Кіріспе

Поливинил фториді (PVF) немесе –(CH2CHF)n– – негізінен ұшақтардың ішкі кеңістіктеріндегі өрт қаупін төмендетуге қолданылатын қаптамалар мен фотоэлектрлік модульдердің артқы жақтарына арналған полимерлік материал. Ол сондай-ақ плащтар мен металл жабындарда да қолданылады. Поливинил фториді – қайталама винил фториді блогынан тұратын термопластикалық фторполимер, және ол құрылымдық тұрғыдан поливинил хлоридіне өте ұқсас.

Тарих

PVF негізіндегі пленка алғаш рет 1961 жылы DuPont компаниясымен Tedlar деген атпен коммерцияландырылды.

Полимерлеу

VF-ның ең көп қолданылатын полимерленуі сулы суспензиялар немесе эмульсиялар түрінде жүзеге асырылады. VF-ның ұшқыштығы себепті жоғары қысым талап етіледі. Фтордың жоғары электронегативтілігі, басқа винил галоидтарымен салыстырғанда полимерленуді қиындатады.

Қасиеттері

PVF-тегі байланыстардың басым бөлігі бастан-құйрыққа, ал байланыстардың тек 12-18%-ы бастан-басқа орналасқан. Бұл бұзылыстар балқу температурасының 185 °C-тан 210 °C-қа дейінгі диапазонда өзгеруіне себеп болуы мүмкін. PVF-тың кристаллизм деңгейі полимерлену әдісіне және полимердің термиялық тарихына байланысты 20-дан 60%-ға дейін жетеді. Полимерлену температурасының төмендеуі бастан-бас байланыстардың азаюына және салдарынан балқу температурасының жоғарылауына алып келеді, себебі жоғары реттелген құрылымдар жоғары кристаллизмді көрсетеді. Стереорегулярлылыққа қатысты, PVF көбінесе атактикалық, бірақ бұл балқу температурасына елеулі әсер етпейді. Коммерциялық атактикалық PVF пленкасы 190 °C-та балқу температурасының ең жоғары мәнін көрсетеді. PVF 100 °C-тан төмен температурада кең таралған еріткіштерде ерімейді. Температура көтерілген кезде, ол полярлы еріткіштерде (амидтер, кетондар және т.б.) ериді. Бөлме температурасында PVF пленкалары қышқылдар мен сілтілерге, сондай-ақ алифалық, ароматикалық және спиртті сұйықтықтарға төзімді. Мономер VF өртке оңай тұтанатын, жоғары реактивті зат, ауамен жарылғыш қоспа құрап, "адам үшін күдікті канцероген" ретінде жіктеледі. PVF теріде тітіркеніш тудырмады және уытты әсерін көрсетпеді, бірақ шамадан тыс әсер еткеннен кейін зәрде фтордың мөлшері артты. PVF өнімдерін қатты қыздырғанда пигменттер немесе толтырғыштар сияқты қоспалармен өзара әрекеттесуі мүмкін, бұл қосымша қауіпті тудыруы мүмкін. Tedlar пленкасының кейбір түрлерінде екіншілік өңдеулер кезінде (мысалы, тегістеу) пайда болатын шаңда ауыр металл қосылыстары болуы мүмкін. Сыртқы және ішкі PVF жабындары тұрғын және өнеркәсіптік ғимараттарда өрт қаупін арттырмайды, себебі басқа құрылыс материалдарының жануынан түзілген көміртек моноксиді одан да қауіпті.

Қолдану

PVF-тің негізгі қолданысы – оның жылу тұрақтылығының және химиялық заттарға, коррозияға және дақ тудыратын факторларға бейтараптығының арқасында қорғаныш және сәндік жабындар жасау болып табылады. PVF-ты қолданудың екі тәсілі бар: алдын ала дайын пленка түрінде (ламинаттау) немесе дисперсиядан (жабу). Бұл жабындар мөлдір немесе пигменттелген болуы мүмкін. Автомобиль өнеркәсібінде PVF праймері бояудың жабысуын жақсарту үшін қолданылады, ал аэроғарыш өнеркәсібінде PVF пленкасы шыны талшығынан жасалған оқшаулағыш қаптарға жағылады, олар ұшақтың сыртқы қабырғаларында, жүк бөлімдерінде және кондиционерлік жүйелердің арналарында қолданылады. Фотоэлектрлік жасушалардың үстіңгі бетіндегі мөлдір PVF пленкасы ылғалдан қорғайды, ал төменгі бетінде ақ пигменттелген пленка қолданылады. PVF пленкалары фенол, акрил және эпоксид шайырларына жабыспайтындықтан, оларды осы шайырларды жоғары температурада өңдеу кезінде босату пленкалары ретінде пайдалануға болады.