Кіріспе

Американдық романист (1952 жылы туған)

Эми Рут Тан (19 ақпан 1952 жылы туған) – американдық автор, ең белгілі туындысы – 1989 жылғы «The Joy Luck Club» романы, ол 1993 жылы фильмге бейімделді. Ол басқа да романдар, әңгімелер жинақтары, балалар кітаптары және мемуарларымен де танымал. Тан әдеби мәдениетке қосқан үлесі үшін бірнеше марапат алды, оның ішінде Ұлттық гуманитарлық медаль, Карл Сандбург әдеби сыйлығы және Common Wealth Award of Distinguished Service. Тан «Аспаздың әйелі» (1991), «Жүз құпия сезім» (1995), «Сүйек жинаушының қызы» (2001), «Балықты батып кетпеуден құтқару» (2005) және «Таңғажайып аңғар» (2013) сияқты бірнеше роман жазды. Тан екі балалар кітабының авторы: «Ай әйел» (1992) және «Сагва, қытайлық сиам мысығы» (1994), ол PBS телеарнасында көрсетілген анимациялық сериалға айналды. Танның соңғы кітабы – «Аула құстарының тарихы» (2024), құстарды бақылау және 2016 жылғы әлеуметтік-саяси ахуал туралы суреттелген еңбек.

Ерте өмір және білім

Эми Калифорния штатының Окленд қаласында дүниеге келген. Ол қытай иммигранттары Джон мен Дейзи Танның үш баласының екіншісі. Оның әкесі электр инженері және баптист пасторы болған, ол Қытайдағы Азамат соғысының қауқабынан қашу үшін АҚШ-қа келген. Осы оқиға оның жазушы болу жолының бастауы болды, себебі ол сөздерді пайдаланып, өзін түсіну үшін әңгімелер құруды қалады. Эми бір жыл бойы Саннивейлдегі Мариан А. Питерсон орта мектебінде оқыды. Ол он бес жасқа толғанда, әкесі мен ағасы Питер алты айдың ішінде ми ісігінен қайтыс болды. Содан кейін анасы Дейзи Эми мен кіші ұлы Джонды Швейцарияға көшірді, онда Эми Монтрёдегі Монте Роза институтында орта мектепті бітірді. Осы кезеңде Эми анасының Қытайда басқа бір ер адаммен некеде болғанын және олардың төрт баласы болғанын (кішкентай кезінде қайтыс болған ұл және үш қыз) білді. Ол сондай-ақ анасының Шанхайда осы балаларды қалай тастап кеткенін білді. Бұл оқиға Эмидің "Бақыт клубы" атты тұңғыш романының негізгі бөлігі болды. 1987 жылы Эми Дейзимен бірге Қытайға сапар шекті, онда ол үш қарындасымен танысты. Эмидің анасымен қарым-қатынасы қиын болды. Бірде Дейзи Эмидің жаңа жігіті үшін дауласып, оның мойнына пышақ тікелей қойып, өлтіремін деп қорқытты. Анасы Эмидің тәуелсіз болуын қалады, оның өзін-өзі қамтамасыз етуі керектігін айтты. Кейін Эми анасының Қытайда үш рет түсік жасағанын білді. Дейзи жиі өзін-өзі өлтірумен қорқытып, анасына (Эмидің әжесіне, ол өзін-өзі өлтірген) қосылғысы келетінін айтты. Ол өзін-өзі өлтіруге әрекеттенді, бірақ сәтті болмады. 83 жасында Альцгеймер ауруына шалдықты. Эми мен анасы Эми анасы таңдаған Орегон штатындағы Линфилд колледжінен бас тартып, Сан-Хосе қалалық колледжіне жігітімен бірге кеткеннен кейін алты ай бойы сөйлеспеді. Кейін Эми Сан-Хосе мемлекеттік университетінде ағылшын тілі мен лингвистикадан бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Ол Калифорния университетінің Санта-Круз және Беркли қалаларында лингвистикадан докторлық курстарды оқыды.

Мансап

Мектепте оқып жүрген кезінде, жазушылық мансабын бастамас бұрын, Тан түрлі жұмыстар істеді – коммутатор операторы, машинаға тамақ жеткізуші, бармен және пицца жасаушы болып жұмыс жасады. Тәуелсіз бизнес-жазушы ретінде ол AT&T, IBM, Bank of America және Pacific Bell компанияларының жобаларында жұмыс істеді, қытай тіліне ұқсамайтын есімдермен жазды.