Кнуд Йеппесен: Даниялық музыктанушы және композитор өмірі мен шығармалары
Knud Jeppesen
Кнуд Йеппесен (1892-1974) – даниялық музықтанушы, композитор. Палестрина сарапшысы, өмір мен шығармаларына арналған зерттеулер авторы. Музыкалық таланты ерте жастан көрінді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кнуд Йеппсен (15 тамыз 1892 – 14 маусым 1974) – даниялық музыкатанушы және композитор. Ол композитор Джованни Пьерлуиджи да Палестринаны зерткен жетекші ғалым, оның өмірі мен музыкасы туралы көптеген зерттемелер жазған.
Danish musicologist and composer (1892–1974)
Knud Jeppesen (15 August 1892 – 14 June 1974) was a Danish musicologist and composer. He was the leading scholar of the composer Giovanni Pierluigi da Palestrina, about whose life and music he wrote numerous studies.
Өмірбаян
Джеппсен 10 жасында музыкалық дарынын көрсетті, алғашқы жігерді Хакон Андерсен мен Пол Хеллмуттан алды, бірақ көбінесе өзіндік білім алды. 1911 жылы бастауыш білімін аяқтағаннан кейін, ол Эльбинг пен Лигницте (Шығыс Германия) операны қоюшы және дирижер болып жұмыс істеді. 1914 жылы Берлинде жұмысқа орналасты, бірақ соғыс басталуына байланысты Данияға қайтып келді. Копенгагенде ол белгілі дания композиторлары Карл Нильсен мен Томас Лаубтың шәкірті болды және Копенгаген университетінде Ангуль Хаммерихпен музыкатануды оқыды. 1916 жылы Дания Корольдік консерваториясында органшы емтиханын тапсырды. Хаммерих зейнетке шыққандықтан, университеттің факультетінде Джеппесеннің жұмысын тексеруге ешкім болған жоқ; сондықтан ол диссертациясын Вена университетіне ұсынды, онда оны Гвидо Адлер қарап шықты және Джеппесенге 1922 жылы докторлық диплом берілді. Ол 1917 жылдан 1932 жылға дейін Копенгагендегі Сент-Стефан шіркеуінде, ал 1932 жылдан 1947 жылға дейін Холмен шіркеуінде органшы болды. 1920 жылдан 1947 жылға дейін Дания Корольдік музыка академиясында музыка теориясынан сабақ берді, сонымен қатар директорлар кеңесінде де қызмет етті. 1946 жылы ол Орхус университетінде музыкатану профессоры болып тағайындалды, онда ол (1950 жылы) Музыкатану институтын құрды және 1957 жылға дейін оны басқарды. 1957 жылы зейнетке шыққаннан кейін Джеппсен Италияда тұрып, итальяндық кітапханаларда бірнеше жаңалықтар ашты, нәтижесінде оның ең маңызды еңбегі – La frottola (1968–70) жарық көрді, ол фроттоланың егжей-тегжейлі зерттеуі және библиографиясы болып табылады. Фроттола – 15-шы ғасырдың соңы мен 16-шы ғасырдың басындағы итальяндық халықтық, әлеуметтік өнердің жетекші жанры. 1927 жылдан өмірінің соңына дейін Халықаралық музыкатану қоғамында белсенді қатысып, 1949 жылдан 1952 жылға дейін президенті болды. Ол сондай-ақ 1963 жылдан бастап Италияның Accademia dei Lincei мүшесі болды.
Jeppesen demonstrated early musical talent at age 10 when he was first encouraged by Hakon Andersen and Paul Hellmuth, although he was largely self taught. Completing primary education in 1911, he first worked in Elbing and Liegnitz (Eastern Germany) as an opera coach and conductor. He found employment in Berlin in 1914, but returned to Denmark because of the outbreak of war. In Copenhagen he became a pupil of prominent Danish composers Carl Nielsen and Thomas Laub, and studied musicology at Copenhagen University with Angul Hammerich. He passed the organist exam at the Royal Danish Conservatory of music in 1916. Owing to Hammerich's retirement, there was nobody on the faculty of the university to examine Jeppesen's work; therefore, he submitted his dissertation to the University of Vienna, where it was reviewed by Guido Adler and Jeppesen was awarded a doctorate in 1922. He was organist at Copenhagen's St. Stephens church from 1917 to 1932 and at the Holmen Church from 1932 to 1947. He taught music theory at the Royal Danish Academy of Music from 1920 to 1947, also serving on its board of directors. In 1946, he was appointed to the new post of professor of musicology at Aarhus University, where he founded (in 1950) an Institute of Musicology which he directed until 1957. Following his retirement in 1957, Jeppesen resided in Italy, enabling him to make several discoveries in Italian libraries culminating in his magnum opus, La frottola (1968–70), a detailed study and bibliography of frottole, the leading genre of Italian popular, secular songs in the late fifteenth and early sixteenth century. From 1927 until his death he was active in the International Musicological Society, serving as president from 1949 to 1952. He was also a member (from 1963) of the Italian Accademia dei Lincei.
Музыкатану
Жеппесеннің есімі музыкалық контрапунктты зерттеумен, әсіресе, өз заманының жетекші ғалымы болған Палестрина стилімен тығыз байланысты. Оның жариялаған еңбектері көбінесе XVI және XVII ғасырлардағы итальяндық және даниялық композиторлардың музыкасына арналған. Жеппсен көптеген бастапқы зерттеулер жүргізді – ескі ноталардың алғашқы қолжазбаларын және баспа көшірмелерін іздеп тапты, оларға түсіндірмелер мен кеңейтілген мақалалар қосып басылымдар дайындады. 1962 жылы ол Палестринаның барлық шығармаларының алғашқы толық тақырыптық тізімін аяқтады. Оның ең маңызды жетістіктерінің бірі – 1949 жылы Палестринаның бұрын белгісіз болған он массасын тауып шығуы.
Jeppesen's name is invariably associated with the study of musical counterpoint, particularly in the style of Palestrina, of whom he was the leading scholar of his day. His published writings mostly regard music by Italian and Danish composers from the sixteenth and seventeenth centuries. Jeppesen engaged in much primary research – locating early manuscript and print copies of old scores and preparing editions with annotations and commentary. In 1962 he finished the first complete thematic catalog of Palestrina's oeuvre. Among his accomplishments were the discovery of ten previously unknown masses by Palestrina in 1949.
Музыка
Жеппесеннің композициядағы алғашқы тыраздары жақсы қабылданыспады және ол 1919 жылы композициядан қол үзді, бірақ он бес жылдық үзілістен кейін қайтадан оралып келді. Ол дания тіліндегі мәтіндерге жазылған көркем әндерімен, шіркеу музыкасымен және мотеттерімен танымал. Ол сонымен қатар кантаталар, орган музыкасы және «Розаура» операсын жазды, ол 1950 жылдың 20 қыркүйегінде Корольдік Дания театрында қойылды. Ол даниялық әнұрандарын зерттеуге де көп үлес қосты, ал оның «Bygen flygter», «Forunderligt så sødt et smil» шығармалары даниялық шіркеу хорларының классикасына айналды. Оның стилі ертедегі контрапункт туралы білімін және Гвидо Адлер арқылы танысқан Густав Малер сияқты кейінгі Вена романтизмінің стилін қамтиды. 1916 жылдан 1931 жылға дейін Жеппесен Нильсеннің ең жақын серігі болды және ол осы композитор туралы бірнеше маңызды мақалалар жазды.
Jeppesen's early efforts at composition were poorly received and he turned away from composition in 1919, only to resume after a fifteen year hiatus. He is known for well crafted songs set to Danish texts, church music, and motets. He also wrote cantatas, organ music, and an opera, Rosaura, which was performed by the Royal Danish Theatre on September 20, 1950. He also made many contributions to Danish hymnology, and his Bygen flygter, Forunderligt så sødt et smil is a classic with Danish church choirs. His style incorporates his knowledge of early counterpoint but also the style of late Viennese romantics including Gustav Mahler, to whom he was introduced by Guido Adler. From 1916 to 1931 Jeppesen was Nielsen's closest associate, and Jeppesen wrote several important articles about that composer.