Кіріспе

Британдық ұйым

Корольдік өнер, өндіріс және коммерцияны қолдау қоғамы, көбінесе Корольдік өнер қоғамы (RSA) деп аталады, Лондон негізделген ұйым. 1908 жылы король Эдуард VII оған "Royal" терминін пайдалану құқығын берді. 1914 жылдан бастап қоғам мүшелері "Fellows" деп аталды. Он тоғызыншы ғасырда, Принц Альберт, Генри Коул, Фрэнсис Генри, Джордж Уоллис, Чарльз Дилке және қоғамның басқа мүшелері барлық елдердің өнеркәсіптік өнімдерінің Ұлы көрмесін заманауи өнеркәсіптік технология мен дизайнды тойлау мақсатымен ұйымдастырды. 2023 жылдың қыркүйегінде RSA қызметкерлері ұйымның 270 жылдық тарихында алғаш рет ереуілге дауыс берді, басшылықтың "нағыз ниетсіздікпен" жалақы келіссөздеріне кіріскенін айтты.

Көшбасшылық

RSA-ның қамқоршысы Елизавета II болды. RSA президенті – Корольдік ханшайым (ол 2011 жылы әкесі, Эдинбург герцогының орнына келді), төрағасы – Тим Эйлс, ал 2021 жылдың қыркүйегінен бері бас атқарушы директоры – Англия банкісінің бұрынғы бас экономисі Энди Холдейн.

Қауымдастық

РСА-ның көзқарасына сәйкес келіп, құндылықтарын бөлісетін үміткерлерге стипендия тағайындалады. Кейбір болашақ стипендиаттарға РСА өздері келіп, олардың еңбегін мойындап шақырады; ал кейбіреулерін қолданыстағы стипендиаттар мен РСА қызметкерлері немесе Черчилль қоры сияқты серіктес ұйымдар ұсынады немесе "жеделдетілген процедурамен" ілгерілетеді; ал қалғандары өз өтініштерін, қоса берілген ұсыныс хаттармен бірге, РСА сенімділері мен стипендия кеңесшілерінен құралған ресми қабылдау комиссиясына жібереді. РСА стипендиаттары FRSA әріптерін таңбалауға құқылы. Олар сонымен қатар РСА кітапханасымен және Лондон орталығындағы басқа да ғимараттарға қол жеткізеді. Стипендиаттар РСА-ға жылдық қайырымдылық жарна төлейді. Бұған қоса, барлық жаңа стипендиаттар бір реттік тіркеу төлемінен өтеді. Бүгінде РСА сыйлықтар беруді жалғастыруда. РСА үш медаль тағайындайды – Альберт медалі, Бенджамин Франклин медалі және Екі жүз жылдық медалі. Медаль иегерлерінің қатарында Нельсон Мандела, сэр Фрэнк Уиттл және профессор Стивен Хокинг есімдері бар.

Өнеркәсіптің патшалық дизайнерлері

1936 жылы RSA өнеркәсіп үшін Корольдік дизайнерлердің (RDI немесе HonRDI) алғашқы құрметті атақтарын табыстады, олар «әріптестерінің пікірінше, өнеркәсіп үшін эстетикалық және тиімді дизайнда тұрақты үлкен жетістіктерге қол жеткізген өте сирек адамдарға» арналған. 1937 жылы «Өнеркәсіптік Корольдік дизайнерлер факультеті» «дизайндағы үлкен жетістіктерді және оны өнеркәсіптік мақсаттарға қолдануды дамыту» мақсатымен бірлестік ретінде құрылды: факультет мүшелігі барлық RDI және HonRDI үшін автоматты және эксклюзивті. Қазіргі уақытта факультетте 120 Корольдік дизайнер (RDI) және 45 Құрметті Корольдік дизайнер (Британдық азамат емес, HonRDI құрметті атағымен марапатталған) бар: RDI атағын бір уақытта иеленетін дизайнерлердің саны қатаң шектелген. Факультет инженерлік, графикалық дизайн, өзара әрекеттесу, өнім, жиһаз, сән, интерьер, ландшафт және қалалық дизайн сияқты алуан түрлі салалардан тәжірибелі мамандардан тұрады. Өткен және қазіргі мүшелері: Эрик Гилл, Энид Маркс, сэр Фрэнк Уиттл, сэр Джонатан Айв, Вивьен Вествуд, сэр Джеймс Дайсон, сэр Тим Бернерс-Ли, Маноло Блахник, Наото Фукасава, Рей Кавакубо, Исси Мияке, Дитер Рамс, Серджио Пининфарина, Альвар Аалто, Вико Магистретти, Уолтер Гропиус, Чарльз Эймс, Ричард Бакминстер Фуллер, Саул Басс, Раймонд Лоуи, Джордж Нельсон, Пол Рэнд, Карло Скарпа, Вуокко Нурмесниеми, Массимо Виньелли, Йохи Ямамото, Питер Цумтор және тағы да басқалар.

Іс-шаралар

Ұлыбритания мен Ирландияда RSA жергілікті маңызы бар тақырыптарды қарастыруға және өз аймағындағы басқа да мүшелермен байланысуға ынталандыру үшін аймақтық шаралар ұсынады. Ұлыбританияның аймақтары: Лондон, Орталық, Солтүстік, Шотландия, Оңтүстік-Шығыс, Оңтүстік-Батыс, Уэльс және Ирландия. RSA өзінің RSA Global бағдарламасы арқылы бүкіл әлемде өкілдікке ие, оның ішінде Австралия, Жаңа Зеландия және АҚШ-та ерекше көзге түседі.

Оқиғалар

RSA-ның қоғамдық іс-шаралар бағдарламасы – әлемді өзгертетін идеялар мен пікірсайыстарды барлық адамға тегін қолжетімді етуге бағытталған қайырымдылық миссиясының маңызды бөлігі. Жыл сайын 100-ден астам негізгі лекциялар, панельдік талқылаулар, дебаттар мен деректі фильмдер көрсетіледі, олардың көпшілігі интернеттен тікелей эфирде таратылады. Іс-шаралар тегін және жұртшылыққа ашық, ал mp3 аудио файлдары мен бейнелер RSA веб-сайтында және YouTube парақшасында қолжетімді. RSA сахнасында сэр Кен Робинсон, Аль Гор, сэр Дэвид Аттенборо, Ален де Боттон, Майкл Сэндл, Нассим Николас Талеб, Марта Нуссбаум, Десмонд Туту, Стивен Пинкер, Сьюзан Кейн, Дэн Пинк, Дэн Ариэли, Брен Браун, Славой Жижек, Дэвид Кэмерон және Дэмбиса Мойо сияқты белгілі тұлғалар сөз сөйледі. Жақында өткен жылдық Президенттік лекцияға спикерді таңдау баспасөзde қызығушылық тудырды. Даниялық профессор Бьёрн Ломборг таңдалды; оның соңғы кітабы «Суыту» деп аталады, онда полярлық аюлардың құрып кетуі – миф екені айтылады. RSA президенті ретінде Принц Филипптің алғашқы таңдауы Аделаида университетінің минералды геология профессоры Иан Плаймер болды, бірақ ол тым даулы деп есептелді, себебі Плаймер антропогендік жаһандық жылыну теориясының дәлелденбегенін алға тартады. 2010 жылдың 14 қаңтарында RSA, Англияның Өнер кеңесімен бірлесіп, Лондонда «Өнердің жағдайы» атты бір күндік конференция өткізді. Өнер және үкімет салаларының бірқатар спикерлері Ұлыбританиядағы өнер индустриясының жай-күйін талқылау үшін жиналды. Атақты спикерлер қатарында мәдениет, БАҚ және спорт министрі Джереми Хант және сол кездегі оның әріптесі, мәдениет, БАҚ және спорт министрі Бен Брэдшоу болды.

RSA Animate (анимациялық серия)

Іс-шара бағдарламасының үзінділері theRSAorg YouTube арнасында көрсетілген 10 минуттық тақта анимацияларының негізін құрайды. Бұл серия маңызды, қоғамдыққа пайдалы идеяларды мүмкіндігінше қолжетімді, түсінікті, қызықты және баршаға ортақ ету мақсатымен жасалды. Сериал RSA-да өндіріліп, аудио редакторымен өңделеді, ал анимацияларды RSA мүшесі Эндрю Парк Cognitive компаниясында жасайды. 2011 жылға дейін олардың алғашқы 14-і 46 миллион рет көруге ие болды, бұл оны әлемдегі ең танымал коммерциялық емес YouTube арнасына айналдырды. RSA Animate сериясындағы алғашқы анимация Рената Салецльдің RSA үшін таңдау туралы кітабы бойынша сөйлеген сөзіне негізделген.

Жобалар

Қоғам 1882 жылы алғашқы ұлттық қоғамдық емтихандарды ұсынды, осының нәтижесінде RSA емтихандар кеңесі құрылды, қазір Оксфорд, Кембридж және RSA емтихандар кеңесінің құрамына кіреді. 1876 жылы Корольдік музыка колледжінің алдындағы мекеме, Ұлттық музыка мектебі, RSA тарапынан құрылды. RSA белгілі адамдар мен ғимараттар арасындағы байланысты еске алу үшін қабырғаларға тақталар орнату жоспарын жасады – бұл тақталар бүгінде «көк тақталар» деп аталады және оларды түрлі мемлекеттік органдар басқарады. Осы тақталардың алғашқысы, шын мәнінде, Лорд Байронның бұрынғы тұрғын үйінің (кейін бұзылған) сыртында орнатылған қызыл терракоттадан жасалған. Қоғам 1901 жылға дейін 36 тақта орнатты, содан кейін оларға жауапкершілік Лондон округтік кеңесіне (тақталардың түсін қазіргі көк түске өзгертіп) және кейіннен Үлкен Лондон кеңесіне (GLC) және соңғы кезде Англия мұрасына берілді. Қазіргі таңда Ұлыбританияның құрамындағы барлық елдерде осыған ұқсас жүйелер жұмыс істейді. 1929 жылы Қоғам Батыс Уайкомб ауылының барлық аумағын сатып алды. Жоғары жөндеуден кейін ауыл заң жүзінде Ұлттық қорға берілді. 1980 жылдары RSA Comino қорымен бірлесіп жұмыс істеді және «индустрияға деген мәдени көзқарасты қызығушылықсыздық немесе жақтырмаушылықтан алаңдаушылық пен құрметке өзгерту үшін» Comino стипендиялық комитетін құрды. Бұл ақырында 1986 жылды «Индустрия жылы» ретінде насихаттауға бағытталған бірлескен үкіметтік-кәсіпкерлік бастамаға әкелді, RSA және Comino қоры 250,000 фунт стерлингтік негізгі қаржыландыруды қамтамасыз етті, бұл Британдық өнеркәсіп конфедерациясын 1 миллион фунт стерлинг жинауға және үкіметтік ведомстволарды 3 миллион фунт стерлинг бөлуге ықпал етті. 2008 жылдың шілдесінде RSA Типтондағы RSA академиясының демеушісі болды, ол 2008 жылдың қыркүйегінде ашылды. 2010 жылдың қыркүйегінде мектептің жаңа ғимараты құрылысын аяқтады. 2021 жылы мектеп енді RSA-мен байланысты емес екені жарияланды. Жобаларға өнер және экология, азаматтардың күші, байланысты қоғамдар, дизайн және қоғам, білім беру, мемлекеттік қызметтер, әлеуметтік ми және суық климаттағы технологиялар кіреді. RSA академиялар отбасында алты мектеп бар, олардың барлығы Батыс Мидлендс аймағында, соның ішінде Уитли академиясы. Бұрынғы Типтондағы RSA академиясы да 2021 жылы бөлініп шыққанға дейін мүше болды. Бұрынғы жобаларға дамушы елдерге таза ауыз су жеткізу, интеллектуалдық меншікті алғашқы қағидалардан қайта қарау және Хартияны (Адельфи Хартиясы ретінде жарияланды) жасау, халықаралық көші-қонды басқару схемаларын зерттеу және Ұлыбритания бойынша жеке көміртегі сауда жүйесін жүзеге асыру мүмкіндігін зерттеу кіреді. Ол әлі де инклюзивті дизайн практикасын қолдайды және экологиялық тұрақтылық туралы идеяларды жеткізу үшін суретшілермен жұмыс істейді (мысалы, RSA-ның бұрынғы жобаларының бірі WEEE Man және қазіргі уақытта Өнер және экология жобасы арқылы). RSA 2019 жылдың қазан айынан бастап Ламбетте TEDxLambeth конференциясына үй иесі болып табылады.

RSA үйі

1774 жылы RSA қазіргі орнына көшіп келді. Лондонның орталығындағы Strand маңындағы Джон Адам көшесінде орналасқан ғимаратты Адам ағайындары (Джеймс Адам және Роберт Адам) өзінің инновациялық Адельфи жобасының бір бөлігі ретінде арнайы жобалаған. Бастапқы ғимаратқа (6–8 Джон Адам көшесі) Ұлы зал кіреді, онда ирланд суретшісі Джеймс Барри салған «Адамзаттың білім мен мәдениетінің дамуы» атты суреттердің керемет тізбегі және қоғамның бірінші және екінші президенттерінің портреттері, сәйкесінше Томас Гейнсборо және Джошуа Рейнольдс еңбектері қойылған. RSA ғимаратының артқы фризінде «The Royal Society of Arts» деген жазу орналасқан (оң жақтағы суретке қараңыз), бірақ оның толық атауы – «Сәнді өнерді, өндірісті және сауданы қолдау жөніндегі патшалық қоғам». RSA жақын орналасқан ғимараттарға кеңейді, қазір оған 2 және 4 Джон Адам көшесі, сондай-ақ 18 Адам көшесі кіреді. 18 Адам көшесінің алғашқы иесі Диккенстің «Пиквик парақтарында» еске алынған Адельфи тавернасы болды. Тавернаның бұрынғы жеке асханасында Кауфман мен Зукки мектебінің суреттерімен безенілген әсем Адам стиліндегі төбесі бар. 2012 жылы Мэтью Ллойд Архитекторлар компаниясы жасаған толықтай жаңарту жұмысы 2013 жылы RIBA Лондон сыйлығымен және 2013 жылы тарихи ортаны сақтағаны үшін RIBA ағылшын мұрасы сыйлығымен марапатталды.

Қатысқан ұйымдар

Лондонның Корольдік өнер академиясының бастауы 1755 жылы RSA мүшелерінің (кейіннен Өнерді, өндірісті және сауданы қолдау қоғамы деп аталған) жасаған әрекетінен туындайды, аталған қоғамның мүсінші Генри Чир бастаған мүшелері сурет салу және мүсінді үйрету үшін тәуелсіз өнер академиясын құруға тырысты. Осыған дейін Генри Чир мен Уильям Хогарт сияқты көптеген суретшілер RSA мүшелері болған, немесе Сент-Мартин-Лейн академиясы сияқты шағын жеке өнер академияларында жұмыс істеген. Чирдің әрекеті сәтсіз аяқталғанымен, он жылдан кейін Корольдік өнер академиясын құру үшін пайдаланылған "Инструмент" деп аталған харта, 1755 жылы Чир мен RSA жасаған нұсқаға өте ұқсас болды. 1760 жылы RSA заманауи өнердің алғашқы көрмесін өткізді. Томас Гейнсборо және Джошуа Рейнольдс осы алғашқы көрмеге қатысып, кейіннен 1768 жылы Корольдік өнер академиясының негізін қалаушы мүшелері атанды. 1852 жылғы фотосурет көрмесі 1853 жылы Лондон фотосурет қоғамын құруға себеп болды.