Ангітия: Орталық Италияның жылан сиқыры мен емшілік құдайысы
Angitia
Ангітия – Оска-Умбрия халықтарының жылан бағушылармен байланысты ежелгі қасиетті құдайы. Мифтерде Медея мен Цирцемен туыс деп есептеледі. Тарих, мифология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ангития – Марси, Паэлигни және басқа да Оскан-Умбрия халықтарының орталық Италиядағы қадірлі құдайы. Ежелгі дәуірде ол жылан бағушылармен байланысты болған, олар оны өз ата-бабалары деп есептеген. Римдіктердің түсіндірулері, ықтимал, оның Марси маңызын жасырады. Ангития туралы мифтер әртүрлі. Гней Геллийдің (б.з.д. II ғасырдың соңы) айтуынша, Ангития – Эээттің үш қызының бірі, грек мифологиясының ең танымал сиқыршылары Медея мен Киркемен бірге. Кирке, "Одиссеядан" белгілі болғандай, түрлендіру сиқырын қолданған; ал Медея Италияға келді, онда оның ұлы Марсиді биледі. Ангития Фуцин көлінің маңында тұрған және жылан шаққандарды емдеуде шебер болған. Ангития туралы мәліметтер Марси аумағында және Орталық Апенниннің басқа жерлеріндегі жазбаларда кездеседі. Ол Луко деи Марсиден алынған үш жазуда аталған, бұл жер ежелгі заманда Lucus Angitiae, «Ангитияның қасиетті тоғайы» деп белгілі болған. Ең ертесі – б.з.д. IV ғасырдың соңына жататын, «Марси легиондарының атынан» құдайға арналған құрбандық. Бұл есім Civita d'Antino-дан табылған арнаулы тақтада, Умбрия Игувин тақталарында, сондай-ақ Паэлигни, Вестини және Сабин аумақтарындағы жазбаларда да кездеседі. Бір жазуда ол Ангеронамен бірге есімдері тізілген, ал екіншісінде оның аты көпше түрінде келген. Тағы бір жазуда оның ғибадатханасы мен қазынасы болғаны айтылған. Римдіктер оның атын *anguis* – «жылан» сөзінен шығарған, сондықтан *Anguitia* түрі пайда болған. Ежелгі дәуірде жыландар көбінесе емшілік өнермен байланысты болғандықтан (мысалы, Асклепийдің таяғын қараңыз), Ангитияның негізінен тауаматургия құдайы болғанына сенеді. Ол сиқыршылық, магия және медицина күштеріне ие болған, ал ежелгі әлемде олар бір-бірін толықтыратын салалар саналған. Ол керемет және шөптер арқылы емдеу өнерінде шебер болған, әсіресе жылан шаққанда. Оған жыландарға қатысты көптеген күштер берілген, соның ішінде бір тиісумен жыланды өлтіру қабілеті де болған. Сервийдің айтуынша, Ангития грек тегінен шыққан, себебі Аригития – бұл марубтардың Медеяға берген аты. Силий Италик оны Медея деп атайды.
Angitia was a goddess among the Marsi, the Paeligni and other Oscan Umbrian peoples of central Italy. She was associated in antiquity with snake charmers who claimed her as their ancestor. Roman interpretations probably obscure her Marsian significance. Angitia's myths vary. According to Gnaeus Gellius (late 2nd century BC), Angitia was one of the three daughters of Aeëtes, along with Medea and Circe, two of the most famed sorceresses of Greek myth. Circe, as widely known from the Odyssey, practiced transforming spells; Medea ended up in Italy, where her son ruled over the Marsi. Angitia lived in the area around the Fucine lake and specialized in curing snakebites. Angitia is attested by inscriptions in the territory of the Marsi and elsewhere in the Central Apennines. She is named in three inscriptions from Luco dei Marsi, in antiquity known as Lucus Angitiae, "Sacred Grove of Angitia." The earliest is a dedication to the goddess "on behalf of the Marsic legions," dating to the late 4th century BC. The name also appears on a dedicatory cippus from Civita d'Antino, in the Umbrian Iguvine Tablets, and in inscriptions in the territories of the Paeligni, Vestini, and Sabines. She is mentioned along with Angerona in one inscription, and in another her name appears in the plural. Another indicates that she had a temple and a treasury. The Romans derived her name from anguis, "serpent," hence the form Anguitia. As snakes were often associated with the healing arts in antiquity (see, for instance, rod of Asclepius), Angitia is believed to have been mainly a goddess of thaumaturgy. She had powers of witchcraft, magic and medicine being regarded as complementary in the ancient world, and was a master in the art of miraculous and herbal healing, especially when it came to snakebites. She was also attributed with a wide range of powers over snakes, including the power to kill snakes with a touch. According to the account given by Servius, Angitia was of Greek origin, for Arigitia was the name given by the Marrubians to Medea, who after having left Colchis came to Italy with Jason and taught the people the above mentioned remedies. Silius Italicus identifies her as Medea.