Альфред Лион: «Blue Note» жазбаларының құрметті тұлғасы

Кіріспе

Америкалық жазбалар өндірушісі, Германияда туған (1908–1987)
Альфред Лайон (туған Альфред Лёв; 21 сәуір, 1908 – 2 ақпан, 1987), – 1939 жылы Blue Note джаз жазбалар лейблін құрған, Германияда туған американдық жазбалар өндірушісі. Лайон 1967 жылы компанияны сатқаннан кейін зейнеткерлікке шықты, ол 1940-шы, 1950-ші және 1960-шы жылдар бойында көрнекті музыканттардың жазбаларын жасады.

Алғашқы жылдар

Лион 1908 жылғы 21 сәуірде Берлиндегі Шенеберг ауданында дүниеге келген. Оның джазға деген құмарлығы 16 жасында Сэм Вуддинг оркестрінің концертін көргеннен бастау алды. 1926 жылы Лайон Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады, бірақ Нью-Йорк портында жұмыс істеп жүргенде, иммигранттарға қарсы көзқарастағы жұмысшының шабуылына ұшырады; ол Германияға емделу үшін оралды. 1933 жылдан бастап Лайон Оңтүстік Америкада тұрып, неміс импорт-экспорт фирмаларында жұмыс істеді, 1938 жылы Нью-Йоркке қайта оралды. Карнеги залында өткен "From Spirituals to Swing" концерті оған музыкалық лейбл құруға түрткі болды.

Мансап

Коммунистік жазушы Макс Маргулиспен серіктесіп, Лайон 1939 жылы Blue Note-ті құрды. 6 қаңтардағы лейблдің алғашқы жазу сессиясында Лайон бұрынғы концертте әсер қалдырған екі музыкантты жазды: буги-вуги пианистері Альберт Аммонс және Мид Лакс Льюис. Компанияның сол жылы жазылған алғашқы хиті – Сидни Бечеттің "Summertime" әні болды. Ол 12 дюймдік 78 айналымдық пластинкада шығарылғандығымен ерекшеленді, сол кездегі стандартты 10 дюймдік пластинкадан гөрі ұзындығына байланысты. Лайон әскерге шақырылған кезде, оның Берлиндегі балалық шағының досы Фрэнсис Вольф оған қосылды. Мильт Габлер мен оның Commodore Music Store дүкенінің қолдауымен Вольф Лайонның болмауында бизнесті жалғастырды. (Маргулис енді Blue Note ісіне қатыспайтын болды.) 1940 жылдары Blue Note-тің әншісі және талант іздеушісі болған Айк Квебек Лайонды джаздың жаңа бағыттарын зерттеуге көндірді, сондай-ақ ол Лайонды Thelonious Monk-ке таныстырды, ол Blue Note-тің жазған алғашқы «жаңашыл» джаз музыканты болды. Бірақ Blue Note бірнеше жыл бойы толығымен жаңа джазға бет бұрған жоқ, Лайон 1950 жылдарға дейін Бечет пен кларнетші Джордж Льюиспен жұмысын жалғастырды. Вольф Лайон зейнеткерлікке шыққанға дейін сессияларды өзі бақылаған жоқ, компанияның іскерлік мәселелеріне көңіл бөлді. 1950 және 1960 жылдары Blue Note-тің өнімдерінде «хард боп» стилі басым болды. Арт Блейки және Хорас Сильвер сияқты музыканттар осы стильді бейнеледі. 1950 жылдардың ортасында Blue Note 12 дюймдік LP форматына көшу салдарынан қиындыққа тап болды, бірақ Джимми Смиттың жаңашыл жұмысының арқасында соул-джаздың танымалдылығы лейблдің аман қалуын қамтамасыз етті. 1950 жылдары джаздан тыс жұмыс істеген және героинге тәуелділікпен күрескен Айк Квебек 1959 жылы Blue Note-ке әнші және қызметкер ретінде қайтып келді, жаңа таланттарды іздеуге және LP шығарылымдарының мазмұнын анықтауға көмектесті. Blue Note шығарылымдарын ерекшелендіретін үш маңызды элемент бар: жазу инженері Руди Ван Гелдердің жұмысы, Фрэнсис Вольфтың фотосуреттері және Рид Майлз жасаған мұқаба дизайны. Лайон мен Вольф музыканттар тарапынан адалдығы мен джаз ортасында араласуы үшін де құрметке ие болды. Blue Note сонымен қатар Эндрю Хилл және Сесил Тейлор сияқты авангард музыканттарын жазды. Шындығында, Лайонның Хиллді ашқандығы оған осы мансабында ерекше қуаныш сыйлады, ол бұрынғы Thelonious Monk және пианист Герби Николспен жұмыс істегенін де атап өтті. 1963 жылы Квебек қайтыс болғаннан кейін A&R жұмысына Дьюк Пирсонды тартқан Лайон лейблдің тізімін жаңаруына көмектесті. Шын мәнінде, Хорас Сильвердің «Әкеме арналған ән» және Ли Морганның «Сайдвиндер» әндерінің танымалдылығы дистрибьюторлардың одан да көп хиттер жасауын талап етуіне себеп болды. Бірнеше жыл бойы жүрек ауруынан зардап шеккен Лайон 1967 жылы зейнеткерлікке шықты, ал 1965 жылы Blue Note лейблі мен каталогын Liberty Records компаниясына сатты. Вольф 1971 жылы қайтыс болғанға дейін лейблде қалды. Liberty Records компаниясы United Artists компаниясына қосылды, ал Blue Note EMI компаниясының меншігіне өткенше ұзақ уақыт тоқтап тұрды, содан кейін рекордтық атқарушы Брюс Лундвалл оны қайта жаңғыртты.

In partnership with communist writer Max Margulis, who supplied the start up capital, Lion founded Blue Note in 1939. In the label's first record session on January 6, Lion recorded two musicians who had impressed him at the earlier concert: the boogie woogie pianists Albert Ammons and Meade Lux Lewis. The company's first hit, recorded in the same year, was Sidney Bechet's recording of "Summertime". It was notable for being issued on a 12" 78rpm record instead of the then standard 10" owing to its length. By the time Lion was drafted into the army, his Berlin childhood friend Francis Wolff had joined him, and under the wing of Milt Gabler and his Commodore Music Store, Wolff sustained the business in Lion's absence. (Margulis had by now permanently dropped out of any involvement with Blue Note.) At the persuading of Ike Quebec, who was a Blue Note recording artist and talent scout during the 1940s, Lion began to explore more modern developments in jazz, and Quebec introduced Lion to Thelonious Monk, the first 'modern' jazz musician Blue Note was to record. Blue Note's involvement with modern jazz was not total for several years, and Lion continued his label's association with Bechet and clarinetist George Lewis into the 1950s. Wolff would supervise few sessions himself until after Lion's retirement, concentrating on the company's business affairs. What became known as the "hard bop" style would predominate in Blue Note's output during the 1950s and 1960s. Musicians such as Art Blakey and Horace Silver among others epitomised this style. In the mid 1950s, however, Blue Note was a struggling label, hit by the record industry's changeover to the 12" LP format, but the popularity of the organ/soul jazz craze, driven by the innovative work of Jimmy Smith, ensured that the label survived. Ike Quebec, who was for much of the 1950s working outside of jazz and battling a heroin addiction, returned to Blue Note in 1959 as both a recording artist and as an employee, working in artists and repertoire (A&R) to help the label identify new talent and shape the content of LP releases. Three significant elements make Blue Note releases stand out: the work of recording engineer Rudy Van Gelder, the photographs of Francis Wolff and the cover designs principally by Reid Miles. Lion and Wolff were also respected by musicians for their straight dealing and for "hanging out" in the jazz scene. Blue Note also recorded avant garde musicians like Andrew Hill and Cecil Taylor. Indeed, it was Lion's discovery of Hill, which he would later cite, along with his earlier involvement with Thelonious Monk and their fellow pianist Herbie Nichols, as having given him particular pleasure during his career. Duke Pearson, who Lion hired to do A&R work after Quebec's death in 1963, helped to ensure that the label's roster remained fresh as a whole. In fact the popularity that Horace Silver's Song for My Father and Lee Morgan's The Sidewinder enjoyed resulted in Lion being pressured by his distributors into producing more hits. Having suffered from heart problems for some years, Lion retired in 1967 having sold the Blue Note label and catalogue to Liberty Records in 1965. Wolff stayed with the label until his death in 1971. Liberty Records in turn was acquired by United Artists, and the Blue Note imprint went dormant until it was revived by record executive Bruce Lundvall under the ownership of EMI.

Өлім

Лайон 78 жасында Калифорния штатының Поуэй қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Көпке танылмаса да, Альфред Лайон Айк Квебектің қарындасы Мэри Фрэнсис Абрамстан Реймонд Абрамс атты ұлы болған.

Құжаттамалық фильмдер

Blue Note: Қазіргі заманғы джаз тарихы. Германия, 1996 жыл.
It Must Schwing! Blue Note тарихы. Германия, 2018 жыл. Blue Note Records: Ноталардың ар жағы. Швейцария, 2018 жыл.