Кіріспе
бұрынғы сайлау округі
Вестбери – Англияның Батыс Уилтширдегі базарлық қала және азаматтық округ. Қала Солсбери жазығының солтүстік-батыс жиегінің төменгі жағында, Троубриджден оңтүстікке шамамен 6 км және Уорминстерден солтүстікке шамамен осындай қашықтықта орналасқан. Вестбери 18 және 19 ғасырларда көптеген қойлар сатылған жылдық Hill Fair жәрмеңкесімен танымал болды; кейінірек қаланың өсуі екі теміржолдың тоғысқан жерде орналасқандығымен байланысты. М4 тас жолын оңтүстік жағалаумен байланыстыратын A350 тас жолы қаладан өтеді. Қалалық аймақ кеңейіп, Вестбери-Ли ауылы және Чалфорд, Фрогмор шағын ауылдарын қамтиды.
Тарих
1870 жылдары ауылдың солтүстігіндегі Хэмде римдік-британдық елді мекені табылды. Вестбери иелігі және осы шекарадағы жүздік 1086 жылы «Соңғы сот» тізімінде патшаның меншігінде болды. Уилтшир округінің тарихы иеліктерге бөліну процесін және олардың иегерлерін анықтайды. Көне приходқа Браттон, Дилтон, Дилтон Марш, Хейвуд және Чапманслейдтің бір бөлігі кірді. Браттон және Дилтондағы шіркеулер Вестбери шіркеуіне қарастығы. Бұл шіркеу шамамен 1340-1380 жылдар аралығында безендірілген және тікбұрышты готика стилінің арасындағы кезеңде салынды, оның бір бөлігі сақталған, бірақ 1430 жылдары қайта жаңартылды, оған клерстерий, үш шағын ғибадатхана және мұнараның көп бөлігі қосылды; солтүстік шағын ғибадатхананы Уильям де Вестбери және оның әкесі сыйлады. Батыс терезесі 19 ғасырда Абрахам Лавертонның сыйы болды. Уилтс, Сомерсет және Уэймут темір жолы 1848 жылы Чиппенхэмге жақын жерден, Мелкшем және Троубридж арқылы Вестбериге дейін салынды. Бұл компания 1850 жылы Ұлы Батыс темір жолына сатылды, ол келесі бірнеше жылда Фромға (Сомерсет көмір кеніне қол жеткізу үшін), содан кейін Йеувил және Уэймутқа оңтүстікке қарай, сондай-ақ Вестбериден Уорминстерге және одан әрі Солсбериге оңтүстік-шығысқа қарай жолдар салды. Вестбери станциясы 1899 жылы қайта салынды, себебі келесі жылы Стерт және Вестбери желісі ашылғанда, ол маңызды түйінге айналуға тиіс болды. Бұл Лондоннан Уэймутқа дейінгі жылдам маршрут болды, ол Вестбериде оңтүстік жағалау мен Бристоль немесе Оңтүстік Уэльс арасындағы бағытты қиып өтті. 1906 жылдан бастап бұл бағыт Лондоннан Таунтон және Эксетерге жүретін пойыздарға да қолданылды. 1894 жылы Вестбери приходының аумағы қысқартылды, оның батыс бөлігінен (Бисс өзенінің батысындағы барлық жерлер) Дилтон Марш жаңа азаматтық приходы құрылды, сондай-ақ оның шығыс бөлігінен Браттон приходы құрылды. Солтүстік бөлігіндегі одан әрі қысқарту 1896 жылы Хейвуд приходын құрды. Бұл аудан 2009 жылы Уилтшир кеңесі бірыңғай билік органы ретінде құрылғанда таратылды. Қаланың оңтүстігіндегі Лейтон Хаусы 1949 жылдан бері Армия офицерлерін іріктеу кеңесі мен кадеттік күштерді дайындау комиссиясының орны болып табылады. Оны сату жоспары 2016 жылдың наурыз айында жарияланды, ал сол жылдың соңында Қорғаныс министрлігі Таңдау кеңесінің 2024 жылға қарай Сандхерстке көшетінін күтіп отырғанын мәлімдеді.
Юра дәуірінің қалдықтары
Кейінгі юра дәуіріндегі Киммеридж балшығының белдемі Англияның астынан өтеді, Дорсет жағалауындағы шығанақтан басталып, Вестбери маңында жер бетіне жақындап келеді. Қаланың солтүстік-шығысында цемент зауыттары үшін қазылған шұңқырлардан көптеген теңіз қазбалары табылды. Бристоль мұражайында үлкен, бауырымен қозғалатын, мұхит жыртқышына ұқсас жорғалаушы жануардың осы дәлелі сақталған. 1980 жылы табылған кішірек қазба 1993 жылы Pliosaurus westburyensis деп аталды.
Өнеркәсіп саласы
Авон аңғарындағы көршілес қалалар сияқты, Вестбери де 15 ғасырдың соңынан бастап мата өнеркәсібінің орталығы болды. 19 ғасырдың басында Дилтон-Марш қолмен тоқу өнеркәсібінің орталығы еді. Фиппс отбасы мата өндірушілер арасында белгілі болды, 19 ғасырдың соңына қарай ең ірі жер иелеріне айналып, Лейтон Хаус (Вестбери) және Чалкот Хаус (Дилтон-Марш) үйлерін иеленді. Сол ғасыр ішінде өнеркәсіп құлдырады, нәтижесінде тек Angel және Bitham фабрикалары ғана жұмыс істеді. Бұл фабрикалар 1850 жылдары Абрахам Лавертонға сатылып, сапалы жүн маталарын өндіруді жалғастырды; екеуі де 1969 жылы жабылды. Сонымен қатар, былғары өңдеу және қолғап жасау кәсіпорындары да болды, олардың кейбіреулері 20 ғасырда уақытында қолданыстан шыққан мата фабрикаларын пайдаланды. Вестбери – сайланған 15 мүшелі қалалық кеңесі бар азаматтық округ: үш сайлау округіне, сайлау бөлімдерімен шектері бірдей, әрқайсысына 5 өкілден. Кеңес белгілі бір жергілікті қызметтерге жауапкершілікпен қатар, маңызды консультативтік функцияларды атқарады. Төрағаның лауазымы – Вестбери қаласының мэрі, бұл тек рәсімдік лауазым. 2020 жылға қарай кеңес Уилтшир кеңесінен қаланың ойын алаңдарын, дәретханаларын және гүлзарларды күтуді өз мойнына алды, сондай-ақ Уилтшир кеңесінің қысқарған қызметтерін өз қызметкерлерімен толықтырды. Кеңес сонымен қатар II санаттағы Лавертон институтын басқарады, ол қалалық әкімшілік ғимараты және іс-шаралар мен жиналыстар өткізу орны ретінде қызмет етеді. Вестбери парламенттік округінің тарихы 15 ғасырға дейін жетеді, бірақ 2010 жылы қала және бұрынғы округтің көп бөлігі жаңа Оңтүстік-Батыс Уилтшир округінің құрамына кірген кезде бұл атау жойылды. 19 ғасырдың ортасындағы парламенттік реформаларға дейін Вестбери «қалталық округ» саналды, бір кезде оннан аспайтын 24 сайлаушысы болды. Бұл мәртебе парламенттік округ иелерінен қалаға сыйлықтар әкелді, соның ішінде Базар алаңындағы Ескі қалалық залы, оны сэр Манасси Масех Лопес сыйлады. Вестберидің шағын аудандары: Фрогмор, Битем Парк және Хэм (солтүстік және шығыс), Чалфорд, Ли Парк және Вестбери Ли (оңтүстік-батыс). Вестбери Ли кейде өз шіркеуі мен капелласы бар жеке ауыл ретінде қарастырылады, бірақ қазір ол қаланың біртұтас бөлігі болып табылады. Ли Парк – 1990 жылдардың соңында Вестбери Лидің солтүстігінде салынған, үлкен медициналық орталық, қоғамдық зал және Tesco Express дүкені бар үлкен тұрғын үй кешені.
Экономика
1940 жылдарға дейін Вестбери Хилл жәрмеңкесі маңызды жылдық шара болып келді, негізінен қой сату үшін. Кейін "Көк шеңбер" деп аталған компания 1962 жылы қаланың солтүстік-шығысындағы жақын жерде, теміржолмен қызмет көрсетілетін цемент өндіріс зауытын салды, оның бір бөлігі Хейвуд ауданында орналасқан; оның екі айналма пеші қысқа мерзімге елдегі ең ірілерінің бірі болды. Тас 2 км қашықтықтағы карьерден, ал саз зауытқа жақын шұңқырлардан қазылып алынды. 1977 жылдан 1992 жылға дейін зауыттың отынының бір бөлігі тұрмыстық қоқыстан алынды, ал 2000 жылдан бастап шиналар жағылды. 2016 жылы нысанның көп бөлігі бұзылды, бірақ цементтік сақтағыштар 2013 жылдан бері "Тармак" компаниясына тиесілі тарату орталығы ретінде қолданылуда. 1961 жылдан бастап 2016 жылы бұзылғанға дейін зауыттың 122 метрлік мұржасы Оңтүстік-Батыс Англиядағы ең биік тірегі жоқ құрылым болды. Теміржол стансасының солтүстік-батысындағы Брук-Лейн өнеркәсіптік аймағындағы кәсіпорындардың ішінде "Анкор" майын шығаратын "Арла" май зауыты бар. Вестбериден солтүстік-батысқа қарай Хейвуд ауданында орналасқан "Вест Уилтс" сауда орталығында қағаз қаптар мен ұқсас өнімдердің Ұлыбританиядағы ең ірі өндірушісі деп мәлімдейтін "Уэлтон Бибби & Барон" компаниясы бар.
Көрнекті орындар
Певснер Вестберидегі ең жақсы үйлер шіркеудің жанында орналасқанын айтады. Ол базар алаңын және одан басталатын көшелерді аралап, содан кейін оңтүстік және батысқа қарай бағыт алады. Ол 1960 жылдардағы орталық сауда галереясын – бір-біріне қарама-қарсы орналасқан екі сары кірпіштен тұратын қатарды – және 1970 жылғы бұрынғы Barclays Bank банкін, бруталистік стильдегі күлгін кірпішпен салынғанын атап өтеді. I дәрежелі Барлық Әулиелер шіркеуінен басқа, қалада II* дәрежелі бес үй және бір ескерткіш бар. Олардың ең ескісі – Ферндал үйі, қазір Консервативтік клуб, Базар алаңына шығыс жағынан, өзгелген болса да, 18 ғасырдың басына дейін сақталған. Оның фасадында әрбір қабатта екі палладиандық терезе орналасқан, барлығының жанында кішкентай жарық терезелері бар. Базар алаңының солтүстігінде Банк үйі – 18 ғасырдың басындағы қызыл кірпіштен салынған, таспен әшекейленген үй. Оның бес бөліктен тұратын алдыңғы жағы, орталық есіктің үстіндегі оюлы тас қаптамасы A350 тас жолымен жүретін көліктердің назарына ілігеді. Вестбери-Лидегі Ли үйі, бәлкім, сәл ертерек салынған, оған ұқсас құрылымға ие. Базар алаңының орталық бөлігінде орналасқан 19 ғасырдың басындағы бұрынғы қалалық әкімшілік ғимараты Бат тасынан тұрғызылған және көше деңгейінде бағаналы фасады бар, оның артында 1970 жылдары дүкендер ашылған. Эдгар үйі, Эдвард көшесінде, қала орталығынан оңтүстіс жаққа қарай, 18 ғасырдың басындағы ескі үйдің қайта жаңғыртылған, төрт бөліктен тұратын нұсқасы, сырты штукатуркамен жабылған. II* дәрежелі ескерткіш – қаланың шығыс жиегіндегі Браттон жолындағы зиратта орналасқан Фиппс кесенесі. 1871 жылға (Джон Льюис Фиппс жерленген кезде) дейін салынған тас ескерткіште жертөле, төрт терезесі бар сегізбұрышты бөлме және фонарьмен жабдықталған қысқа шпилі бар.
Ақ ат
Бұл аймақтың әйгілі ерекшелігі – Уэстбери ақ жорғасы, ол қалаға қарайтын, Браттон приходындағы Солсбери жазығының беткейіне орналасқан, шамамен қаланың шығысында. Бұл жорға алғаш рет 18 ғасырда жасалған болуы мүмкін, ал қазіргі түрі 1778 жылы қайта жаңартылған. 1950 жылдары жорғаны бетонмен бекіту және ақ түспен бояу арқылы күтімін жеңілдетуге шешім қабылданды.
Жол
A350 жолы қаладан өтеді және солтүстікке қарай 21 миль қашықтықтағы M4 тас жолына (17-шы шығу) жылдам бағыт ұсынады. Бір кезде қаланың бір бөлігіндегі трафик ағынын азайтуға мүмкіндік беретін, бірақ қаланың шығыс жағындағы ландшафтқа зиян келтіруі мүмкін даулы Вестбери айналма жолы жобасы ұсынылған болатын. Аталған шығыс айналма жолы жобасы 2009 жылы тәуелсіз жоспарлау сараптамасының ұсынысы бойынша қабылданбады.
Темір жол
Қала темір жол желісінің маңызды түйіскен нүктесі болып табылады, себебі ол Лондон Паддингтонынан Пензансқа дейінгі байланысты қамтамасыз ететін Рединг-Таунтон желісі, Бристоль мен Бат-Спаны Солсбери, Саутгемптон, Портсмут және Лондон Ватерлоомен байланыстыратын Вессекс магистральдық желісімен қиылысатын жерде жатыр. Вестбери теміржол станциясы қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Дилтон Марш деген кішкентай станса қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай, Дилтон Марш және Вестбери Ли арасында орналасқан; ол талап бойынша тоқтайтын аялдама.
Білім
Вестбериде бір орта мектеп, екі бастауыш мектеп, бір кіші мектеп және балалар бағы бар. Орта мектеп, Матраверс мектебі, жоғары сыныптарды ұсынады, онда түрлі пәндер оқытылады. Ол Вестбериге және айналасындағы Чапманслейд, Браттон, Дилтон Марш және Эдингтон сияқты ауылдарға қызмет көрсетеді. Вестбери Ли C Е бастауыш мектебі Вестбери Лиден көршілес Ли Паркке көшірілді. Битам Брук бастауыш мектебі қаланың батыс бөлігіне негізгі қызмет көрсетеді. Вестбери C Е кіші мектебі қаланың орталық бөлігіне қызмет етеді және 3-сыныптан 6-сыныпқа дейінгі балаларды қабылдайды. Оған Вестбери балалар бағы жеткізеді, ол балаларды қабылдаудан бастап 2-сыныпқа дейін оқытады. Ең жақын жоғары білім беру мекемесі – Уилтшир колледжінің Троубридж кампусы, солтүстікке қарай 4½ миль қашықтықта орналасқан. Колледж Вестбери қоғамдық жобасы ғимаратында күндізгі ересектерге арналған білім беру сабақтарын ұсынады. Бат университеті солтүстік-батысқа қарай 18 миль жерде.
Англия шіркеуі
Барлық қасиеттілер шіркеуі, қазір I санаттағы ескерткіш, XIV ғасырда салынған, бірақ 1437 жылы өзгертіліп, кеңейтілді, ал 1847 жылы қайта жаңартылды. Базар алаңына жақын орналасқан орталық орында болғанымен, айналасындағы ғимараттар оны көруден жасырады, тек орталық мұнарасы ғана көрінеді. Вестбери-Лидегі Киелі Құтқарушы шіркеуі 1877 жылы қосымша шіркеу ретінде салынды, 1889 жылы оңтүстік бөлігі, ал 1890 жылы мұнарасы қосылды; барлығы бал түсті әк тастан, готикалық стильдегі сәулетші Уильям Уайттың жобалары бойынша салынған. 2000 жылы ғимараттың негізгі бөлігі бөлініп, қауымдық зал ретінде пайдалануға берілді.
Басқалар
1662 жылдан бастап нонконформистер қалада жинала бастады және 1711 жылдан кейін Уорминстер жолында шіркеу салды, ол 1821 жылы 500 адамдық қауымға сай келу үшін қайта салынды. 1972 жылы осы ұйым құрылғанда ол Біріккен реформаланған шіркеуге айналды. Вестбери-Лиде күшті баптист қозғалысы болды, оған Саутвик қауымдары, Троубриджге қарай шамамен 6 шақырым (4 миль) қашықтықта орналасқан, ынталандырды. 1714 жылы алғашқы шіркеу амбардан жасалды, ал 1797 жылы сол жерде 500 орындық, қызыл кірпіштен салынған және тас әрленген шіркеумен ауыстырылды. Келесі ғасырда жақсартылып, кеңейтілген бұл ғимаратты Historic England «әсерлі ғимарат» деп сипаттайды. 1810 жылы қауымдағы даудан кейін Дильтон Марш приходындағы Пенкнапта тағы бір шіркеу салынды. Алдыңғы шіркеу 2019 жылға дейін пайдаланылмады; Кейіннен Вестберидің өзінде баптист қауымы пайда болды, ал 1868 жылы олар 1820 жылдардағы кішкентай шіркеудің орнында 350 орындық Вест-Энд шіркеуін қайта салды. 1926 жылы Стейшн-роудтың қала жағында методист шіркеуі мен мектеп салынды, ол шамамен 1809 жылға дейінгі кішкентай шіркеудің орнын басты. Оны жергілікті ұйымдар жиналыстар мен іс-шаралар өткізу үшін пайдаланады. Рим католиктері 1938 жылы Вестберидің Вест-Эндес аймағында Сент-Бернадетта-Лурдес шіркеуін салды, ол қазір Троубридждегі Сент-Джон Баптисттен қызмет алады.
Спорт және демалыс
Вестбериде елдегі әлі күнге дейін қолданылып келе жатқан ең көне Виктория кезеңінің бассейндерінің бірі бар. 1887 жылы Уильям Лавертон құрылысын бастады, ал оның әйелі негізгі тасты қалады. Бассейн Вестбери қаласына сыйлық ретінде салынды және 1888 жылғы 24 мамырда королева Викторияның мерейтойына арнап ашылды. Вестбериде кәсіби емес футбол клубы – «Вестбери Юнайтед» бар, ол «Медоу Лейн» стадионында Оңтүстік лигасында (ағылшын футболының сегізінші дивизионында) ойнайды. Кәсіби емес регби клубы «Вестбери RFC»-нің ерлер мен әйелдер командалары бар, олар 247 акрлық «Уайт Хорс Кантри Парк» алаңында ойнайды, онда 9 тесікті гольф алаңы, жаттығу алаңы, боулинг клубы және балық аулау көлдері бар. Паркте жыл бойы түрлі шоулар мен іс-шаралар өтеді, оның ішінде есек жарысы, классикалық автомобильдер көрмесі және Рождестволық концерттер. «Уэллхед Лейн»дегі крикет алаңын Лавертонға тиесілі диірмен салды, ол кейіннен В.Х. Лавертонның алаңы деп аталды. 1890 жылы У.Г. Грейс В.Х. Лавертонның XI құрамында «Австралиялықтар» командасына қарсы ойнады. Бүгінде бұл алаңда «Вестбери және аудандық крикет клубы» орналасқан, ал оның жанында Уилтшир кеңесі тапсырысымен «Places Leisure» («Places for People» бөлімі) басқаратын «Лейтон демалыс орталығы» бар, ол денсаулық және фитнес залдарына, шөп алаңдарға, сквош кортына, теннис кортына және крикет алаңдарына қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
Медиа
Вестбериде екі апта сайын шығатын тегін газет, «White Horse News» қаланың шетіндегі маңызды белгісі – ақ жылқының суретімен аталған. Газет қаладағы барлық үйлерге, сондай-ақ Браттон, Дилтон Марш және Эдингтон сияқты жақын ауылдарға да жеткізіледі. Вестбериді апта сайын шығатын «Warminster Journal» және «Wiltshire Times» газеттері де қамтиды. Жергілікті жаңалықтар мен телеарналар BBC West және ITV West Country арқылы ұсынылады. Телевизиялық сигналдар Mendip TV хабар таратушысынан алынады. Жергілікті радиостанцияларға BBC Radio Wiltshire, Heart West, Greatest Hits Radio South West (бұрынғы The Breeze) және Warminster Community Radio (WCR) жатады, ол Warminster қаласынан хабар тарататын қоғамдық радиостанция.