Кіріспе

Антарктидадағы таулар тобы Кук таулары – Антарктидадағы Мулок және Дарвин мұздықтарымен шектелген таулар тобы. Олар Вурчестер тау жотасының оңтүстігінде, Дарвин таулары мен Британия тау жотасының солтүстігінде орналасқан.

Ертедегі барлау және атау

Топтың бір бөлігі алғаш рет 1901–1904 жылдары Росс мұздық шельфінен Британдық Ұлттық Антарктикалық экспедициясы (BrNAE) тарапынан көрілді. Осы таулардың қосымша бөліктерін 1956–1958 жылдары Комонвелл Транс-Антарктикалық экспедициясының (CTAE) Жаңа Зеландиялық тобы картаға түсірді, ал оларды АҚШ Геологиялық қызметі (USGS) 1959–1963 жылдары телурометрлік зерттеулер және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы толыққанды картаға түсірді. Жаңа Зеландияның Антарктикалық комитеті (NZ APC) капитан Джеймс Кук құрметіне атады.

Орналасқан жері

Кук таулары оңтүстік жағынан Дарвин мұздығымен шектеледі, ол осы тау тізбесін Дарвин тауларынан бөліп тұрады. Шығысында Росс мұздық жатады, ал солтүстігінде Мюлок мұздығы орналасқан, ол оны Вурчестер тауларынан бөледі. Батысында Дарвин Невесі және Антарктика мұз қабаты жатыр.

Хап мұздық

. Мұздық 16 шақырым (10 миль) ұзындығында, солтүстік-шығысқа қарай ағып, Генри Месаның шығысындағы Мюлок мұздығына қосылады. 1959-63 жылдары USGS телурометрлік зерттеулер және Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы картографияланды. АҚШ АСАН Мичиган университетінің Росс мұздық шелегін зерттеу тобының мүшесі Джон А. Хиптің құрметіне атады, 1962-63 жылдары.

Бертольо мұздық

. 11 км ұзындығы бар мұздық, Конвей тауларынан шығысқа қарай Ланкестер мүйісі мен Хоффман нүктесі аралығында Росс мұздық шельпіне ағады. USGS 1959-63 жылдары жасаған телурометрлік зерттеулер мен Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы картаға түсірілген. АҚШ Антарктидалық аттар жөніндегі комитеті (US ACAN) Ллойд В. Бертоглионың құрметіне атады, ол 1960 жылы Макмердо станциясының қысқы экспедициясының командирі, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері.

Карлион мұздық

Милл тауының шығысындағы қар жинағынан Мюррей мүйісіндегі Росс мұздық шельпіне дейін шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай ағатын ірі мұздық. 1958 жылы CTAE Дарвин мұздық тобы картаға түсірген (1956–58 жж.). Бұл мұздыққа NZ APC H. H. Ayres-пен бірге осы топқа кірген R. A. Carlyonның құрметіне ат қойылған.

Алмаз мұздық

Дарвин мұздығының шағын салалы мұздығы, шығыс-солтүстік-шығысқа қарай Даймонд төбесінің солтүстік жағындағы тар аңғарға ағып жатыр. VUWAE (1962-63) экспедициясымен картографияланды және Даймонд Хиллдің құрметіне аталды.

Макклири мұздық

Шамамен 16 км-дей ұзындықтағы кең мұздық, оңтүстікке қарай Дарвин мұздығына, Шаңқайыр тізбегінің батыс жағынан ағып түседі. USGS 1959-63 жылдары жасаған телурометрлік зерттеулер мен Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы картаға түсірілген. US ACAN оны Джордж Макклири есімімен атады, ол 1959-61 жылдары АҚШ Антарктика жобалары офицерінің штатындағы қоғамдық ақпарат қызметкері болған, және оның еңбегі USAPO бюллетенін құруға көмектесті.

Оңтүстік-шығыс массивінің ерекшеліктері

Оңтүстік-шығыс массиві Карлион мұздығынан Дарвин мұздығына дейін оңтүстік-батысқа қарай созылады. Росс мұздық шельфі шығыс жағында. Ерекшеліктері, оңтүстіктен солтүстікке қарай:

Даймонд төбесі

Бастион төбесінен шығысқа қарай 10 миль (16 км) жерде, Төменгі Дарвин мұздығының солтүстік жағында орналасқан, жоспарда алмаз пішінді, көзге түсетін қарсыз төбе. Аталған аймақты зерттеген CTAE Дарвин мұздық тобы (1956-58) осы төбеге ат қойған.

Браун-Хиллз

Дарвин мұздығының төменгі ағысының солтүстігінде орналасқан Кук тауларындағы негізінен қардан бос төбелердің тобы. Аталған атауын олардың түсіне байланысты Комонвелл Транс-Антарктикалық экспедициясының (CTAE) (1956-58) Дарвин мұздық тобы берген.

Купер Нұнатак

Алмаз төбесінен солтүстікке қарай 8 шақырым (5 миль) жерде, Браун төбелерінің шығысында мұздан көтеріңкі шығып тұрған үлкен тасты нунатак. 1962-63 жылдары VUWAE экспедициясымен суреттелген. 1960-61 жылдары VUWAE геологы болған Р. А. Купердің құрметіне аталған.

Тоқ түбі

. Кішкентай төбешік, , Купер Нунатагының ең жоғары нүктесін көрсетеді, Браун Төбелерінің шығыс жағында орналасқан. VUWAE (1962-63) экспедициясымен суреттелген және кішкентай өлшеміне байланысты осылай аталған.

Шонмайкер қырқасы

Ривс платосының оңтүстік бөлігінен шығысқа қарай созылатын, 8 км (4,5 теңіз шақырымы) ұзындығындағы тік, қиыр жота. Антарктика атаулары жөніндегі консультативтік комитеті (АҚШ ACAN) бұл жотаны қашықтан зондтау ғалымы, АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) топографиялық инженері Джеймс В. (Билл) Шунмейкердің құрметіне атады. Ол 1972–1976 жылдары үш антарктикалық жазды Оңтүстік полюсте, Бёрд стансасында, Антарктида түбегінде, Эллсворт тауларында және Росс мұздық шельфінде геодезиялық жұмыстармен айналысты. Ол 1973–1974 жылғы дала маусымында Росс мұздық шельфі жобасы барысында орнатылған геофизикалық нысандардың нақты орналасқан жерін анықтады.

Союз-13 тасы

Кук тауларында Шонмейкер қырқасының оңтүстік-шығысына қарай 2 теңіз милі (3,7 км) қашықтықта орналасқан биік нұнатак. 1973 жылдың 18 желтоқсанында ұшырылған "Союз-13" советтік ғарыш кемесінің құрметіне аталған.

Ривс Блафс

Шығысқа қарай беткейлі, 13 километрлік таулы жартастар, Кук тауларындағы Мюррей мүйісінен батысқа қарай 24 километр қашықтықта орналасқан. 1901-1904 жылдары капитан Роберт Ф. Скотт басқарған "БрНАЭ" экспедициясы осы жартастың бір бөлігіндегі шыңға корольдік географиялық қоғамның карта кураторы Эдвард А. Ривстің құрметіне "Ривс тауы" деген ат қойды. USGS бұл жартастарды зерттеулер және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері (1959-1963) арқылы егжей-тегжейлі картаға түсірді. Бірақ, жартастардан ең биік тау көтерілмейтіндіктен және "Ривс тауы" атауы Антарктиданың басқа аймақтарында қолданыста болғандықтан, АҚШ ACAN (1965) бастапқы атауды өзгертуді және жартастардың бүкіл сызығын Ривс жартастары деп атауды ұсынды. Ескерту: Ривс тауы емес.

Чейнидің блефі

Карлион мұздығының аузының оңтүстік жағындағы тік жартас. Мюррей мүйісінен оңтүстік-батысқа қарай 8 км (5 миль) жерде орналасқан. USGS 1959-63 жылдары телурометрлік зерттеулер және Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы картаға түсірілген. АҚШ Антарктикалық аттар комитеті (US AC AN) бұл жартасқа 1963-64 жылдары Крайстчерч пен МакМурдо бұғазы арасындағы мұхит станциясында қызмет атқарған, HMNZS Rotoiti кемесінің командирі, Лейтенант-командер Д. Дж. Чейнидің (RNZN) құрметіне ат қойды.

Союз-18 тасы

Кук тауларындағы Чейни Блаффтан батысқа қарай 3 теңіз милі (6 км) қашықтықта орналасқан ерекше нұнатак. Бұл нысан пирамида тәрізді, әсіресе батыстан қарағанда. 1975 жылғы 24 мамырдағы "Союз-18" советтік ғарыш кемесінің құрметіне аталған.

Фонтейн Блаф

. Карлион мұздығының оңтүстік жағында, Мюррей мүйісінен батысқа қарай 4 миль (6 км) жерде орналасқан Блеф. USGS 1959-63 жылдары телурометрлік зерттеулер және Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы картаға түсірген. АҚШ ACAN Lt. Cdr. Р. К. Фонтейнды, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS Hissem кемесінің командирін, 1963-64 жылдары Крайстчерч пен МакМурдо бұғазы арасындағы әуе рейстерін қолдау мақсатында мұхит станциясындағы қызметі үшін атады.

Конвей жотасы

Кук тауларында Мулок және Карлион мұздықтары арасындағы тау жотасы. Бұл жота BrNAE (1901 04) экспедициясымен ашылған, бірақ атауы алғаш рет BrAE (1907 09) есептерінде пайда болған.

Мерекелік алаңдар

Мұзбен жабылған, биіктігі шамамен 2743 метр болатын плато, Кук тауларындағы Лонгхерст тауының солтүстігінде орналасқан. 1956-58 жылдар аралығындағы CTAE Дарвин мұздық партиясының екі мүшесі, 1957 жылғы Рождество күнін осы платода өткізгендіктен, осылай атады.

Милл тауы

Фестивальдық Алаңның шығыс шетін құрайтын үлкен, жалпақ үстінді тау (2 730 м). Бұл тауды, шамасы, 1901-04 жылдары БНАЭ капитаны Роберт Ф. Скотт көрген, ол жақын орналасқан Ривс-Блаффс тауларының бір шыңына британдық Антарктида тарихшысы Хью Роберт Миллдің есімімен "Милл тауы" деген ат берген. Аймақ USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің түсірілімдері арқылы (1959-63) картаға түсірілді. Көрнекті тау жартастардан көтерілмейді, және "Милл тауы" атауы Антарктидада басқа жерлерде де қолданылып жүргендіктен, АҚШ ACAN (1965) бастапқы атауды "Милл тауына" өзгертіп, осы сипатталған көрнекті тауға қолданды.

Бромвич террасасы

Шамамен 7 шаршы миль (18 км²) аумақты, салыстырмалы түрде тегіс және мұзбен жабылған биік жазық. Ол солтүстікте Фестив платосы мен Лонгхерст тауының, оңтүстікте Старбак айналымы мен Хьюз тауының арасында жатыр. Биіктігі бойынша, бұл терраса көршілес Фестив платосынан және биік Лонгхерст тауынан төмен орналасқан. Ол 1978 жылдан бастап 20 жылдан астам Антарктиданың климатын зерттеген Огайо штаты университетінің Бёрд полярлық зерттеу орталығының Полярлық метеорология тобындағы Дэвид Х. Бромвичтің құрметіне аталған.

Айрес тауы

. Көрікті тау, биік, Фингер Риджс тауларының батыс жағынан оңтүстікке қарай 10 миль (16 км) қашықтықта жатыр. 1957 жылғы желтоқсанда CTAE (1956-58) Дарвин мұздық тобымен басылды. Аталған тауға Дарвин мұздық тобының екі адамының бірі болған Х.Х. Айрес есімі берілді.

Финн Спур

Лонгхерст жазығының солтүстік жағында, Айрес тауының солтүстік-шығысында орналасқан тас тікше. Ол АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) геофизигі Кэрол Финннің құрметіне аталған, ол 1997-98 жылдары Butcher Ridge – Cook Mountains – Darwin Névé аймағындағы америкалық-неміс аэромагниттік зерттеуінің жобалық басшысы болды. Сондай-ақ, ол 1991 жылдан бастап қосымша аэромагниттік зерттеулер жүргізді, оның ішінде 1994 жылдан бастап Батыс Антарктика мұз қабаты үстіндегі маусымдық жұмыстарға бас зерттеуші және USGS жобасының басшысы ретінде қатысты.

Қасапшы қырқасы

Кук тауларының батыс бөлігіндегі полярлық платоға жақын, көбінесе мұзсыз үлкен жота. Жота арка тәрізді, Айрес тауынан солтүстік-батысқа қарай созылады. АҚШ ACAN атынан берілген. Х. К. Батчер, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Антарктикадағы АҚШ Әскери-теңіз күштері қолдау тобы штабындағы әуе операциялары офицері, 1963 және 1964 жылдары USN OpDFrz операцияларында қызмет еткен.

Қателер блефі

. Ерекше жартас. Биік тіктес жартас, Лонгхерст тауынан солтүстік-шығысқа қарай 9 миль (14 км) қашықтықта орналасқан. Бұл нысанға 1957-58 жылғы маусымда CTAE Дарвин мұздық экспедициясының (1956-58) мүшелері сапар жасады. Олар жартастағы геологиялық жарылымға сілтеме жасайтын осы атауды берді деп есептейді.

Сағалар

Бірнеше негізінен мұзсыз жоталар мен тік жарлар Кук тауларының солтүстік-батыс бөлігінде, шамамен 12 миль (19 км) бойға шығыстан батысқа қарай созылып жатыр. Жеке жоталардың бәрі де ұзын, және олар негізгі биік жотадан солтүстікке қарай тіктеп өседі. USGS телурометрлік зерттеулер мен Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы 1959-63 жылдары картографияланды. Сипаттамалық атауды АҚШ ACAN берген.

Гудмундсон тауы

Негізінен мұзсыз тау, 2040 м биіктікте, Фолт-Блаффтан солтүстік-шығысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. USGS мекемесі телурометрлік зерттеулер және Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы 1959-63 жылдары картографиялаған. АҚШ Антарктидалық аттар жөніндегі комитеті (US ACAN) оны 1957 жылы Little America V станциясында қыстаған, жарылғыш заттар жөніндегі сарапшы Джулиан П. Гудмундсонның (BUG), USN құрметіне атады. Ол 1961 жылы USNOpDFrz операциясы кезінде МакМердо станциясындағы ядролық электр станциясының негізін жарылыс арқылы дайындады.

Харви шыңы

Мұзсыз биік шың, Фингер Риджс тауларының оңтүстігінде 3 км қашықтықта орналасқан. USGS мекемесі телурометрлік зерттеулер және Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы 1959-63 жылдары картографиялаған. АҚШ Ат қоғамдық атаулар комитеті (US ACAN) оны Пол Харвидің есімімен атады, ол 1961-62 жылдары Тэпо-Солтүстік және Тэпо-Оңтүстік аймақтары үшін телурометрлік зерттеулер жүргізген АҚШ армиясының авиациялық қолдау бөлімшесінің мүшесі болған.

Хьюз тауы

Тау, Хью, Лонгхерст тауы мен Тентакл қырқасының арасында, шамамен ортасында орналасқан. BrNAE (1901 04) экспедициясы тапқан және экспедицияға дайындалуға көмектескен Корольдік географиялық қоғамның құрметті хатшысы Дж. Ф. Хьюздің құрметіне аталған.

Лонгхерст тауы

Майлы таудың батысында тұрған және Мерекелік үстірттің ең жоғары нүктесін құрайтын айқын тау. БНАЭ (1901-04) экспедициясы тапқан және экспедиция хатшысы Сирил Лонгхерсттің құрметіне аталған.

Лонгхерст үстірт

Полярлық платоның тар, қармен жабылған сопасы Лонгхерст тауының батысында орналасқан. Биіктігі шамамен 20 миль (32 км) ұзындықта және 10 миль (16 км) енінде, оңтүстігінен Жоғарғы Дарвин мұздығымен, ал шығысынан Макклеари мұздығымен шектелген. 1957-58 жылдары CTAE-нің Дарвин мұздық тобы осы платодан өтіп, оны жақын орналасқан Лонгхерст тауының құрметіне атады.

Дезафра жотасы

Ұзын, тар бірақ айқын тау жотасы, Лонгхерст үстіртінің солтүстік-шығыс тіктерінен солтүстікке қарай созылып жатыр. Бұл жота Фолт-Блафтың батысында орналасқан және үстірттің солтүстігіндегі мұз қабатынан жоғары көтеріледі. Ол Нью-Йорк штаты университетінің (Стони Брук) физика профессоры Роберт Л. де Зафраның құрметіне аталған, оның Оңтүстік полюсте және Макмердо бұғазындағы зерттеулері Антарктида озон қабатының қалыптасуын түсінуге маңызды үлес қосты.

Генри Меса

Мюлок мұздығынан оңтүстікке қарай 4 миль (6 км) қашықтықта, Хеп мұздығының батыс жағында орналасқан, 2 миль (3 км) ені бар ерекше үшбұрышты меса. Мұзбен жабылған биік шыңы, солтүстік жағындағы цирк болмағанда, тегіс. USGS мекемесі 1959-63 жылдары жасаған телурометрлік зерттеулер мен Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы картаға түсірілген. АҚШ Антарктикалық аттар комитеті (US ACAN) бұл месаны USCG капитаны Б. Р. Генридің құрметіне атады, ол 1964 жылы Eastwind кемесінің командирі, ал 1965 жылы OpDFrz операциясының АҚШ кеме тобының командирі болған.

Қаңқақ шыңы

Көзге түсетін, мұзсыз биік шың, Гнивек тауынан солтүстік-батысқа қарай 10 шақырым жерде, Карлион мұздығының бастауынан солтүстікке қарай, Кук тауларында орналасқан. USGS мәліметтері бойынша телурометрлік зерттеулер және Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерінен картаға түсірілген, 1959-63 жылдар. АҚШ-тың ACAN-ы бұл шыңды Lt. Cdr. Р. А. Канак, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS Durant кемесінің командирі, 1963 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің OpDFrz операциясы аясында Крайстчерч пен Макмердо бұғазы арасындағы әуе рейстерін қолдау үшін теңіздік станциядағы қызметінің құрметіне атады.

Малгрю Нуньатақ

Кук тауларындағы Тентакл қырқасынан шығысқа қарай 6 шақырым жерде орналасқан биік, көрнекті нұнатак. Дарвин мұздық партиясы (CTAE, 1956-58) тарапынан картаға түсірілді және Скотт базасының бас радио операторы П. О. Малгрюдің құрметіне аталды, ол сэр Эдмунд Хиллариді Оңтүстік полюске сүйемелдеген.

Питер Крест

Кук тауларындағы Мулгрю Нунатағының шыңы (биік). Жаңа Зеландияның Антарктикадағы тәжірибелі қатысушысы Питер Д. Малгрюдің құрметіне аталған. Ол 1979 жылғы 28 қарашада Air New Zealand DC10 ұшағымен Росс аралына жасалған туристік рейсте қаза тапты, ол Эребус тауының солтүстік-шығыс беткейіндегі Те Пуна Роимата шыңының (көз жасы шыңы) маңында құлап, борттағы барлық 257 адам мерт болды.