Кіріспе
Томат тастау фестивалі – адамдар бір-біріне помидор лақтыратын испандық фестиваль, Испанияның Буньоль қаласында өтеді. Бұл әлемдегі ең ірі тамақ шайқасы деп есептеледі. 1940 жылдары достар арасындағы тамақ дау-жанжалы ретінде басталган бұл фестиваль қазір танымал туристік орынға айналды. 2013 жылға дейін фестивальге қатысушылар санының шегі болмағандықтан, Буньольдің 9000 тұрғынына ауыр тиеді. Бірақ 2013 жылдан бері фестиваль 20 000 қатысушыға билетпен өтеді.
La Tomatina is a Spanish festival in Buñol, Spain where participants throw tomatoes at each other. It is said to be the biggest food fight in the world. From the festival's origin as a food fight between friends in the 1940s, it has become a famous tourist attraction. Previous to 2013, the festival did not operate with an upper cap on the number of attendees which would cause a strain on Buñol's population of about 9,000 inhabitants. Since 2013, however, the festival has a ticketed event with a capacity of 20,000 participants.
Тарих
Ла Томатина фестивалі 1945 жылы тамыздың соңғы сәрсенбісінде басталды. Бір топ жас адам қала алаңында "Ғұндар мен Иесіз Бастар" шеруіне қатысу үшін жиналғанда, бір қатысушының бас киімі тойдың шуынан құлап кетті. Ол ашуға ілігіп, кездескеннің бәріне шабуыл жасады. Жақын маңдағы көкөніс сататын орын халықтың ызасына ұшырады, адамдар бір-біріне қызанақ лақтыра бастады, сосын жергілікті билік бұл жеміс соғысын тоқтатты. Келесі жылы бірнеше жас адам алдын ала жоспарлап, дауға түсіп, үйден өздерімен қызанақ әкелді. Жергілікті билік бұл әрекетті тоқтатса да, осылайша жыл сайынғы дәстүр қалыптасты. Келесі жылдары мыңдаған адам осы жастардың үлгісін алды. 1950 жылдардың басында Франсиско Франко фестивальдің діни маңызы болмағандықтан Ла Томатинаны тыйым салған. Бірақ бұл қатысушыларды тоқтатпады, олар тұтқындалды. Халық бұл тыйымға қарсылық білдірді, нәтижесінде фестивальге көбірек қатысуға рұқсат берілді. 1957 жылға дейін фестиваль қайтадан тоқтатылды. Наразылық ретінде томатпен жерлеу рәсімі ұйымдастырылды: тұрғындар үлкен томат салынған табын көтеріп жүрді. Шеруге аза тұту әуенімен музыка ойнатылды. Бұл наразылық сәтті аяқталды, Ла Томатина фестиваліне рұқсат беріліп, ол ресми мереке деп жарияланды. Испанияның "Informe Semanal" телебағдарламасының тілшісі Хавьер Базилионың хабарламасы арқасында фестиваль Испанияның басқа аймақтарында танымал болды. Содан бері Ла Томатина фестиваліне қатысушылар саны жыл сайын артып, оған қызығушылық та күшейді. 2002 жылы Бунольдегі Ла Томатина фестивалі өзінің танымалдығына байланысты Туризм департаментінің хатшысы бекіткен Халықаралық туристік қызығушылық тудыратын фестиваль деп жарияланды. 2020 жылы өтетін 75 жылдық мерейтойлық шара Испаниядағы COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылдың сәуір айында тоқтатылды. Бұған дейін фестиваль тек бір рет, 1957 жылы саяси себептермен тоқтатылған болатын. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2021 жылғы шара да жойылды.