Кіріспе
Антарктидадағы Амундсен мұздығы – Антарктидадағы маңызды мұздық, ені шамамен 7-11 км (4-6 теңіздік миль) және ұзындығы 150 км (80 теңіздік миль). Ол Антарктика үстіртінде бастау алып, Нильсен үстіртіннің оңтүстігі мен батысынан су жинап, содан кейін Королева Мод таулары арқылы төмендеп, Макдональд Нунатактарының батысында Росс мұздық тірегіне құяды.
The Amundsen Glacier is a major Antarctic glacier, about 7 to 11 km (4 to 6 nmi) wide and 150 km (80 nmi) long. It originates on the Antarctic Plateau where it drains the area to the south and west of Nilsen Plateau, then descends through the Queen Maud Mountains to enter the Ross Ice Shelf just west of the MacDonald Nunataks.
Атауы
Амундсен мұздығын Ричард Берд 1929 жылғы қарашада Оңтүстік полюске ұшқан кезінде ашқан. Роалд Амундсеннің есімін атауды Лоренс Гулд ұсынды, ол 1929 жылғы желтоқсанда Бёрд Антарктика экспедициясының (Byrd AE) геологиялық тобының басшысы болды және олар мұздықтың аузынан өтті.
Орналасқан жері
Антарктидаға арналған теңіздік карталар (1960) бойынша: "Боуман мұздығының шығысында Амундсен мұздығы жатыр, оның солтүстік бөлігі 85°30' оңтүстік ендігінде, 159°00' батыс бойламында орналасқан. Оның ені шамамен 6 мильге жетеді және 60 мильдей оңтүстікке қарай полярлық үстіртке дейін созылады. Шамамен 10 742 фут биіктігіндегі Хельмер Хансен тауы – толығымен қармен жабылған, дөңгелек күмбез тәрізді, батыс қабырғасынан анық көрінеді. Хельмер Хансен тау массивінің солтүстік жағында шамамен 5 миль еніндегі қосалқы мұздық Амундсен мұздығына құяды. Амундсен мұздығы әлі толық зерттелмеген." Амундсен мұздығы Роусон тауларының батысындағы полярлық үстірттен бастау алады. Ол солтүстік-батысқа қарай Нёдтведт Нунатактарына ағып, олардың екі жағынан да өтеді және Хассель тауының оңтүстігінен солтүстікке қарай Норвегия мұздығымен қоректенеді, онда дөңгелектей бұрылып солтүстікке, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай ағады, сол жағынан Дьявол мұздығымен, оң жағынан Эплер мұздығымен, ал кейін сол жағынан Кристи мұздығымен толысады. Блэкволл мұздығының қосалқы ағысы Хансен Спердің солтүстік-шығыс жағымен солтүстік-батысқа қарай ағып, Амундсен мұздығына қосылады. Ол Бек шыңы мен Брейер тау алабы арқылы солтүстікке қарай ағып өтеді. Солтүстікке қарай жалғасып, сол жағынан Тейт, Моффетт және Уитни мұздықтары, оң жағынан Каппеллари мұздығы қосылады. Виталис шыңы мен Макдональд Нунатактары арасындағы Росс мұздық шельпіне құя бергенде, сол жағынан Боуман мұздығымен және оң жағынан Гудейл мұздығымен бірігеді.
Норвегия мұздықтары
Шамамен ұзындығы бір километрлік қосымша мұздық, Преструд тауының батысындағы полярлық үстіртіден төмен түсіп, солтүстік-шығысқа қарай Амундсен мұздығына Бьяаланд тауы мен Хассель тауының арасында құяды. Антарктика атаулары жөніндегі кеңесші комитет (АҚШ ACAN) бұл аймақтағы көптеген нысандарды 1910-1912 жылдардағы Амундсеннің норвегиялық экспедициясының мүшелерінің құрметіне атады.
Дьявол мұздықтары
Мохн алабының оңтүстік бөлігін құрғататын, шамамен ұзындығы және ені бар, полярлық платоның шетіндегі көптеген жарықтары бар мұздық. Ол солтүстік-шығысқа қарай ағып, Вистинг тауы, Хассель тауы, Бьяланд тауы және Преструд тауынан тұратын тау тобының солтүстігіндегі Амундсен мұздығының жоғарғы бөлігіне қосылады. Бұл мұздықты 1911 жылы Роалд Амундсеннің Оңтүстік полюске аттанған тобы кездестірді және олар оны аймақтағы өте қиын шанамен жүруді сипаттау үшін атады. Амундсеннің 168° және 169° батыс бойымен оңтүстікке қарай бағытталған жолы, топты мұздықтың жоғарғы немесе батыс бөлігімен кесіп өтті.
Кристи мұздық
Брейер-Месаның оңтүстік-батыс беткейімен оңтүстік-шығысқа қарай ағып, Амундсен мұздығына құятын тік қосалқы мұздық. 1960-64 жылдарғы АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерінен картаға түсірілген. АҚШ ACAN оны МакМюрдо бұғазындағы Уильямс Филдтегі техникалық қызмет көрсету шеберханасының басшысы Кларенс К. Кристидің құрметіне атады, USN OpDFrz 1967.
Тейт мұздық
Томас Спердің оңтүстік беткейіндегі қосалқы мұздық, шығысқа қарай ағып, екі мұздық үлкен Амундсен мұздығына құятын жерде, Моффетт мұздығымен бірігеді. USGS зерттеулері мен USN әуе суреттері арқылы картографияланды, 1960-64 жылдар. АҚШ ACAN 1964 жылы Оңтүстік полюс станциясының қысқы тобындағы геомагнитші/сейсмолог Роберт Тейттің құрметіне атады.
Моффет мұздық
Раусон жазығынан шығысқа қарай ұзақ ағатын, Бенджамин тауының оңтүстігінде Амундсен мұздығына құятын қосалқы мұздық. 1929 жылғы 28-29 қарашада Оңтүстік полюске ұшқан Р. Адмирал Бёрд тапқан және оны Аэронавтика бюросының бірінші бастығы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Уильям А. Моффетт атымен атаған.
Уитни мұздық
Ұзын, солтүстік-шығысқа қарай Элсворт тауынан ағып, Робинсон-Блаффтың оңтүстігінде Амундсен мұздығына құятын қосалқы мұздық. 1928-30 жылдары Байрд экспедициясы (ByrdAE) тарапынан ашылып, картаға түсірілген. АҚШ Антарктидалық аттар жөніндегі комитеті (US ACAN) оны 1961 жылы Оңтүстік полюс станциясының қысқы тобындағы метеоролог Реймонд Л. Уитнидің құрметіне атады.
Боуман мұздық
Тереңге сіңген, ұзын мұздық, Куарлс таулары мен Роусон платосы арасындағы полярлық платодан төмен түсіп, Амундсен мұздығының ағысынан батысқа қарай Росс мұздық шельфіне құяды. 1929 жылдың желтоқсанында Лоренс Гулд басқаратын Байрд Антарктика экспедициясының геологиялық тобы тапқан, ал Байрд оны көрнекті географ және 1935-49 жылдары Джонс Хопкинс университетінің президенті, 1915-35 жылдары Америка Географиялық қоғамының директоры Исайя Боуманның құрметіне атаған.
Стигалл мұздық
. Тармақты мұздық, ұзын, Роусон платосының шығыс еңістерінен Алиса Гад тауы мен Дирдорф тауы аралығында басталып, солтүстікке қарай ағып Боуман мұздығына қосылады. Алғаш рет 1928–30 жылдары Бёрд Антарктика экспедициясымен картаға түсірілген. АҚШ ACAN Джек Стигаллдың құрметіне атады, ол 1961 жылы Оңтүстік полюс станциясының қысқы тобындағы метеоролог болған.
Эплер мұздық
. Нильсен платосынан батысқа қарай ағып, Амундсен мұздығына Ольсен жартасының оңтүстігінде құятын ұзын қосалқы мұздық. USGS зерттеулері мен USN әуе суреттерінен картаға түсірілген, 1960-64 жылдары. US ACAN Чарльз Ф. Эплердің құрметіне атады, ол 1966 және 1967 жылдары "Operation Deep Freeze" операциясында USN ВX 6 эскадрильясының қоймашысы болған.
Блэкволл мұздық
Нильсен платосының батыс беткейінің бір бөлігін құрғататын ұзын, қосалқы мұздық. Ол Хансен шыршасының солтүстік-шығыс жағымен солтүстік-батысқа қарай ағып, Амундсен мұздығына қосылады. Бұл атау Нильсен платосындағы 1963-64 және 1970-71 жылдардағы Огайо мемлекеттік университетінің далалық экспедициялары қолданған; осы мұздықты қоршаған барлық тау жыныстары қара түсті болып көрінеді.
Каппеллари мұздық
Гейс тауларындағы ұзын мұздық, Вон тауының солтүстік-батыс беткейінен батысқа қарай ағып, Дорт тауының солтүстігінде Амундсен мұздығына құяды. Алғаш рет 1928-30 жылдары Byrd экспедициясымен шамамен картаға түсірілген. USGS жер серктеулері және USN әуе суреттері бойынша 1960-64 жылдары қайта картаға түсірілген. АҚШ Антарктидалық аттар комитеті (US ACAN) оны 1965 жылы МакМердо станциясында ионосфераны зерттеген Льюис К. Каппелларидің құрметіне атады.
Гудэйл мұздық
Гуддейл және Армстронг тауларынан солтүстікке қарай ағатын, Медина шыңдарының батыс беткейінде, Королева Мод тауларының алдындағы төбелерде орналасқан мұздық. Алғаш рет ByrdAE экспедициясы 1928-1930 жылдары көріп, картаға түсірген. АҚШ ACAN атынан Гуддейл тауымен байланыстырылған.
Мұздықтың басы
Вистинг тауы, Хассель тауы, Бьяаланд тауы және Преструд тауынан құралған тау тобы Амундсен мұздығының бастауында, Дьявол мұздығының сол жағынан кіретін жердің оңтүстігінде жатыр. 1911 жылдың қараша айында Роальд Амундсен басқарыған Оңтүстік полюс экспедициясы осы аймақтағы бірнеше тау шыңдарын байқап, оларды шамамен орналастырды. Ол, тау массивіндегі шыңдарға өз Оңтүстік полюс экспедициясының мүшелерінің есімдерін берді. USGS географиялық зерттеулер мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 1960-1964 жылдардағы әуе суреттері арқылы бұл шыңдарды картаға түсірді. Тарихи байланысты сақтау және осы аймақтағы норвегиялық саяхаттарды еске алу мақсатында, АҚШ ACAN Амундсен таңдаған атауларды шыңдарға бекітті.
Вистинг тауы
. Массивтің солтүстік-батысқа қарайғы ең биік шыңы (2 580 м). Амундсен экспедиция мүшесі Оскар Вистингтің құрметіне бір шыңды оның атымен атады. АҚШ-тың ACAN агенттігі бұл нысанды Вистинг тауы деп белгілеуді ұсынды.
Хассель тауы
. Биік тау шыңы, массивтің солтүстік-шығыстағы ең шеткі нүктесі. Амундсен экспедиция мүшесі Сверре Хассельдің құрметіне бір шыңды атады. АҚШ-тың ACAN осы нысанды Хассель тауы деп белгілеуді ұсынды.
Бжааланд тауы
. Массивтің оңтүстік-шығысындағы ең биік тау шыңы. Амундсен экспедиция мүшесі Олаф Бьяаландтың құрметіне бір шыңға оның есімін берді. АҚШ-тың ACAN агенттігі осы нысанды Бьяаланд тауы деп белгілеуді ұсынды.
Преструд тауы
Массивтің оңтүстік-батыс бөлігінен көтерілетін биік шың. Амундсен бұл шыңның біреуін «Фрам» кемесінің бірінші офицері және Скотт Нунатактарына норвегиялық экспедицияның Шығыс мұздық тобының жетекшісі болған лейтенант Кристиан Преструдтің құрметіне атады. АҚШ-тың ACAN агенттігі осы нысанды Преструд тауы деп белгіледі.