға қатысты ақпараттан өзге, IfcProject сыртқы жобаларға сілтеме жасай алады, олардан өнім түрлері сияқты ортақ анықтамалар импортталуы мүмкін. Әрбір сыртқы жоба, импортталған жоба кітапханасының нақты нұсқасын анықтау үшін IfcProjectLibrary [IFC2x4] және IfcRelAssociatesLibrary, IfcLibraryInformation қолданылып, қамтылады. Жобалар өзгертулерді бақылауды қолдайды, онда IfcRoot негізіндегі кез келген нысанның бірегей идентификаторы болады және ол қосылған, өзгертілген, жойылған немесе өзгертілмеген деп белгілене алады. Бұл мүмкіндік бірнеше IFC файлдарын сақтықпен біріктіруге мүмкіндік береді, адамның араласуынсыз деректердің тұтастығын қамтамасыз етеді.