Кіріспе
Корей тілін компьютерде енгізу және қолдану Корей тілінің жазу жүйесі – әріптерді білдіретін таңбалық бөліктердің (джамо) буынға біріктірілген блоктарынан (геулжа) құралған сылбырлық әліпби. Бұл таңбалық бөліктерді көптеген батыс тілдеріндегідей компьютерде солдан оңға қарай жазу мүмкін емес. Корей тіліндегі кез келген буынды шрифт арқылы буын блогы ретінде көрсету керек, немесе әрбір таңбалық бөлік жеке кодталуы тиіс. Юникодта екі мүмкіндік бар: ᄒ (h) және ㅏ (a) таңбалары, сондай-ақ ха (ha) біріктірілген буыны кодталған.
The writing system of the Korean language is a syllabic alphabet of character parts (jamo) organized into character blocks (geulja) representing syllables. The character parts cannot be written from left to right on the computer, as in many Western languages. Every possible syllable in Korean would have to be rendered as syllable blocks by a font, or each character part would have to be encoded separately. Unicode has both options; the character parts ㅎ (h) and ㅏ (a), and the combined syllable 하 (ha), are encoded.
Таңба кодтамасы
RFC 1557 электрондық поштада корей таңбаларын жеті биттік кодтау үшін ISO 2022 KR деп аталатын әдіс сипатталды. Сегіз бит рұқсат етілген жағдайда EUC KR кодтамасы артықшылыққа ие. Бұл екі кодтау АҚШ ASCII (ISO 646) кодын корейлік KS X 1001:1992 стандартымен (бұрынғы атауы KS C 5601:1987) біріктіреді. Солтүстік Кореяда KPS 9566 (KS X 1001 сияқты) тағы бір таңбалар жиынтығы қолданылады. Халықаралық Unicode стандарты корей тілі үшін Хангуль фонетикалық жүйесіндегі арнайы таңбаларды қамтиды. Unicode екі әдісті қолдайды. Microsoft Windows қолданған әдіс – 11 172 мукабыл комбинацияның әрқайсысын код ретінде және алдын ала жасалған қаріп таңбасы ретінде пайдалану. Екінші әдіс әріптерді (жамо) кодтайды және бағдарламалық жасақтама оларды дұрыс біріктіреді. Windows әдісі көбірек қаріп жадын қажет етеді, бірақ жақсы пішіндерге мүмкіндік береді, себебі стильдік жағынан дұрыс комбинацияларды жасау қиын (құжаттар үшін қолайлы). Тағы бір мүмкіндік – егер қаріпте курсордың немесе кареттің сол жағына нөлдік енімен арақашықтығы бар медиальдық (жунгсонг) және соңғы (жонгсонг) немесе Орта Кореялық белгісі (қажет болса) тізбегі бастапқы тізбектің үстіне орналасса, осы медиальдық және соңғы жамолардың болуына байланысты. Егер мукабылдың көлденең медиалы (ㅗ, ㅛ, ㅜ, ㅠ немесе ㅡ) болса, бастапқы әріп толық мукабалда, алдын ала жасалған мукабалдағыдан сол жаққа қарай ығысып, тік медиальдыққа орын бөлуге байланысты көрінуі мүмкін. Бұл эстетикалық тұрғыдан нашар болуы мүмкін, бірақ бейнелерге, латын әрпіне аударуға, ескірген жамоларды немесе стандартты емес кодтамаларды пайдалануға жүгінбей, Орта Корея хангул мәтінін көрсетудің жалғыз жолы болуы мүмкін. Дегенмен, қазіргі көптеген қаріптер бұны қолдамайды. Unicode стандарты сондай-ақ қытай (ханцзи), жапон (кандзи) және корей (ханджа) тілдеріндегі осы жазудың туындыларын білдіретін бірыңғай CJK таңбалар жиынтығын жасауға тырысты, бұл хан біріктіру арқылы қытай таңбаларын көрсетуде тіл немесе аймақ бойынша кемсітпейді, егер типографиялық дәстүрлер таңбаның түрінде маңызды айырмашылықтарға әкелмесе. Хан біріктіруі сынға ұшырады.
Мәтінді енгізу
Корей компьютерлік пернетақтасында мәтін әдетте тиісті jamo үшін перне басу арқылы енгізіледі; операциялық жүйе әрбір құрамдас таңбаны дереу жасайды. Кіріс әдісі редакторы мен пернетақта орналасуына байланысты, қос дауыссызды енгізу үшін Shift пернесін ұстап тұруға болады. Сөздік блок құрайтын барлық jamo енгізілгеннен кейін, пайдаланушы перне комбинациясы немесе интерфейс батырмасын қолдана отырып, ханжаға (немесе басқа арнайы таңбаларға) түрлендіруді бастауы мүмкін; Оңтүстік Корея пернетақталарында мұндай перне бар. Мәтін өңдеу бағдарламалары кейінгі жартылай автоматтандырылған ханжа түрлендіруін әртүрлі деңгейде қолдайды. Басқа тілдегі пернетақтаны пайдаланғанда, көптеген операциялық жүйелер пайдаланушыдан бастапқы корей пернетақта орналасуын пайдалануды талап етеді; ең көп таралғаны – Dubeolsik. Басқа тілдерде, мысалы, жапон тілінде, мәтінді латын әрпіне көшіру арқылы туған емес пернетақталарда енгізуге болады. Linux сияқты операциялық жүйелер engine/hangul/hangul keyboard='ro опциясын қосады, нәтижесінде romaja пернетақтасы пайда болады; "seonggye" деп теру "성계" дегенге әкеледі. Бұл конфигурацияда ㄲ әрпі "gg" арқылы алынады. Бұл "jasanGun" деп теру арқылы "자산군" дегенге қол жеткізуге мүмкіндік береді, "jasangun" (жасасаун) деп терудің орнына (ол "자상운" берер еді).
Кореяның бөлінуінен бұрын
Корей мәтінін енгізу компьютерлерден бұрын корей жазу машиналарымен (타자기) байланысты. Корей тіліндегі алғашқы жазу машинасының авторлығы нақты емес; Жанг Бонг Сённың сөзіне сәйкес, Хорас Грант Андервуд 20 ғасырдың басында корей жазу машинасы жасаған. АҚШ-та тұратын Ли Вон Ик 1914 жылы корей тіліндегі алғашқы жазу машинасының авторы деп есептеледі. 1927 жылы Сонг Ки Джу Чикагода алғашқы Дубеолсик жазу машинасының патентын алды, бірақ ол қазір сақталмаған. Соңның 1934 жылғы жазу машинасы Хангуль мұражайында ең көне сақталған корей жазу машинасы ретінде сақталуда. Жазу машинасының ойлап табылуы 1945 жылы Ким Чжун Сунг және 1950 жылы Конг Бён У басқа жазу машиналарын жасауына әкелді.
Бөлімнен кейін
Оңтүстік Кореяда бастапқыда Небеолсик жүйесі қолданылған, бірақ 1985 жылы Дубеолсик жүйесі стандартқа айналды.
Ханжа
Кейбір корей қаріптерінде ханжа болмайды, ал мәтін өңдегіштерде мәтіндегі кез келген ханжа үшін қай қаріпті резервтік ретінде пайдалану керектігін пайдаланушыға көрсету мүмкіндігі жоқ; әр ханжа тізбегі қажетті қаріпке қолмен форматталуы тиіс.
Тік белгілер мен тік мәтін
HTML және сөз өңдеу бағдарламаларының көпшілігі вертикальді мәтінді нашар (немесе тіпті қолдамайды). Бұл қазіргі корей тілі үшін мәселе емес, себебі ол көбінесе көлденең жазылады; алайда, 20-шы ғасырдың екінші жартысына дейін корей тілі көбінесе тік жазылатын. 15-шы ғасырда хангулмен жазылған мәтіндерде әріптердің сол жағында Юникодқа енгізілген белгілер болған, бірақ қазіргі қаріптер оларды қолдамайды.
Хангул үйлесімділігі Jamo блогы
Unicode Hangul Compatibility Jamo блогы KS X 1001 таңбалар жиынтығымен үйлесімділік үшін бөлінген. Ол көбінесе басылған әріптер мен аяқталған әріптерді ерекшелемей хангулді көрсету үшін қолданылады.
Хангуль Джамо блоктары
Хангуль Джамо, Хангуль Джамо кеңейтілген А және Хангуль Джамо кеңейтілген В блоктары бастапқы, орта және соңғы жамоларды, соның ішінде қолданыстан шыққан жамоларды қамтиды.
Ханьяң жеке пайдалану аймағының коды
Хангул (мәтін өңдегіш) Hanyang Information and Communication компаниясының қаріптерімен бірге келді, ол ескі хангул әріптерін Unicode жеке пайдалану аймақтарымен байланыстырады. Арнайы кодтық нүктелердің орнына ПУА қолданылуына қарамастан, 2007 жылы Оңтүстік Кореяда ескі хангулды бейнелеудің ең танымал тәсілі Ханянның картасы болды. Бірақ, Хангул 2010 нұсқасымен Ханком Ханян ПУА кодын қолдануды тоқтатты және ескі хангул әріптерін Unicode хангуль жамосы арқылы көрсетуді бастады.