Кіріспе

Британдық пікірсайыс қоғамы

Метафизикалық қоғам – 1869 жылы Джеймс Ноулз құрған, және хатшылық қызметін атқарған танымал британдық пікірсайыс қоғамы. Мүшелікке тек шақыру арқылы қабылдау болды, және тек ер адамдар ғана мүше болатын. Оның көптеген мүшелері көрнекті дін қызметкерлері, философтар мен саясаткерлер еді.

Шолу

Қоғам қарашадан шілдеге дейін (Парламент отырысын еске алу үшін) ай сайын жиналатын. Оның мүшелері бір уақытта толық құрамымен жиналған емес, көбінесе жиналыстарда жиырмадан аспайтын адам болар еді. Объективті және моральдық ғылымдардағы сенімнің түпкі негіздері, жанның өлместігі сияқты тақырыптар бойынша мақалалар оқылып, талқыланды. Уильям Коннор Маги (кейіннен Питерборо епископы) 13 ақпан күнгі хатында кездесулердің бірін былай сипаттады: Архиепископ Мэннинг төрағалық етіп отырды, оның оң және сол жағында екі протестант епископы отырған. Менің оң жағымда «Spectator» журналының редакторы Хаттон, ариандық болды; одан кейін өте қабілетті Рим-католик діни қызметкері отец Далгернс келді; оның қарсысында Лорд А. Рассел, деист; содан кейін екі шотланд метафизикалық жазушысы, еркін ойшылдар; одан кейін «Contemporary» журналының өте либералды редакторы Ноулз; содан кейін, қарапайым адамша киініп, ауылдық помещиктей көрінетін Уорд, бұрынғы пастор Уорд, Римге ерте бірінші рет өткендердің бірі; содан кейін Грег, «Христиан әлемінің иман жолы» авторы, деист; содан кейін тарихшы Фроуд, бір кезде біздің шіркеуде дьякон болған, қазір деист; содан кейін нағыз атеист және қызыл республикашыл Роден Ноэль, және сырттан солай көрінетін! Соңында Раскин кереметтер туралы мақала оқыды, біз оны бір жарым сағат бойы талқыладық! Талқылау одан да тыныш, әділ және жалпы алғанда, құрметті болмауы мүмкін емес еді. Менің ойымша, біз, христиандар, одан көп пайда таптық. Діни қызметкер Далгернс өте шебер болды; Мэннинг ақылды, нақты және салмақты; Фроуд, Грег те өте өткір болды. Біздің діни мұражайымызды толықтыру үшін тек бір яһуди мен мұсылман қана қажет еді (Өмір, 1-том, 284-бет). Қоғамның соңғы жиналысы 1880 жылдың 16 мамырында өтті және сол жылдың қарашасында таратылды. Хаксли оның «әртен көп сүйгендіктен» өлгенін айтты; Теннисон, «он жыл бойы тырысқанмен ешкім метафизиканы анықтай алмады» деді. Дин Стэнлидің айтуынша, «Біз бәріміз бір нәрсені білдірдік, егер оны білсек». Қоғамның көптеген мүшелері журналға қолдау көрсетіп, мақалаларымен үлес қосты.