Солтүстік Ирландияның Долериттік Таулары: Fair Head және Альпинизм

Кіріспе

Долерит тау жартасы, Солтүстік Ирландия

Фэр Хед немесе Бенмор (An Bhinn Mhór; Ұлы жартас) Атауы прото-кельт түбірі *bogd, "қисаю" сөзінен шыққан болуы мүмкін. Фэр Хед (және көршілес Мерлоу шығанағы) ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын аймақ (ASSI) деп саналады және Антрим ASSI тізіміне енген.

Геология

Fair Head – бұл палеоген дәуіріне жататын, Солтүстік-шығыс Ирландияның платолық лаваларынан шыққан ең қалың және кең аумақты жартас. Селке – бір кезде балқыған тау жынысынан құралған, көлденең тау жыныстарының (әдетте қабатталған шөгінді жыныстардың) арасына енген кестелі дене. Fair Head жаңадан бастаған альпинистер үшін өте қолайлы жартас емес. Маршруттардың ұзындығы (орташа есеппен 50 метрден астам, көбі 100 метрге жетеді), көптеген жерлерде қауіпті арқанмен түсудің қажеттігі және E санатындағы бағалаулардың көп болуы оны орта деңгейдегі және тіпті тәжірибелі альпинистерге арналған жартасқа айналдырады. Жыл сайын маусымның бірінші демалыс күнінде барлық альпинистер үшін Fair Head Climbing Meet ұйымдастырылады. Жартастардағы көптеген бағыттарда қолмен тіреу (немесе тіпті бүкіл денемен тіреу) қажет, ал кейбір альпинистер терісін "Fair Head сызағынан" қорғау үшін қолдарын таспамен орайды. Бұл жартас маршруттарының ауқымымен Stanage-қа ұқсас, әсіресе E санатында. E6 6b бағасымен жоғары жетістіктердің бес үздік көтерілісі бар. Жеке учаскелердің әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар, құрғақ батыс беттерінен бастап суық, қараңғы солтүстік беттеріне дейін. Негізгі секторлар (шығыстан батысқа қарай): Кішкентай жартас – биіктігі 10–20 метр болатын, 70-ке жуық бағыты бар сектор, олардың көпшілігі VS-тен HVS-қа дейін бағаланған, орманды төбеден 1 километрге созылады. Кіру қиын болғандықтан, арқанмен түсу ұсынылады. Бұған қоса, шыбыртқылардың көп болуы секторды танымал емес етеді, көтерілу сапасына қарамастан. Одан шығысқа қарай шағын Ортаңғы жартас орналасқан, онда арқанмен түсу арқылы қол жеткізілетін 20–25 метрлік бірнеше E1 бағалы бағыттар бар. Grey Man's Path-та 30-ға жуық бағыт бар, бірақ оның бұлақ арқылы жеңіл қол жетімділігіне қарамастан, жартас желді болғандықтан және тау жынысының кебуі баяу болғандықтан танымал емес. Бұл бөлім Burn Up (HVS 5a, 5a) үшін танымал, ол жартастың "HVS даңқы" деп сипатталады және "тақ астындағы" драматикалық "белдік тұғырына" ие. An Bealach Rúnda аймағында (Террасаларды қоса алғанда) 30-дан астам бағыт бар, кейбіреулері денемен тіреуді және көп қадамды маршруттарды табуды талап етеді, An Goban Saor-дан 90 метрлік арқанмен түсу арқылы кіруге болады. An Bealach Rúnda (E1 5a, 5b, 5a) – Fair Head-тегі ең танымал бағыттардың бірі, ал Үлкен тері (E8 6c), Төменде және Көр (E7 6c) және Ратлин әсері (E9 6c) – жартастың алғашқы E9 бағалы бағыттары. Marconi's Cove – 500 метр қашықтықта орналасқан шағын жартас, ол күндіз көп күн сәулесін алады және Fair Head стандарттары бойынша 20–25 метрлік, VS-тен E3-ке дейін бағаланған, ашық бетке көтерілуден тұратын 30-ға жуық қысқа бағытқа ие. Soundman (E3 5c) және Distant Voices (E3 5c) ең бағалы бағыттар болып саналады.

Fair Head is a sill of Palaeogene age that is the thickest and most extensive of the various sills from the plateau lavas of northeast Ireland. A sill is a tabular body of what was once molten rock that was injected into horizontal rocks (usually well bedded sedimentary strata). Fair Head is not regarded as an ideal crag for novice climbers, and the long nature of the routes (averaging over 50 metres, with many up to 100 metres), the requirement for long and intimidating abseils for access in many areas, and the high concentration of E grade climbs, means that it is ideally a crag for intermediate and even more for expert level climbers. An annual Fair Head Climbing Meet is held over the first weekend of June for all climbers. The cliffs abound in well protected steep crack climbing, between one and four pitches in length, with routes that range from under to over Many of the cracks involve hand jamming (and even full body jamming), and some climbers tape their hands to protect the skin from the "Fair Head rash". and is compared to Stanage for the scale of routes, particularly at E grade. Climbing ranked Above and Beyond (E6 6b) in its top 5 E6 grade climbs, The individual sections can have a very different feel and character, ranging from dry westerly faces to cold dark northerly faces. The main sectors (and subsectors) are (east to west):
Small Crag is a 10–20m high sector with almost 70 climbs, most of which are at VS to HVS grade, which stretches for 1 kilometre above a forested hillside; the difficulty of access means that abseiling in is recommended. Together with infestations of midges, this makes the sector unpopular, in spite of the quality of climbing. Further east is the small The Middle Crag with a handful of 20–25m E1 climbs accessed by abseil from in situ stakes. Grey Man's Path has almost 30 routes but is less popular, despite its easier access via the gully, as the cliff is windy and the rock slow to dry; the section is noted for Burn Up (HVS 5a, 5a), described as the "hall of fame HVS of the crag" and which has a dramatic "throne belay". An Bealach Rúnda area (including Terraces) is over 30 routes, some requiring body jamming and multi pitch route finding, accessed via a 90m abseil down An Goban Saor; An Bealach Rúnda (E1 5a, 5b, 5a) is one of the most popular climbs in Fair Head, and The Big Skin (E8 6c). Below and Behold (E7 6c), and Rathlin Effect (E9 6c), the crag's first E9. Marconi's Cove is a small crag about 500m away that gets a lot of afternoon sun, and contains about 30 shorter (by Fair Head standards) 20–25m single pitch climbs from VS to E3, on more open face climbing, with Soundman (E3 5c) and Distant Voices (E3 5c) being the most regarded.

Қол жеткізу

Фейр Хед жарлығы жеке меншікте және Макбрайд отбасының фермасының бөлігі болып табылады, Макбрайд отбасы үш ғасырдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келе жатқан ферма, бірақ кіруге рұқсат беріледі. Бұл аймақта, әсіресе Мурлоу шығанағы аумағында (жардың шығыс жағында) және Бэлликасл төмендеуінің түбінде (батыс жағында) тас жыныстары жинақталған. Бұл долерит тас жыныстары жоғарыдағы жартастардан құлап түскен, ал қажетті стиль жалпы алғанда "тік, ұсақ тіреуішті және күшті" деп сипатталады. Тығыз тас жыныстарының көптігіне байланысты нашар қону алаңдарын басқару үшін қосымша қорғау төсектері қажет. 2020 жылы Хантер Дэн Варианның «Blondie» мәселесіне отырып бастау (SDS) қосып, алғашқы бағытты жасады. Классикалық экстремалды мәселелерге Варианның «Blondie» және «Glen Ross» кіреді, Вариан оны өзінің ең жақсы альпинистік сәттерінің бірі деп атайды. Сонымен қатар, Рикки Беллдің «Gentleman's Arete» және ерекше «Ілу тасы» тас тақтасындағы «Spindle SDS» мәселелері де бар. Экстремалды биік боулдеринг мәселелеріне «The Big Black» (E7 6c) және Рикки Беллдің 2015 жылы Мурлоу шығанағындағы тас тақтадағы «Long Runs the Fox» (E9 6c) жеке өтуі кіреді. 2012 жылы ирланд альпинисті Дэвид Фланаган Фейр Хедті Ирландиядағы ең жақсы боулдеринг орындарының бірі деп атады, ол Виклоудағы Глендалоудан кейін ғана орналасады. 2017 жылы Rock & Ice журналы үшін жасалған бейне шолуда британдық боулдерингші Дэн Тернер оны Британ аралдарындағы ең жақсы орындардың бірі және «Швейцариядағы Magic Wood-қа Британияның жауабы» деп атады.

Танымал мәдениетте

Fair Head «Трона ойыны» сериалының 7-маусымында, 3-ші бөлімі «Патшайымның әділеттілігі» және 5-ші бөлімі «Шығыс қарауылы» эпизодтарында тұрақ ретінде қолданылған.