Кіріспе

Жоспарланған химиялық реакциялар тізбегі, қажетті өнімдерді алу үшін.

Химияда химиялық синтез (химиялық қосылыс) – бір немесе бірнеше өнім алу үшін жасанды түрде химиялық реакцияларды жүзеге асыру. Химиялық синтез арқылы алынған мөлшер реакцияның нәтижесі деп аталады. Әдетте, нәтиже грамммен (зертхана жағдайында) немесе шектеуші реагент негізінде есептелген теориялық мөлшердің проценттік көрсеткіші ретінде беріледі. Қасыңқы реакция – қажетті нәтижені азайтатын, кездесетін қосымша химиялық реакция. "Синтез" сөзін химиялық мағынада алғаш рет химияшы Герман Колбе қолданған.

Стратегиялар

Химиялық синтезде, бір затты А-дан тікелей өнімге В түрлендіруден гөрі күрделі көптеген стратегиялар бар. Көп сатылы синтезде химиялық қосылыс жеке химиялық реакциялардың тізбегі арқылы синтезделеді, әр реакцияның өзіндік өңдеуі болады. Мысалы, парацетамолды зертханада синтездеу үш кезеңнен тұруы мүмкін. Каскадтық реакцияларда бір реагент ішінде бірнеше химиялық өзгеріс жүреді, көп компонентті реакцияларда 11-ге дейін әртүрлі реагенттер бір өнімді құрайды, ал "телескопиялық синтезде" бір реагент аралық заттарды бөліп алмай бірнеше өзгеріске ұшырайды.

Органикалық синтез

Органикалық синтез – органикалық қосылыстарды синтездеумен айналысатын химиялық синтездің ерекше түрі. Күрделі өнімді толық синтездеу үшін, қажетті өнімді алу үшін бірнеше процедуралар тізбектей орындалуы мүмкін, бұл көп уақытты талап етеді. Органикалық синтездегі шеберлік химиктер арасында жоғары бағаланады, ал ерекше құнды немесе жасау қиын қосылыстарды синтездеу Роберт Бернс Вудворд сияқты химиктерге Химия бойынша Нобель сыйлығын әкелді. Химиялық синтез егер қарапайым зертханалық қосылыстардан басталатын болса, таза синтетикалық процесс деп есептеледі. Егер ол өсімдіктерден немесе жануарлардан бөліп алынған өнімнен басталып, содан кейін жаңа қосылыстарға өтетін болса, онда синтез жартылай синтетикалық процесс деп сипатталады.

Органикалық емес синтез

Органикалық емес синтез және металлоорганизмдік синтез органикалық емес мазмұны жоғары қосылыстарды дайындау үшін қолданылады. Мысалы, калий тетрахлороплатинатынан қатерлі ісікке қарсы препарат – цисплатин дайындау.