Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Салт-дәстүрлі сурет салу техникасы мен құралы. Silverpoint (металл сызық техникасының бір түрі) – ортағасырлық кітап көшірушілердің қолжазбаларда алғаш рет қолданған дәстүрлі сурет салу техникасы және құралы.
Traditional drawing technique and tool
Silverpoint (one of several types of metalpoint) is a traditional drawing technique and tool first used by medieval scribes on manuscripts.
Тарих
Күміс ұшталған сурет күміс таяқ немесе сымды бетке сүйреп жасалады, көбінесе гиссо немесе қытай ақ топырағымен дайындалған бетке. Күміс ұшталған сурет – ежелгі заманнан бері жазушылар, қолөнершілер мен суретшілер қолданған металл ұштардың бір түрі. Металл ұштар жұмсақ беттерге (мырыш немесе қайың қабығы) жазу, пергаментке сызық салу, дайындалған қағаз және тақта тіректерге сурет салу үшін қолданылды. Сурет салу үшін негізгі металдар – қорғасын, қалайы және күміс болды. Бұл металдардың жұмсақтығы оларды тиімді сурет салу құралдарына айналдырды. Алтын шеберлері де егжей-тегжейлі, мұқият эскиздерін дайындау үшін металл ұшталған суреттерді пайдаланды. Альбрехт Дюрердің әкесі – осындай шеберлердің бірі болды, ол кейіннен кішкентай ұлына металл ұштарымен сурет салуды үйретті, нәтижесінде 1484 жылғы 13 жастағы өзінің портреті әлі күнге дейін шедевр саналады. Кейінгі готикалық/ерте Ренессанс дәуірінде күміс ұшталған сурет нақты сызықтармен сурет салу әдісі ретінде пайда болды. Қорғасын мен қалайы сияқты оңай тозуға ұшырамаған және әр детальді дәл көрсеткен күміс ұштары флоренциялық және фламандтық шеберханаларда ерекше бағаланды. Осы дәуірдегі күміс ұшталған суреттерге үлгі кітаптары және суреттерге дайындық парақтары кірді. Күміс ұштарымен жұмыс істеген суретшілердің қатарында Ян ван Эйк, Леонардо да Винчи, Альбрехт Дюрер және Рафаэль болды. Ченнино Ченнинидің «Өнер кітабы» 14 ғасырдың соңында күміс пен қорғасын ұштарымен сурет салу тәжірибесіне, сондай-ақ металл ұштарына арналған беттерді дайындауға шолу ұсынады. Сьюзан Доротея Уайттың «Да Винчи сияқты сурет салу» кітабында Леонардо да Винчидің күміс ұштарымен сурет салу әдісі сипатталған. Фрэнсис Эймс Льюис атап өткендей, 16 ғасырдың соңында сурет салу стилі өзгерді, нәтижесінде металл ұштарының маңызы төмендеді. 1500 жылдардың басында Англияның Камбрия аймағындағы Борроудейлдегі Сиатхейтте графит кен орындарының табылуы және оның суретшілерге таза, жұмсақ (және өшірілетін) күйде қолжетімділігінің артуы күміс ұштарының қанатын қақты. Суретшілер көбірек экспрессиялық сапаларды іздеді, олар үшін графит, қызыл және қара құмыралар жақсырақ сәйкес келді. Сондай-ақ, бұл кезеңде түйіршікпен және жуылған суреттер де кең таралған. Бұған қоса, бұл басқа сурет салу әдістері күміске қарағанда аз күш жұмсауды және қателерді кешіруге мүмкіндік берді, себебі күміс өшіруге төзімді және әлсіз сызық қалдырады. Күміс ұштарына арналған тіректің дайындалуы, әдетте, ұсақ ұнтақталған сүйек күлімен тері желімін қолдану арқылы көп еңбек талап етті. Қазіргі заманғы суретшілер мырыш, алдын ала дайындалған акрил негізіндегі немесе титан ақ темперасы немесе мәрмәр шаңын бет ретінде пайдаланады. Табиғи құмыралар мен көмірдің артықшылығы – олар қапталмаған қағаздарда дереу нәтиже береді. Голланд суретшілері Хендрик Голтциус және Рембрандт 17 ғасырда күміс ұштарының дәстүрін сақтап қалды, өйткені ол Еуропаның басқа бөліктерінде төмендеді. Рембрандт дайындалған пергаментке бірнеше күміс ұшталған суреттер жасады, ең танымал – оның әйелі Саскияның 1633 жылғы портреті. Ботаникалық суретшілер мен сәулетшілер металл ұштарын дәл сызықтарының арқасында пайдалануды жалғастырды. Алайда, Жан Огюст Доминик Ингрес сияқты нақты сызықтармен сурет салу дәстүрін жалғастырған суретшілер графитке көшті, ол 17 ғасырдан бері сапасы мен қолжетімділігі жағынан жақсарып келеді. Күміс ұшталған сурет 18 ғасырға қарай практикалық тұрғыдан ескірді. Дегенмен, Еуропалық және американдық суретшілер мен академиялар арасында заманауи өнердің қайта жаңғыруы болды, себебі бұл орташа сурет салуда үлкен тәртіпті талап етеді, өйткені суреттерді өшіруге немесе өзгертуге болмайды.
A silverpoint drawing is made by dragging a silver rod or wire across a surface, often prepared with gesso or Chinese white ground. Silverpoint is one of several types of metalpoint used by scribes, craftsmen and artists since ancient times. Metalpoint styli were used for writing on soft surfaces (wax or bark), ruling and underdrawing on parchment, and drawing on prepared paper and panel supports. For drawing purposes, the essential metals used were lead, tin and silver. The softness of these metals made them effective drawing instruments. Goldsmiths also used metalpoint drawings to prepare their detailed, meticulous designs. Albrecht Dürer's father was one such craftsman who later taught his young son to draw in metalpoint, to such good effect that his 1484 Self Portrait at the Age of 13 is still considered a masterpiece. In the late Gothic/early Renaissance era, silverpoint emerged as a fine line drawing technique. Not blunting as easily as lead or tin, and rendering precise detail, silverpoint was especially favored in Florentine and Flemish workshops. Silverpoint drawings of this era include model books and preparatory sheets for paintings. Artists who worked in silverpoint include Jan van Eyck, Leonardo da Vinci, Albrecht Dürer and Raphael. Cennino Cennini's Il Libro dell'Arte provides a window on the practice of silver and leadpoint drawing, as well as preparing metalpoint grounds, in the late 14th century. Susan Dorothea White's book Draw Like da Vinci describes the silverpoint technique of Leonardo da Vinci. As noted by Francis Ames Lewis, drawing styles changed at the end of the 16th century, resulting in a decline for metalpoint. The discovery of graphite deposits at Seathwaite in Borrowdale, Cumbria, England, in the early 1500s, and its increasing availability to artists in a pure, soft (and erasable) form hastened silverpoint's eclipse. Artists sought more gestural qualities, for which graphite, red and black chalk were better suited. Ink and wash drawings are also prevalent in the period. In addition, these other drawing techniques required less effort and were more forgiving than silver, which resists erasure and leaves a fainter line. Furthermore, the preparation of silverpoint supports, usually with hide glue with finely ground bone ash, was labor intensive. Modern practitioners use zinc, pre prepared acrylic based grounds or titanium white tempera or marble dust as a ground. Natural chalks and charcoal have the advantage of producing immediate results on uncoated papers. Dutch artists Hendrick Goltzius and Rembrandt maintained the silverpoint tradition into the 17th century, as it declined in other parts of Europe. Rembrandt made several silverpoints on prepared vellum, the best known being the portrait of his wife Saskia, 1633. Botanical artists and architects continued to use metalpoint because of its exact lines. However, artists who continued this tradition of fine line drawing, such as Jean Auguste Dominique Ingres, turned to graphite, which gradually improved in quality and availability throughout Europe since the 17th century. Silverpoint was for practical purposes rendered obsolete by the 18th century. There has however been a contemporary art revival among European and American artists and academies because the medium imposes considerable discipline in draughtsmanship since drawings cannot be erased or altered.
Жаңғыру
Жозеф Медер, Альфонс Легрос, Прерафаэлиттер және Жозеф Стелла бұл техниканы қайта жандандыруға көмектесті. Өнер тарихшысы Медер Австрия мен Германияда дәстүрлі техникаға қызығушылық оятып, ал суретші және педагог Легрос Англияда да солай істеді. 20 ғасырдың басында Стелла АҚШ-тың шығыс жағалауында осы әдіспен жұмыс істейтін азанамерикандық суретшілердің бірі болды. Стелла мырыш ақ гуашьпен дайындалған негіздерде, көбінесе пастель және басқа да материалдармен техниканы зерттеді. Стелланың күміс бояумен салған туындыларының ішінде 1921 жылғы Марсель Дюшанның портреті (MoMA, Кэтрин С. Драйердің мұрасы) бар. Батыс жағалауда Ксавье Мартинес, 1890 жылдардың соңында Париждегі Жоғары көркем өнер мектебінде оқыған мексикалық-американдық суретші, күміс бояуға деген қызығушылықтың қайта жандану кезінде, 1909 жылдан 1930 жылдардың соңына дейін Калифорния өнер колледжінде бұл техниканы оқытты. Мартинестің күміс бояумен салған туындыларының соңғы көрмесі 1921 жылы Сан-Францискодағы Графикалық бөлмеде өтті, онда сыншылар оның "ерекше" және "күшті футуристикалық" кейіпкерлерін әдеттегідей қараңғы, дақтанған фонға "архаикалық орындау, қысқа, ұшқыр, бірақ аздап денелі" деп бағалады. "The Fine Line: Drawing with Silver in America" атты көрмені 1985 жылы Брюс Вебер Нортон өнер мұражайы үшін ұйымдастырды.
Joseph Meder, Alphonse Legros, the Pre Raphaelites and Joseph Stella helped revitalize the technique. Art historian Meder created interest in the traditional technique in Austria and Germany, while artist and teacher Legros did likewise in England. In the early 20th century, Stella was one of the few American artists working in this method on the East Coast of the United States. Stella explored the technique on zinc white gouache prepared grounds, often with crayon and other media. Stella's silverpoint oeuvre includes the 1921 portrait of Marcel Duchamp (MoMA, Katherine S. Dreier Bequest). On the West Coast Xavier Martínez, the Mexican American artist who had studied in Paris at the École nationale supérieure des Beaux Arts in the late 1890s during the resurgence of interest in silverpoint, taught this technique at the California College of the Arts from 1909 to the late 1930s. The last known exhibition of Martinez's silverpoints was in 1921 at the Print Room of San Francisco where critics praised his "unusual" and "strongly futuristic" action figures on an unconventional dark mottled ground as "archaic in execution terse, alert with a bit too much flesh." An exhibit, "The Fine Line: Drawing with Silver in America" was curated for the Norton Museum of Art, in 1985 by Bruce Weber.
Сипаттамалары
Дәстүрлі күміс ұшты қалам (стилус) кішкентай, жіңішке күміс таяқшадан, мысалы, зергерлік сымнан жасалады, ол ағаш таяқшаға салынады. Тағы бір түрі – екі ұшы да күміспен қапталған металл қалам. Мұндай мысал Роджер ван дер Вейденнің "Бейне қызды суреттеген Лука" (1435–40, Бостон көркемсурет мұражайы) еңбегінде көрсетілген. Заманауи қалам үшін зергерлік сымды шынаға немесе механикалық қарындасқа орнатуға болады. Күміс ұшты қаламның алғашқы іздері басқа металл ұштар сияқты сұр түсті болып көрінеді, бірақ ауаға ұшырағанда күміс ұшты қаламның сызықтары жылы қоңыр түске өзгереді. Окистену бірнеше айдың ішінде байқалады. Окистену жылдамдығы ауадағы ластану деңгейіне байланысты өзгереді. Тарихи тұрғыдан күміс ұшты қаламдар құрамында таза күмістен бастап, мыс қоспасы жоғары (20% салмақтан астам) түрлерге дейін кеңінен таралған. Орта ғасырларда металл ұшты қаламдарды пергаментке тікелей қолданып, жарықтандырылған қолжазбалардың немесе үлгі кітаптардың астына сызықтар салған. Жабынсыз пергаментте (және қағазда) күміс ұшты қаламмен салынған іздер өте ақылды болады. Алайда, 14 ғасырдан бастап күміс ұшты қаламды дайындалған беттерде тиімдірек қолдануға болды. Дәстүрлі беттік қабатты қоян терісінің желімін, сүйек күлімен, әкпен және/немесе қорғасын ақпен боялған ерітіндісімен дайындауға болады. Заманауи беттік қабаттарға акрилге салынған гессо, гуашь және коммерциялық дайындалған балшық қағаздар жатады. Беттік қабаттың жұқа тісі қаламды бетімен жүргізгенде күмістен аздап сіңіріп алады. Күміс ұшты қалам Дюрердің иілген сызықты дәлдігінен Рембрандттың серпінді эскиздеріне дейін әртүрлі стильдерді қамтиды. Күміс ұшты қалам заманауи стильдерге де бейімделді. Томас Уилмер Дьюингтің 19 ғасырдың соңындағы күміс ұшты қаламмен салынған портреттері негізінен тоналды, ал Паула Джерардтың 20 ғасырдың ортасындағы абстрактілік композициялары да сондай. Джерардтың Vortex (Fairweather Hardin Gallery) галереясындағы туындысы – казеинмен қапталған пергаментке салынған күміс, алтын және акварель бояуларының инновациялық үйлесімі. Иван Ле Лоррейн Олбрайттың "The Last of the Old Woodstock Inn, 1968" (Чикаго көркемсурет институты) еңбегінде коммерциялық дайындалған бейне-медиа қағазында күміс, платина, алтын, мыс және латунь қолданған. Заманауи суретшілер осы ежелгі сурет салу техникасының шектерін кеңейтуді жалғастыруда. Заманауи американдық күміс ұшты қалам суретшісі Кэрол Пруза графит пен байланыстырғышты акрил жарты шарларында металл жапырақтарымен, бейне проекциясымен және оптикалық талшықтармен біріктіреді. Сюзан Швальб 1980 жылдары күміс және мыс ұштарымен түтін мен отты біріктірді және қазіргі уақытта көптеген металдарды, сондай-ақ акрил бояуын қолдана отырып, суреттер мен картиналар жасайды. Жанна Кук монохроматикалық суреттермен бояудың нұсқаларын біріктіреді, сондай-ақ Призмаколор, акварель, Плайк қағазы, жібек мата және жібек жіптер сияқты материалдарды қолданады. Сьюзан Доротеа Уайттың "Да Винчи сияқты сурет салу" кітабында кремний карбидті қағазға алтын ұшты қаламмен салынған тәжірибелік металл ұшты қалам техникалары көрсетілген.
A traditional silverpoint stylus is made with a small fine rod of silver, such as jewelry wire, which is inserted into a wooden rod. Another design is a silver tipped metal stylus with points on both ends. An example of this type is shown in Rogier van der Weyden's St. Luke Drawing the Virgin, ca. 1435–40 (Boston Museum of Fine Arts). For a contemporary stylus, jeweler's wire may be inserted into a pin vise or mechanical pencil. The initial marks of silverpoint appear grey as other metalpoints, but silverpoint lines, when exposed to air, tarnish to a warm brown tone. The oxidation becomes perceptible over a period of several months. The speed of oxidation varies according to the level of pollution in the air. Historically, silverpoint styli ranged widely in composition from pure silver to heavily alloyed with copper (over 20% weight). In the Middle Ages, metalpoint was used directly on parchment for the underdrawing of illuminated manuscripts or model books. On uncoated parchment (and paper), silverpoint is particularly light in value. However, since the 14th century, silverpoint was used more successfully on prepared supports. A traditional ground may be prepared with a rabbit skin glue solution pigmented with bone ash, chalk and/or lead white. Contemporary grounds include acrylic gesso, gouache and commercially prepared claycoat papers. The slight tooth of the ground preparation takes a little of the silver as it is drawn across the surface. Silverpoint has encompassed a wide range of styles from Dürer's curvilinear precision to Rembrandt's gestural sketches. Silverpoint has also proven adaptable to modern styles. Thomas Wilmer Dewing's late 19th Century silverpoint portraits are essentially tonal, as are Paula Gerard's mid 20th century abstract compositions. Gerard's Vortex (Fairweather Hardin Gallery) is an innovative combination of silverpoint, goldpoint and watercolor on casein coated parchment. In his The Last of the Old Woodstock Inn, 1968 (The Art Institute of Chicago), Ivan Le Lorraine Albright used silver with platinum, gold, copper and brasspoint on commercially prepared video media paper. Contemporary artists continue to push the boundaries of this ancient drawing technique. Contemporary American silverpoint artist Carol Prusa combines graphite and binder on acrylic hemispheres with metal leaf, video projection and fiber optics. Susan Schwalb has combined smoke and fire in silver and copperpoints in the 1980s and currently creates drawings and paintings using numerous metals as well as acrylic paint. Jeannine Cook combines touches of colour with monochromatic drawings, employing such media as Prismacolour, watercolour, Plike paper, silk fabric and silk threads. Experimental metalpoint techniques including goldpoint on silicon carbide paper are demonstrated in Draw Like da Vinci by Susan Dorothea White,