Кіріспе

Американдық актриса Дороти Лайман – американдық телеактриса, режиссер және продюсер. Ол "Басқа әлем" телесериалындағы Гвен Фрейм, "Барлық балаларым" телесериалындағы түпнұсқа Опал Сью Гарднер, "Жас ұрпақтар" телесериалындағы Ребекка Уитмор және "Ананың отбасы" ситкомындағы Наоми Харпер рөлімен ең көп танылады.

Өмір және мансап

Лайман Миннеаполисте, Миннесота штатында, Вайолет Е. (қыздығы Брайтвелл) мен Хектор Х. Лайман отбасында дүниеге келді. Ол протестант дінін ұстанады. «Барлық балаларым» сериалындағы Опал рөлін сомдаған Джилл Ларсонмен бірге орта мектепте оқыды. 1971 жылы «A World Apart» атты алғашқы телесериалында гүлді қыз Джули Старк рөлінде дебют жасады. Бірнеше жылдан кейін «Түннің шетінде» (The Edge of Night) бай Орин Хиллэйердің зұлым туысы Элли Джо Джеймисон (1972-1973) рөлінде, ал «Басқа әлемде» (Another World) архитектор Гвен Пэриш Фрейм (1976-1980, 1989) рөлінде ойнады. Бірақ оның ең танымал рөлі – «Барлық балаларым» сериалындағы Опал Сью Гарднер (1981-1983) рөлі болды. Осы рөлі үшін ол екі «Эмми» сыйлығын алды: 1982 жылы күндізгі драмалық сериалдағы екінші пландағы үздік әйел актер, ал 1983 жылы күндізгі драмалық сериалдағы үздік әйел актер. Лайман «Generations» сериалындағы Ребекка Уитмор (1990-1991) және «The Bold and the Beautiful» сериалындағы Бонни Робертс (1991-1992) сияқты басқа да телесериалдарда ойнады. 1983 жылы Лайман «Маманың отбасы» (Mama's Family) сериалындағы Наоми Харпер рөлімен танымал болды және ол алты маусым бойы осы рөлді сомдады. Вики Лоуренстің ток-шоуындағы «Vicki!» бағдарламасында Лайман «All My Children» сериалында «Mama's Family» сериалының түсірілімімен бірге жұмыс істегенін, Нью-Йорк пен Лос-Анджелес арасында әр апта сайын қатарлап ұшқанын айтты. Бұл сапар қиын болғанымен, ол оны жақсы есте сақтайды және осы кезеңді «Менің барлық жалақыларым» деп атады. Осы уақытта Лайман «Тарксайдтан шыққан әңгімелер» (Tales from the Darkside) телехикаясының «Карточкаларда» (In the Cards) атты эпизодында (1985) ойнады. Сондай-ақ ол 1988 жылы Жан Шепардтың «Олли Хопнудлдың Блесс Haven-і» фильмінде Ральфтың анасын, «ALF» сериалының «Текила» (Tequila) эпизодында Маура Норрис рөлін, ал «Hunter» сериалының «Құдық» (The Pit) эпизодында сержант Кэрол Джеймс Мейерс рөлін ойнады. 1990 жылы «Маманың отбасы» сериалы аяқталғаннан кейін Лайман камераның артына өтіп, «Бала күтімі» (The Nanny) сериалының 75 эпизодын түсіріп, режиссерлік жасады (үшінші және төртінші маусымдардың барлық эпизодтары, бесінші маусымның төрт эпизодынан басқасы). Лайман Боб Ньюхарттың үшінші сериалында қайта-қайта пайда болатын рөлді де сомдады. Үлкен экранда ол Ник Нолт пен Джулия Робертс ойнаған «Мен қиындықтарды жақсы көремін» (I Love Trouble) фильмінде камео рөлде пайда болды. 2001 жылы Джонни Депптің қатысуымен түсірілген «Блоу» (Blow) фильмінде де камео рөлде ойнады. 2006 жылы «Дүниежүзілік сауда орталығы» (World Trade Center) және «Кетіп қалғандар» (The Departed) фильмдерінде көрінді. 2007 жылы Лайман «Батлестар Галактика» (Battlestar Galactica) сериалының үшінші маусымында Старбак анасы рөлінде қонақ ретінде ойнады. «Реба» (Reba) сериалында титулдық кейіпкердің анасын сомдады. «The Blacklist» сериалының алтыншы маусымындағы «The Pawnbrokers» эпизодында пайда болды. Лайман Бетти Фасселлдің кітабы негізінде жазылған «My Kitchen Wars» қойылымын Голливуд пен Нью-Йоркте бір әйелдің шоуы ретінде қойды.

Жеке өмір

1971 жылдан 1983 жылға дейін Лайман режиссер және актер Джон Тиллингерге үйленген; олардың екі баласы бар, соның ішінде қызы Эмма Тиллингер Коскофф, ол «Оскар» сыйлығына үміткер атанған продюсер. Оның ұлы Себастьян Тиллингер актер. Француз киноөндірушісі Винсент Маллмен жасаған екінші некесінен Лайманның ұлы бар.

Фильм

Жыл Атауы Рөл Ескертулер1971Жанның 300 жылдық демалысыЖан1980Жоңғардың түніМейірбике Женни1984Жазғы қиялДр. Нэнси Брэнниган1988Олли Хопнудлдің "Бақыт мекені"Телефильм CableACE сыйлығына ұсынылған – Кино немесе мини-сериалдағы ең үздік қосалқы рөлдегі әйел ойыншысы1988Көлден өткен адамдарРут Мортимер1990Кэмп КукамонгаМилли ШекторТелефильм1993Руби жұмақтаМилдред Чемберс1993Жек аюМиссис Моррис1993Жас Гудман БраунСара Гуд1994Жоан мен Мелисса Риверстің тарихыДоротиТелефильм1994Мен қиындықтарды жақсы көремінСузи1997Тамақ және саяхатРита2001БлоуСудья2006Әлемдік сауда орталығыАлисонның анасы2006Жұмыстан кеткендер қатарындағы әйел2008Бардағы әйел2008Бөлінген ұштар2009Солтүстік КорольдігіНанДиректор және продюсер2015Жарақаттанған әйелМиссис Солсбери2016Көзі жоқ судья2018Үнсіздіктің құныВенди Моро2018Буллитт округіХаншайым2019Кері қадамСюзи2019VaultMa

Теледидар

Жыл Атауы Рөл жазбалары
1971Жерден бөлекЖули СтаркКезекті түсірілімде
1972–1973Түннің шетіЭлли Джо ДжеймисонКезекті түсірілімде
1975One Life to LiveӘпке Маргарет
1976–1980, 1989Бір әлемГвен Пэрриш ФреймКезекті түсірілімде
1981–1983All My ChildrenОпал ГарднерКезекті түсірілімде
Дүйсенбі күнгі Эмми сыйлығы, драмалық сериалдағы үздік басты рөлдегі әйел актрисасы (1983)
Дүйсенбі күнгі Эмми сыйлығы, драмалық сериалдағы үздік екінші рөлдегі әйел актрисасы (1982)
1985Талапкерлерден қорқынышКэтринЭпизод: "Карталар"
1985Жүрек аралыДжонни БейлорПилоттық серия
1988АЛФМаура НоррисЭпизод: "Текила"
1989Хантерсержант Кэрол Джеймс МейерсЭпизод: "Шұңқыр"
1983–1990Ананың отбасыНаоми Оутс ХарперКезекті түсірілімде, 125 эпизод
1990–1991ЖылдарРебекка УитморКезекті түсірілімде
1991–1992Қайратты және әдеміБонни РобертсКезекті түсірілімде
1991–1993Өмір жалғасадыМэри МакКенна9 эпизод
1993ДәлелдерКлаудия БруксЭпизод: "Көлеңкелер"
1993БобПэтти Флейшер3 эпизод
1994Пикет қоршауларыМириам ТорнЭпизод: "Суық жел"
1995Қыз бауырларДр. Дебора РозенЭпизод: "Әкем үшін тыныш ән"
1995Жүрегі мен ГлорияМаксинЭпизодтар: "Мамам маған айтты" және "Жарамсыз жандасқан махаббат"
1995Қылмыс, ол жаздыНорма ШейЭпизод: "Гила-жанжаның құпиясы"
1993–1998БалабақшаДиректор және продюсер, 74 эпизод
2001Біздің өміріміздің күндерКонтесса Доротея ДиЛайманАрнайы қонақ жұлдызы
2002РебаХеленЭпизод: "Ата-анамен танысу"
2002V. I. P. Гранни ГошенЭпизод: "Вонка аңғары"
1999–2002Диана Старгер3 эпизод
2002Эмимді бағалауМс. ПаттерсонЭпизод: "Дабыл себебі"
2003CSI: МайамиВивиан КенсингтонЭпизод: "Өлі аймақ"
2005Құқық және тәртіп: Арнайы құрбандар бөліміПаркер директорыЭпизод: "Шет елдік"
2007Батлестар ГалактикаСократа ТракияЭпизод: "Мейлстром"
2009Құқық және тәртіпСотқасы Дороти КаррЭпизод: "Шындық тістейді"
2015ЭлементарБелиндаЭпизод: "Қашқан"
2016АжырасуБриджетЭпизод: "Рождество"
2018ФБРДжили ПетерсЭпизод: "Пилот"
2019Қара тізімДелайн УльманЭпизод: "Ермекшілер (No. 146/147)"
2022Plainville-ден келген қызДонна РойЭпизод: "Қабық"