Кіріспе
Лидия Миллет (5 желтоқсан 1968 жылы туған) – американдық жазушы, романист. Оның 2020 жылғы «Балалар Киелі кітабы» романы Ұлттық кітап сыйлығының финалисі болды және «Нью-Йорк Таймс кітап шолуы» оны жылдың он үздік кітабының бірі деп атады. Ол сондай-ақ Пулитцер сыйлығы мен Лос-Анджелес Таймс кітап сыйлығына үміткер болған. «Салон» Миллеттің шығармалары туралы: «Оның жазуы әрқашан мінсіз әдемі, тілдің өзінен бұрынғы сезімді ұштауға талпынады» деп жазды.
Lydia Millet (born December 5, 1968) is an American novelist. Her 2020 novel A Children's Bible, was a finalist for the National Book Award for Fiction and named one of the ten best books of the year by the New York Times Book Review. She has been a finalist for the Pulitzer Prize and the Los Angeles Times Book Prize. Salon wrote of Millet's work, "The writing is always flawlessly beautiful, reaching for an experience that precedes language itself."
Өмірбаян
Миллет Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келді және Канаданың Онтарио провинциясындағы Торонто қаласында өсті, онда Торонто университетінің мектептерінде оқыды. Ол Солтүстік Каролина университетінің Шапел-Хилл қаласындағы пәнаралық зерттеулер бойынша бакалавр дәрежесін, шығармашылық жазу саласында үздік дипломмен және Дьюк университетінің магистр дәрежесін алды. Бұрын Киран Саклингке үйленген Миллет екі баласымен бірге Аризона штатының Тусон қаласында тұрады. Ол Дьюк университетінің Николас қоршаған орта мектебінен экологиялық саясат бойынша магистр дәрежесін алды және 1999 жылы Биологиялық әртүрлілік орталығына штат жазушысы болып кірмес бұрын екі жыл Табиғи ресурстарды қорғау кеңесінде жұмыс істеді.
Мансап
Милет өзінің қараңғы юморі, стильдік әртүрлілігі және саяси көзқарастарымен танымал. Оның тұңғыш кітабы «Omnivores» (1996) – Оңтүстік Калифорниядағы жас қыздың мегаломандық әкесі мен қауырсынған анасының зорлық-зомбылығына ұшырап, соңында жылжымайтын мүлік агентіне күйеуге берілуі туралы келе жас шақ романының бұрмалануы. Оның екінші кітабы «Джордж Буш, махаббаттың қараңғы ханзадасы» (2000) – Американың 41-ші президентіне құмар болған трейлерде тұратын әйел туралы саяси комедия.
Менің бақытты өмірім (2002)
Қысқа, бірақ маңызды, оның үшінші кітабы, «Менің бақытты өмірім» (2002) – тастап кетілген ауруханада қамалып қалған, жалғыз, өзгеше адам туралы поэтикалық, тілге бағытталған туынды. Ол өзінің өмірінің қайғылы тарихын қабырғаларға жазады. «Village Voice» газеті оны «өмірдің қатыгездігіне ұшыраған, бірақ өзінің қарапайым күнкөрісін жарқын сый ретінде қабылдаған жетім» деп сипаттайды. Өмірі қорқынышқа толы болса да, ол өзін бақытты деп есептейді. «The New York Times Book Review» шолушысы Дженифер Риз Миллеттің әдеби құрбанды бейнелеуге деген жаңа тәсіліне тоқталып: «Миллет шынымен де қайғылы жағдайға түскен құрбанды жасады, бірақ наразылық қайда? Ол осы жұқа, өткір және көбінесе қызықты романына оның тіпті ең кішкентай белгісін де қоспауға тырысты; баяндаушының ерекше қасиеттерінің бірі – тіпті ең жұмсақ ашу сезімін де сезіне алмауы. Оның өмір сүретін әлемі – қатал орын, бірақ оның барлық нәрсесі оны қызықтырады, және өзіне назар аудармай, ол әр жерде сұлулық пен тамашалықты көре алады».
Әркім әдемі (2005)
Миллеттің төртінші романы, «Әркімнің әдемісі» (2005) – ішімдікке құмар порнограф туралы, мессиандық ойлардан уайымдаған, пәктігі бар трагикомедия. Бұл туындының бір бөлігі Миллеттің Ларри Флинт басылымдарындағы редакторлық тәжірибесіне негізделген. «Вашингтон Пост Бук Уорлд» газетінің Сара Вайнман оны «призма да, шындық та» деп сипаттады. «Ұсақ-түйектерге назар салып, абсурдты сезімталдықпен және туындыларына деген терең қайырымдылықпен» Миллет ерекше кейіпкерлердің керемет әлемін жасайды. «The New York Times Book Review» оның бесінші романы «О, таза және сәулелі жүрек» (2005) – «өте ақылды, әсерлі фантазия» деп бағалады. Роман атом бомбасын жасаған үш физиктің қазіргі Нью-Мексикодағы өмірін көрсетеді, олар өзіне жақтастар тауып, тәубеге ұмтылады.
Өлгендер қалай армандайды (2008)
Өлі арман Utne Reader журналы бойынша "адамның құлдырауының қорқынышты әрі әдемі көрінісі" болып сипатталған. Онда Лос-Анджелестегі жас жылжымайтын мүлік дамытушысы, билік пен саяси мақсаттарға толы, анасының өмірге қол көтеру әрекетінен және тағы екі адамның қазасынан кейін жоғалып бара жатқан түрлерге ерекше қызығушылық таныта бастайды. Содан кейін бірнеше апаттар оны тропикалық аралдан, оның біріккен жобасы орналасқан жерден, Конрадтың стильіндегі өзен арқылы алыс жартастарға саяхаттауға мәжбүрлейді. Eye Weekly бұл қара комедияны былай қорытындылады: "Америкалық мәдениет соңғы кезде мақтанға салыну, құлдырау және қирау туралы әңгімелерді ұнатады, бірақ Миллеттің сезімталдығымен жазылғанда осы құлдырауды осылай жақсы көруге болады".
one of his developments, onto the mainland where he takes a Conrad esque journey up a river into the remote jungle. Eye Weekly summarized this black comedy, noting "American culture loves its stories of hubris, downfall and ruin as of late, but it takes a writer of Millet's sensitivity to enjoy the way down this much."
Маймыл баласындағы махаббат (2009)
"Мамық маймылдардағы махаббат" – танымал тарихи тұлғалар мен поп-мәдениет өкілдерінің басқа түрлермен кездесулерін бейнелейтін қысқа әңгімелер жинағы.
Жұлдызды жарық (2011)
Оның 2011 жылғы "Ghost Lights" романы "New York Times" және "San Francisco Chronicle" газеттерінде жылдың үздік кітаптары тізіміне еніп, сыншылардың жоғары бағасын алды. Романда Халь есімді Ішкі кірістер қызметінің бюрократы – әйелінің жоғалған жұмыс берушісіне деген құмарлығына түсініксіз қарап, қыңыр жандардың бірі болып көрінеді. Мас күйдегі батырлыққа ұшыраған Хал сол адамды табуға бел буып, өзін есімнен шығарарлық тропикалық оқиғаларға (және сүйкімді неміс әйелімен күтпеген махаббатқа) ие болады. "Ghost Lights" әдемі стильде жазылған, қызықты және ата-аналық сезімнің қайғылы құштарлығы мен адам мінезінің ерекшелігі туралы терең ойларға толы. "Бостон глобусы" оны "[Таңғажайып және керемет] роман" деп сипаттады, ал "Кливленд Плейн Дилер" газеті "Милле – бұл идеялармен жұмыс жасайтын сирек автор, ол ойлы сөздерді терең жеке сезімге айналдыра алады. Ол сонымен қатар, көбінесе ойлап талған өмірдің есебінен, өткір юморға толы" деп жазды. "Ghost Lights" 2008 жылы жарық көрген "Өлілер қалай армандайды" романымен басталган, жоғары бағаланған романдар циклының екінші кітабы болды. Циклды 2012 жылы жарық көрген үшінші кітабы "Magnificence" аяқтады.
Кереметтілік (2012)
Магнифис Сьюзан Линдлиді таныстырды, күйеуінің өлімінен және отбасының тарауынан кейін жолдан тайған әйелді. Ағасынан үлкен сарай мен оның құнды салыққа түсірілген жануарлар коллекциясын мұраға алғаннан кейін Сьюзан өмірінің жаңа кезеңіне қадам басады. Сьюзан "жүні мен қауырсыны, тұмсықтарын, сүйектерін және жылтыр құйрықтарын" күтіп, көпқұрт жеген жануарлардың кең жинағын қалпына келтіруге кіріседі. Осы уақытта, оған адал емес күйеуі мен ерекше қарт әйелдер тобы сияқты, адамдардан құралған дағдарысқа ұшыраған топ та қоныстанады. Ғажайып әрі абсурдты ортада Сьюзан мұрасын пайдасыз туыстардан қорғайды және сарайдың беймәлім кеңістіктерін зерттейді. Джонатан Летем, The Guardian үшін жазғанда, оны "әдемі, қараңғы комедиялық, Мюриэл Спарк, Эдвард Гори және Дж. Г. Баллардтың әртүрлі үлгілерімен, қазіргі заманғы өткірлік пен кейіпкерлерінің тағдырлы бұрылыстарына толы, содан кейін оны кең мағыналы және этикалық маңызды, кез келген жазушының орындай алатын үлкен нәрсеге тоқуға тырысады: өліп бара жатқан планетадағы өмірге арналған аллегориялық жоқтау. Біздің планетамызды ғой" деп сипаттады. Кітап Los Angeles Times Book Prize сыйлығына ие болды.
Түнгі жарық (2012)
2012 жылдың қыркүйек айында жарық көрген "Шиммерс ин нит" кітабы "Диссиденттер" атты, жасөсперімдерге арналған экологиялық фантастика сериясының екінші кітабы болды. "Теңіз астындағы оттар" романымен басталатын сюжетте екі жас бауырластың өз бейнесінде планетаны қайта жасауға ниеттенген күштерге қарсы күресіп жатқан, түрлену қабілетіне ие анасын іздеуі көрсетіледі.
Ұялы аппараттар мен жұлдыздық кемелер (2014)
"Пиллер мен жұлдыз кемелері" – жасөспірімдерге арналған роман, әлемдік жылыну салдарынан туған антиутопиялық болашақта өтеді.
"Серендер жұмақта" (2014)
"Жұмақтағы русалкалар" Милеттің ерте мансабының өткір сатирасын оның жақындағы романдары мен әңгімелерінің мейірімділігі мен нәзіктігімен үйлестіреді. Америкалық бал айының пародиясын жасап, "Жұмақтағы русалкалар" оқырмандарды Кариб теңізіндегі курорт аралға алып барады. Мұнда жаңа үйленген Деб пен Чип – пікірін ашық білдіретін, күмәнданушы баяндаушы және оның көңілді, спортшы күйеуі – теңіз биологымен кездеседі. Ол коралл рифінде русалкаларды көргенін айтады. Карен Расселл: "Лидия Милеттің адам кейіпкерлерін аквамарин суларына батырып, олардың бал айына русалкаларды қоюға рұхсат беріңіз. Милет сияқты бір ой бар екенін білгенде таңғаламын – ол шексіз мүмкіндіктерге ие жазушы, әрқашан таң қалдырады, әрқашан күлкілі."
Көктегі тәтті тоқты (2016)
"Жас аспанның тәтті қозысы", W. W. Norton & Company баспасынан 2016 жылдың мамыр айында жарық көрген, үй ішіндегі триллер мен психологиялық қорқыныштың қосындысы болып табылады. Онда жас ананың суық және адалсыз күйеуінен қашуы баяндалады. Күйеуінің қуғыны қылмыстық деңгейге жеткенде, ол алты жасар қызымен бірге қираған жағажай мотеліне жасырынады, онда басқа қонақтардың да түсініксіз құпиялары болуы мүмкін. Los Angeles Times романына: "Милле ойнап жатқан жоғары сатылы ойынның шынайы триллері, ол соңында уақыт, сұлулық, қорқыныш, Құдай, шайтан және барлық нәрсенің мәніне тоқталады", – деп баға берсе, Washington Post кітапты "көтеріңкі және ойыншыл, тартымды ұрлық сюжетімен және өте жақсы сомдалған кейіпкерлермен" деп сипаттады.
Енді шайқаспаңыз (2018)
2018 жылдың маусым айында жарық көрген "Бұдан артық соғыс жоқ: әңгімелер" кітабы Library Journal журналының "Жылдың үздік кітабы" деп аталды.
Балалар Киелі кітабы (2020)
2020 жылы мамыр айында жарық көрген "Балалар Киелі кітабы: Роман" романы он екі баладан тұратын топтың отбасыларымен бірге көл жағасындағы үлкен үйге күштеп демалуға баруын баяндайды. Жазғы сарайға құлдиған қауіпті дауыл кезінде, топтың жетекшілері қашуға шешім қабылдап, кішкентай балаларды сыртқы апаттық хаосқа қауіпті саяхатқа жетеледі. "Вашингтон Пост" газетіндегі сыншы Рон Чарльз бұл романды "күшті шағын классика" деп атады.
Динозаврлар (2022)
Динозаврлар: Роман, 2022 жылдың қазанында жарық көрді. Онда жалғыз, бай мұрагер жаман оқиғадан кейін Нью-Йорк қаласынан Аризона штатының Феникс қаласына көшіп келеді. Жаңа жерде ол көршілерімен танысып, олардың жақын досы болады, ата-анасына сенімді серік, ал екі балаға сенімді күтуші ретінде көмектеседі. Ол жергілікті әйелдерге арналған қауіпсіз үйde ерікті болып жұмыс істейді, өміріндегі қиындықтармен және орта жастағы махаббат мүмкіндігімен күреседі, сонымен қатар аймақта қоныстанған құстар туралы біледі – олар атаумен берілген "динозаврлардың" тікелей ұрпақтары. Publishers Weekly басылымы осы кітапты 2022 жылы жарық көрген үздік он көркем әдебиеттің қатарына қосты.
Марапаттар мен құрметтер
2012 жылы Миллет Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорынан стипендия алды. 2020 жылы The New York Times "Балалар Киелі кітабын" 2020 жылғы ең жақсы он кітаптың бірі деп атады. 2022 жылы Publishers Weekly "Динозаврларды" 2022 жылы жарық көрген ең жақсы он көркем әдебиет кітабының бірі деп таныды. +Миллеттің жазулары үшін алған сыйлықтарыЖылАтауыСыйлықНәтижесі2003 Менің бақытты өмірімPEN Center USA көркем әдебиет сыйлығы2005 Ой, таза және сәулелі жүрекАртур Кларк сыйлығыТізімге ілігу (Shortlist)2010 Балалық маймылдардағы махаббатПулицер сыйлығыФиналист2012 МагнитенсЛос-Анджелес Таймс кітап сыйлығыФиналист2012 МагнитенсҰлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығыФиналист2019 Енді күреспейікАмерикалық өнер және әдебиет академиясының әдебиет сыйлығыЖеңімпаз2020 Балалар Киелі кітабыҰлттық кітап сыйлығыКөркем әдебиетТізімге ілігу (Shortlist)