Кіріспе
1995 жылғы Oasis тобының "Wonderwall" синглы – ағылшын рок-тобы Oasis-тің жетекші гитарисі және бас ән авторы Ноэль Галлахер жазған ән. Ән 1995 жылы шыққан " (What's the Story) Morning Glory?" екінші студиялық альбомы үшін Галлахер мен Оуэн Моррис тарапынан өндірілген. Галлахердің сөзіне сүйенсек, "Wonderwall" – "өзіңнен құтқаратын, қиял арқылы туған дос" туралы. Ән Creation Records лейблымен 1995 жылдың 30 қазанында альбомнан төртінші сингл ретінде жарық көрді. "Wonderwall" Австралия мен Жаңа Зеландияда чарттардың басын иеленді, ал Канада мен АҚШ-ты қоса алғанда, тағы 13 елде топ-10-ға енді, сәйкесінше 5-орын мен 8-орынды, сондай-ақ Ұлыбритания және Ирландия сингл чарттарында 2-орынды жеңіп алды. Сингл Британдық фонографиялық индустрия (BPI) тарапынан жеті есе платиналық, ал Австралиялық жазу индустриясы қауымдастығы (ARIA) тарапынан 11 есе платиналық сертификат алды. Оның музыкалық видеосы Найджел Дик режиссерлік етіп, 1996 жылғы Brit Awards жүлдесінде "Жылдың британдық видеосы" номинациясын жеңіп алды. "Wonderwall" әлі де топтың ең танымал әндерінің бірі болып табылады. Австралияда ол 1995 жылғы Triple J радиостанциясының "Ең үздік 100 ән" және 2013 жылғы "20 жылдық ең үздік 100 ән" тізімінде бірінші орынды иеленді. Райан Адамс, Кэт Пауэр және Брэд Мельдау сияқты көптеген әртістер де бұл әнді кавер жазды. 2020 жылдың қазан айында "Wonderwall" Spotify платформасында бір миллиардтан астам тыңдалған 1990-жылдардағы алғашқы ән атанды.
"Wonderwall" is a song by English rock band Oasis, written by lead guitarist and chief songwriter Noel Gallagher. The song was produced by Gallagher and Owen Morris for the band's second studio album, (What's the Story) Morning Glory?, released in 1995. According to Gallagher, "Wonderwall" describes "an imaginary friend who's gonna come and save you from yourself". The song was released by Creation Records as the fourth single from the album on 30 October 1995. "Wonderwall" topped the charts in Australia and New Zealand and reached the top 10 in 13 other countries, including Canada and the United States at No. (Number) 5 and No. 8, respectively, as well as No. 2 on both the UK Singles Chart and the Irish Singles Chart. The single was certified septuple platinum by the British Phonographic Industry (BPI) and 11 times platinum by the Australian Recording Industry Association (ARIA). Its music video was directed by Nigel Dick and won British Video of the Year at the 1996 Brit Awards. "Wonderwall" remains one of the band's most popular songs. In Australia, it was voted No. 1 on the alternative music radio station Triple J's Hottest 100 of 1995 and "20 Years of the Hottest 100" in 2013. Many artists have also covered the song, such as Ryan Adams, Cat Power, and Brad Mehldau. In October 2020, it became the first song from the 1990s to reach one billion streams on Spotify.
Өндіріс тарихы
Әннің бастапқы атауы "Wishing Stone" болды. Галлахер 1996 жылы NME журналына "Wonderwall" әнінің сол кездегі қарындасы Мег Мэтьюс үшін жазылғандығын айтты, ол кейіннен оның әйелі болды. Бірақ 2001 жылы Галлахер мен Мэтьюс ажырасқаннан кейін, ол әннің оған арналмағанын мәлімдеді: "Бұл әннің мәнін БАҚ менің қолымнан тартып алды, ал оқығаннан кейін әйеліңізге ол сіз туралы емес екенін қалай айтасыз? Бұл сізді өзіңізден құтқаратын, қиял арқасында пайда болатын досқа арналған ән". Ән 1995 жылдың мамыр айында Уэльстегі Rockfield студиясында "Morning Glory" альбомын жазу кезінде, екі апта бойы жазылды. Моррис Галлахермен бірге жарты күнде әнді өндірді, әннің дыбысын күшейту үшін "brickwalling" деп аталатын техниканы қолданды. Ноэль "Wonderwall" мен "Don't Look Back in Anger" арасынан таңдау жасағаннан кейін, Лиам Галлахер әнші ретінде таңдалды, ал Ноэль осы альбомнан шыққан тағы бір сингл – "Don't Look Back in Anger" әнін өзі орындады. "Wonderwall" F минорында жазылған және орташа темптегі би кешіне арналған. Ән ішінде Галлахердің дауысы E3-тен F4-ке дейін ауысады.
Тікелей өнер көрсетулер
Ноэль Галлахер әнді Ұлыбритания теледидарында Гластонбери фестивалінің сахнасының артында тұңғыш рет орындады, ал ол 1995 жылғы 24 маусымда Channel 4 арнасында көрсетілді. Әнді топ бұл түнді басты концерттік бағдарламасы кезінде орындаған жоқ. Кейіннен ән "(What's the Story) Morning Glory?" турнесінде жиі ойналатын болды, онда Ноэль көбінесе оны акустикалық гитарамен жеке орындап, ән салатын. Бірақ кейде (мысалы, Maine Road және Knebworth концерттерінде) ол Лиамның вокалымен толық құрамында акустикалық түрде орындалды. Ән "Be Here Now Tour" және "Standing on the Shoulder of Giants Tour" турнелерінде де үнемі ойнатылды. Бұл турнелердегі қойылымдарда Лиамның вокалымен электр гитарада толық құрамда орындалды. "Heathen Chemistry Tour" үшін Ноэль әннің тікелей орындалуының аранжировкасын Райан Адамстың кавер-версиясынан күшті әсер алған стильде өзгертті. "Don't Believe the Truth Tour" турнесінде түпнұсқа аранжировка толық құраммен, электр гитаралармен және Лиамның вокалымен тікелей эфирде орындалды. 2008 жылғы тур кезінде топ әнді жартылай акустикалық түрінде орындауға қайта оралды, бұл аранжировка альбомдық нұсқаға өте ұқсас болды. Бұл ән 2012 жылғы Жазғы Олимпиаданың жабылу салтанатында Лиам Галлахер және оның Oasis тобынан кейінгі Beady Eye тобымен бірге орындалды. Oasis тобы тарағаннан бері Ноэль мен Лиам әнді тиісінше Ноэль Галлахердің High Flying Birds және Лиамның жеке мансабының бөлігі ретінде ойнауды жалғастырып келеді. Екеуі де әннің орындалуын жиі өзгертеді, кейде оны қарапайым акустикалық нұсқада, ал кейде толық құрамдық аранжировкада орындайды.
Сыни қабылдау
Cash Box-тың Стив Балтин "Wonderwall" әнін "мелодиялық поптың тамаша үлгісі" деп сипаттап, оны "Аптаның таңдауы" деп атады. Ол былай деді: "Morning Glory" әнінің қарқынды рифінен кейін, бұл сингл тыңдаушыларға өткен жылы түрлі форматтарда көп ойнаған "Live Forever" әнұранын еске түсіреді. Осы әсем баллада да сондай нәтижелерге жетеді деп күтілуде. Қарапайым, әдемі ән, ол Oasis тобының музыка әлеміндегі ең жақсы топтардың біріне қалай айналып жатқанын көрсетеді". Irish Times газетінен Кевин Кортни оны "нағыз Oasis маржаны" деп жариялады, "жаралы струнный аранжировкалары мен әсерлі вокалымен". Melody Maker-дің Майкл Боннер оны "Аптаның әні" деп атап, "мағыналы махаббат жариялаған, құпиялы, әдемі және керемет қарапайым ән" деп мақтады, сондай-ақ "егер соңғы екі айды көмір шахтасында өткізбесеңіз, оны жақсы білуіңіз керек" деді. Melody Maker редакторының тағы бірі, Дэвид Стаббс, былай деді: "Джордж Харрисонға тікелей сілтеме жасайтын "Wonderwall" The Beatles-ке жасалған тағы бір меңзеуді жасырмайды, бірақ нақты мәселе Лиамның ойлы оркестрленген фонға сәйкес дауысын өзгерте алмайтындай көрінеді – бұл сәл нәзік кемшілік". Pan European Music & Media журналы: "Біртіндеп эпикалық деңгейге жететін құйылысқан рок әні. Жақсы үйлесімді акустикалық гитаралар мен психоделикалық струнный аранжировкалар Лиам Галлахердің ерекше декламативті және мұңды вокалын қолдайды. Бұл EHR үшін оңай ән емес, бірақ ол әрі қарай дамитын ән". NME-ден Джон Робинсон: ""Wonderwall" Лиамның Ноэль үшін қаншалықты маңызды екенін көрсететін ең жақсы мысал, себебі біз қаладағы апатқа ұшыраған махаббаттың тереңіне еніп барамыз. Оттар сөніп, өмір сүруге деген құштарлық жоғалды, бірақ Лиамнің "сен мені құтқара аласың ба?" деген сұрағын көріп тұрмыз. Бірақ оның толығымен бұрмаланған орындалуы оны сәл сезімтал идеядан керемет қараңғы әнге айналдырады, күйзеліске ашуды қосып, оны жалмап қояды". Басқа бір шолуда Робинсон оны "Oasis-тің ең жақсы пластинкаларының бірі деп санайды, өйткені ол өте берік бола алады, сонымен қатар Ноэльдің лирикалық жағынан ең жеке әндерінің бірі болып табылады".
Музыкалық бейне
Йоханна Баутиста ойлап тапқан әннің түпнұсқа музыкалық видеосы британдық музыкалық видео және кино режиссері Найджел Дик 1995 жылдың 30 қыркүйегінде Лондонның Вулвич қаласындағы 217B бөлімшесінде түсірілді. Промо-видеоның түсірілімі басист Гигсидің жүйкелік шаршаудан топтан уақытша кеткен кезеңіне сәйкес келді, оның орнына Скотт МакЛеод келді, ол видеода топтың қалған төрт мүшесімен бірге көрінеді. Ән 1996 жылғы Brit Awards жүлдесінде «Жылдың британдық видеосы» номинациясын жеңіп алды. Екінші видеода топ мүшелері видеоның барлық уақытында отырып, кейбіреулері тұрып кетеді, бірақ кейін қайта оралады. Видео Ноэл, Алан Уайт және Скотт МакЛеодтың орындарынан тұрып кетуімен аяқталады, ал Лиам мен Пол "Бонхед" Артурс өз орындарында қалады.
Қақпақ
Альбомның мұқабасы бельгиялық сюрреалист Рене Магритттің картиналарынан шабыттанды, ал Майкл Спенсер Джонс оны Лондонның Примроуз төбесінде түсірді. Суреттегі рамканы ұстап тұрған қол – суретші-режиссер Брайан Кэннонның қолы. Алғашқы идея Лиамды рамкаға қою еді, бірақ Ноэл түсірілім барысында бұл идеяға қарсылық танытты. Оның орнына әйел бейнесі қажет болды, сондықтан Creation Records компаниясының қызметкері Анита Хериет осы суреттің қақпағына түсуге шақырылды.
Диаграмма және сату көрсеткіштері
"Wonderwall" 1995 жылдың қазан және қараша айларында Ирландия мен Ұлыбританиядағы хит-парадтарда 2-орынға ие болды. АҚШ-та ән Modern Rock Tracks тізімінде бұрын-соңды болмаған 10 апта бойы No. 1 орында тұрды және 1996 жылдың наурызында Billboard Hot 100 тізімінде No. 8-ге жетті, бұл тізімдегі олардың жалғыз топ-10 хиті болды. 1997 жылғы Grammy сыйлығында топ дуэт немесе топтың ең үздік рок-вокалдық орындаушылығы номинациясына ие болды, ал Noel Gallagher ең үздік рок-әні номинациясын алды, бірақ екеуін де жеңе алмады. 2005 жылдың мамырында Virgin Radio жүргізген 8500-ден астам тыңдаушы қатысқан дауыс беруде "Wonderwall" барлық уақыттағы ең жақсы британдық ән деп танылды. 2006 жылдың тамызында Q Magazine жүргізген дауыс беруде "Wonderwall" екінші орынды иеленді, ал Oasis тобының тағы бір әні "Live Forever" бірінші орынды алды. 2006 жылы U2 гитарисі The Edge "Wonderwall" әнін өзі жазғанға тілейтін әндердің бірі деп атады. 2007 жылдың мамырында NME журналы "Wonderwall" әнін "50 ең үздік инди-гимн" тізімінде 27-орынға қойды. 2007 жылдың 28 маусымында NME хабарлағандай, Oasis-пен ұзақ жылдар бойы бәсекелескен Blur тобының бассисі Алекс Джеймс: "Мен оны өзім жазсам ғой. Лиамның (Gallagher) дауысы керемет" деді. 2009 жылдың шілдесінде "Wonderwall" Австралияның Triple J радиостанциясы жүргізген "Барлық уақыттағы ең үздік 100 ән" дауыс беруде No. 12 орынды иеленді. Жарты миллионнан астам дауыс берілді. 2014 жылдың ақпанында ән NME журналының "Барлық уақыттағы 500 ең үздік ән" тізімінде No. 36 орынды иеленді. 2016 жылдың наурызында Radio X тыңдаушылары "Wonderwall" әнін барлық уақыттағы ең жақсы британдық ән деп таныды. 2021 жылдың қыркүйегінде Rolling Stone журналы әнді "Барлық уақыттағы 500 ең үздік ән" тізімінде No. 95 орынға қойды.
Шығару тарихы
Өңірлік форматтау күні(тері) Белгіше(лер) Сілтеме(лер). (Сілтеме(лер)) Ұлыбритания30 қазан 19957 дюймдік винил, CD, кассетаЖаратылу6 қараша 199512 дюймдік винилАмерика Құрама Штаттары14 қараша 1995Қазіргі заманғы хит радиоEpicЖапония23 қараша 1995CD
Майк Флауэрс Попс нұсқасы
Британдық Mike Flowers Pops тобы "Wonderwall" әнінің оңай тыңдалатын нұсқасын шығарды, ол Ұлыбритания Ұлттық жеке әндер тізімінде (UK Singles Chart) 2-орынға жетті – дәл осылай Oasis әні екі ай бұрын, 1995 жылғы Рождествода жеткен еді. 1996 жылғы Жаңа жыл күні ол Британдық фонографиялық индустриясынан (BPI) 200 000 данадан астам сатылғаны үшін күміс сертификат алды. Бұл кавер-нұсқасы Дания, Ирландия және Швециядағы чарттардың топ-10-дық тізіміне де енді. Ноэль Галлахер BBC Radio 1 радиосы әнді алғаш рет эфирге шығарғанда, олар әзілдеп "Wonderwall әнінің түпнұсқа нұсқасын" тапқандарын мәлімдеді. Сол кезде Америкада болған Галлахерді оның жазбалар компаниясының басшыларының бірі оған әнді өзі жазды ма деп сұрады.
Кавер нұсқалары
Райан Адамстың нұсқасы, алғаш рет 2001 жылы орындалып, кейін 2003 жылы Love Is Hell pt. 1 EP альбомында жарық көрді, Ноэль Галлахердің жоғары бағасын алды. Ол "The O.C." телесериалының "Жүрек сыны" атты эпизодында пайда болды. Сонымен қатар, "Смолвилл" телесериалының 3-маусымындағы "Velocity" эпизодының соңғы сахналарында және "Couchsurfers" израильдік деректік фильмінің бірінші маусымында орын алды. Spin журналына берген сұхбатында Галлахер: "Менің ойымша, Райан Адамс – бұл әнді дұрыс орындаған жалғыз адам" деді. Бұл нұсқа сол кезде интернетте кең таралды. Американдық рэпер Jay Z жиі өзінің "Jockin' Jay Z" әнінен кейін көрермендерін "Wonderwall" әнін шырқауға шақырады, онда Ноэль Галлахердің 2008 жылы рокқа бағытталған Гластонбери фестиваліне рэпердің қатысуын сынаған сөздеріне сілтеме жасалады. Бұл оқиға Jay Z мен Oasis арасында сөз соғысын тудырды, ал Oasis тобының ырғақ гитарисі Джем Арчер Jay Z-нің әрекеттерін "сегіз жасар қыздың іс-әрекетімен" теңеді. Oasis тобы тарағаннан кейін Jay Z Лиам Галлахермен жұмыстесуге ниетті екенін мәлімдеді.
Машуптар
"Wonderwall" 2004 жылдың соңында Party Ben жасаған "Boulevard of Broken Songs" атты танымал маш-апта қолданылды, онда Travis тобының "Writing to Reach You" ("Радио әдеттегі әндерді ойнап жатыр / Wonderwall деген не?" деген сөзі бар) және Green Day тобының "Boulevard of Broken Dreams" әндерінің үзінділері де бар еді. 2006 жылдың соңында Галлахер Green Day тобын "Wonderwall" әнін "ұрлағандықтан" айыптады, "Тыңдасаңыз, бұл "Wonderwall" әнінің аранжировкасымен толық сәйкес келеді. Олар мен өлгенге дейін әндерімді ұрламай тұруға ақылы болу керек. Мен кем дегенде, мен ұрлаған адамдарға осындай сыпайылық көрсетемін" деді. Нил Сициреганың Mouth Silence және Mouth Moods атты маш-ап альбомдарында "Wonderwall" әнінен жасалған "Wndrwll" және "Wallspin" атты тректер бар, біріншісі "Everywhere You Look" әнімен әзілді маш-ап, ал екіншісі "You Spin Me Round (Like A Record)" әнімен маш-ап.
Танымал мәдениетте
"Wonderwall" - МЛФ (Жоғарғы Лига Футбол) ФК «Миннесота Юнайтед» командасының әні, әрбір үй матчындағы жеңістен кейін орындалады. Басты жанкүйерлер ұйымы – MNWonderwall. "Wonderwall" сондай-ақ «Манчестер Сити» ФК-ның барлық үй матчтарынан кейін де ойнатылады. "Wonderwall" – Австралия A лигасының ерлер командасы «Аделаида Юнайтед» командасының матч алдындағы әні. 2011 жылдың 7 сәуірінде Mr. 305 әртісі Джейми Драстик "Wonderwall" әнінен үлкен үлгі алған "Save Me" әнін жариялады. Бұл Джеймидің "Шампан мен Кокаин" микстейпінен шыққан жетекші сингл. Әнге Джеймидің ұстазы және Mr. 305 басшысы Питбуллдың куплеті де енген. Джейми "Save Me" әнін бүкіл әлемде, соның ішінде Planet Pit World Tour турнесінде орындады. Ән АҚШ-тың барлық аймақтарында үлкен радио сәттілігіне қол жеткізді. Қазіргі таңда "Шампан мен Кокаин" микстейпінің ең танымал әні осы.