Кіріспе

Басқаша тәуелсіз сағаттардың үйлестірілуі

Сағат синхрондау – компьютерлік ғылым және инженерия саласындағы, әр түрлі тәуелсіз сағаттарды үйлестіруге бағытталған тақырып. Тіпті бастапқыда дәл орнатылған жағдайда да, нақты сағаттар белгілі бір уақыт өткен соң сағаттың жылдамдығындағы шағын айырмашылықтарға байланысты өзгеше болып кетеді. Бұл жылдамдық айырмашылығы салдарынан туындайтын бірнеше мәселе бар, және оларға әртүрлі шешімдер ұсынылады, бірақ кейбіреулері нақты жағдайларға қарай басқаларынан артық тиімді болуы мүмкін.

Терминология

Сүрлемдік байланыста сағаттық синхрондау, толық фазалық синхрондауға қарағанда, жиілік синхрондауын қамтамасыз ететін сағатты қалпына келтіруді білдіре алады. Мұндай сағаттық синхрондау телекоммуникациядағы синхрондау және автоматты түрде бад жылдамдығын анықтау үшін қолданылады. Плезиохронды немесе изохронды жұмыс – жиілік синхрондауға және фазалық синхрондауға қатысты шамалы шектеулері бар жүйе. Синхронды жұмыс жиіліктен өзге уақытқа да негізделген, күшті синхрондауды білдіреді.

Қиындықтар

Уақытты шағын масштабта басқарудағы қиындықтар салдарынан, бірнеше компьютерлерге ортақ жаһандық уақытты анықтау қажет болатын таратылған есептеулерде сағаттың қабысуымен (clock skew) байланысты мәселелер күрделене түседі. Мысалы, Unix жүйелерінде make командасы жаңа немесе өзгертілген кодты компиляциялау үшін қолданылады және өзгермеген кодты қайта компиляциялаудан аулақ болуға тырысады. Make командасы қай бастапқы файлдарды қайта компиляциялау керектігін анықтау үшін оның жұмыс істейтін машинасының сағатын пайдаланады. Егер бастапқы файлдар бөлек файл серверінде сақталса және екі машинаның сағаттары синхронды болмаса, make бағдарламасы дұрыс нәтижелерді шығармайды. Ағынмен берілетін медианың нақты көшірілуі үшін синхрондау қажет. Сағат синхрондау - Ethernet жүйелерінде аудионы қолданудың маңызды құралы.

Шешімдер

Орталық сервері бар жүйеде синхрондау шешімі оңай; сервер жүйе уақытын анықтайды. Кристиан алгоритмі және Беркли алгоритмі осы ортадағы сағатты синхрондау мәселесіне болатын шешімдер. Бөлінген есептеулерде мәселе күрделене түседі, себебі жаһандық уақытты анықтау қиын. Интернетте ең көп қолданылатын сағатты синхрондау шешімі – Желілік уақыт протоколы (NTP), ол пайдаланушы датаграммалық протоколы (UDP) арқылы хабар алмасуға негізделген қабатты клиент-сервер архитектурасы. Лампорттың уақыт белгілері және векторлық сағаттар – бөлінген есептеулердегі логикалық сағаттың ұғымдары. Сымсыз желіде мәселе одан да қиынға соғады, себебі сымсыз ортада синхрондау пакеттерінің қақтығысу мүмкіндігі және төмен құнмен жасалған сымсыз құрылғылардағы сағаттардың жоғары жылдамдықпен өзгеруі мүмкін.

Беркли алгоритмі

Беркли алгоритмі радиосағаттың жоқ жүйелер үшін қолайлы. Бұл жүйеде нақты уақытты анықтаудың басқа тәсілі жоқ, сондықтан әлемдік орташа уақытты жаһандық уақыт ретінде сақтау қажет. Уақыт сервері уақыт клиенттерінен уақытты белгілі бір интервалмен сұрап алады, нәтижелерді орташалайды, содан кейін клиенттерге орташа уақытқа жеткені үшін жергілікті сағаттарына енгізілуі тиіс түзетулерді жібереді. Бұл алгоритм ішкі сағаттардың тек көрсеткіштері ғана емес, сонымен қатар жылдамдығы да әртүрлі болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Сағат үлгісін алу арқылы өзара желі синхрондау

Сағаттық дискретизация арқылы өзара желілік синхронизация (CS MNS) таратылған және мобильдік қолданбалар үшін қолайлы. Ол тікелей байланысы жоқ, бірақ аралас байланысқан түйіндерді қамтитын тор желілерінде кеңейтілгенін көрсетті, сондай-ақ IEEE 802.11 және оған ұқсас стандарттармен үйлесімді. Ол бірнеше микросекундқа дейін дәл болуы мүмкін, бірақ көршілес түйіндер арасындағы байланыста минималды кешігумен (1 микросекундтан кем) тікелей физикалық сымсыз байланысты қажет етеді, бұл көршілес түйіндер арасындағы қашықтықты бірнеше жүз метрге дейін шектейді.

Кристианның алгоритмі

Кристианның алгоритмі уақыт серверінің болуына тікелей байланысты. Уақыт сервері радиосағат немесе басқа да жоғары дәлдікке ие уақыт көзі арқылы өз сағатын дұрыс уақытта ұстап тұрады, ал жүйедегі қалған барлық компьютерлер осы сервермен синхронды болады. Уақыт клиенті уақыт серверіне процедуралық шақыру жасау арқылы өз сағатын синхронды ұстайды. Осы алгоритмнің түрлері желідегі радио толқындардың таралу уақытын ескере отырып, уақытты одан да дәл есептейді.

Спутниктік навигациялық жүйелер

GPS-ті навигация үшін ғана емес, сағаттарды синхрондау үшін де пайдалануға болады. GPS уақыт сигналдарының қатесі ±10 наносекунд құрайды. Синхрондау үшін GPS (немесе басқа спутниктік навигация жүйелерін) қолдану үшін, аспанға кедергісіз көрініс беретін антеннаға қосылған қабылдағыш қажет.

Инструментациялық топтың уақыт кодтары

IRIG уақыт кодтары – уақыт туралы ақпаратты берудің стандартты форматтары. Нақты уақытты анықтауға арналған атомдық жиілік стандарттары және GPS қабылдағыштары көбінесе IRIG шығысымен жабдықталады. Стандарттарды АҚШ әскерилерінің Inter Range Instrumentation Group (IRIG) телекоммуникациялық жұмыс тобы, Range Commanders Council стандарттау органы жасаған. Осы стандарттар бойынша жұмыс 1956 жылдың қазанында басталды, ал алғашқы стандарттар 1960 жылы бекітілді.

Желілік уақыт протоколы

Желілік уақыт протоколы (NTP) – Интернет желісінде кеңінен қолданылатын, өте сенімді протокол. Ол жылдар бойы сынақтан өткендіктен, сенімсіз желілерде таратылған уақытты синхрондау протоколдарының қазіргі заманғы ең жетілген технологиясы деп есептеледі. NTP протоколы ашық Интернет желісінде синхрондау қатесін бірнеше миллисекундқа дейін, ал жергілікті желілерде миллисекундтың бір бөлігіне дейін төмендетуге мүмкіндік береді. NTP протоколының қарапайым нұсқасы – Simple Network Time Protocol (SNTP) бір реттік, күйсіз біріншілік/екіншілік синхрондау протоколы ретінде де қолданылуы мүмкін, бірақ NTP-ның күрделі мүмкіндіктеріне ие болмағандықтан, өнімділігі мен сенімділігі айтарлықтай төмен.

Дәлдік уақыт протоколы

Precision Time Protocol (PTP) – жергілікті желілер арқылы өте жоғары дәлдікте уақытты жеткізуге арналған бас/құл протоколы.

Бағалауды таратуды үйлестіру

Бағыттамалық эфирлік уақыт синхрондау (RBS) алгоритмі сымсыз және сенсорлық желілерде кеңінен қолданылады. Осы схемада бастаушы қабылдағыштардың сағаттарын реттеуге шақыру үшін сілтемелік хабарлама таратады.

Бағыттамалық хабар тарату инфрақұрылымы синхрондау

Референциялық эфирлік инфрақұрылым синхрондау (RBIS) протоколы – RBS сияқты, қабылдағыш/қабылдағыш синхрондау үлгісіне негізделген, бас/құл синхрондау протоколы. Ол IEEE 802.11 сымсыз желілерінде инфрақұрылым режимінде (яғни, қолжетімділік нүктесімен үйлестірілген) конфигурацияланған кезде қолдануға арналған. Протокол қолжетімділік нүктесіне ешқандай өзгеріс енгізуді қажет етпейді.

Синхронды Этернет

Синхронды Эфирнет синхронды режимде Эфирнетті пайдаланады, және Ақ қоян жобасындағы PTP сияқты синхрондау протоколдарымен біріктірілгенде, бір наносекундтан да төмен синхрондау дәлдігіне қол жеткізіледі.

Сымсыз арнайы желілер

Синхрондау сымсыз желілерде синхрондау хабарламаларын көп сатылы түрде жіберу арқылы қамтамасыз етіледі, және әрбір түйін синхрондау хабарламасын тікелей жіберген түйінмен кезең-кезеңімен синхрондайды. Мысалы, Flooding Time Synchronization Protocol (FTSP). Осы зерттеудің нәтижелері қаржы нарығы қолданбаларында сынақтан өтуде.