Кіріспе
Доули (Dawley) – Англияның Шропшир графтығындағы Тельфорд және Врек ауданындағы Тельфорд қаласының құрамына кіретін қала және азаматтық округ. 1963 жылы бастапқыда осы жерге «Доули жаңа қаласы» құрылатын жоспарланған, бірақ 1968 жылы инженер және жол салушы Томас Тельфордтың құрметіне жаңа қала «Тельфорд» деп аталды. Қазір Доули Тельфорд қаласының бір бөлігі болып табылады, оның қалалық орталығы Доулиден солтүстікке қарай орналасқан. Доули – Шропширдегі ең көне елді мекендердің бірі, ол 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында көрсетілген. Ол Доули Магна («Ұлы Доули») және Кіші Доули («Кіші Доули») деп екіге бөлінеді (ешкімге белгілі ескі карталарда Доули Парва деп те көрсетілген).
Dawley (/d//ɔː//l//i/ DAWlee) is a constituent town of Telford and a civil parish in the borough of Telford and Wrekin, Shropshire, England. It was originally, in 1963, going to be the main centre of the 'Dawley New Town' plan before it was decided in 1968 to name the new town as 'Telford', after the engineer and road builder Thomas Telford. Dawley now forms part of Telford whose town centre is north of Dawley itself. Dawley is one of the older settlements in Shropshire, being mentioned in the Domesday Book (1086). It is divided into Dawley Magna ("Great Dawley") and Little Dawley (also shown as Dawley Parva ("Little Dawley") on older maps).
Этимология
Доули атауы көне ағылшын тілінен келген және Деалла есімді адаммен байланысты орманды алаңды білдіреді.
Жергілікті билік
Қаланың негізгі азаматтық приходы ресми түрде Ұлы Доули деп аталады, ал оның приходтық кеңесі ресми түрде Ұлы Доули қалалық кеңесі болып табылады. Доули Хамлетс – Кіші Доули және басқа да көршілес ауылдар мен қала маңындағы елді мекендерді қамтитын жеке азаматтық приход.
Темір жолдар
Ең жақын теміржол станциясы – Телфорд орталық станциясы. Тарихи тұрғыдан алғанда, Ұлы Батыс темір жолы Хит Хилл туннелі арқылы өтіп, приход аумағынан өтетін желіге қызмет көрсеткен. Бұл туннель әлі де пайдаланылуда және қазір Телфорд бу теміржолының кеңейту жобасының бір бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, Хэдлиден Коалпортқа дейін созылған Коалпорт тармақтық желісіндегі Доули және Стирчли теміржол станциясы бір платформадан тұратын станция ретінде қызмет еткен. Ол 1860 жылы ашылып, 1952 жылы жабылды, ал платформасымен бірге бұрынғы теміржол жолы қазір Жібек жолының бөлігін құрайды.
Тарих
Доули «Домсдей кітабында» айтылған, сондықтан ол Шропширдегі ең көне елді мекендердің бірі болып саналады. Доулиде қамал болған, бірақ ол 1648 жыл шамасында қиратылған. Қай жерде болғаны белгісіз, алайда Касл бассейндері (ескі карьер орнында) және Касл темір зауыты (Дарби отбасы салған, олардың бірі әлемдік атыры алған Темір көпірді тұрғызған) оның болған жерін көрсетеді. Тельфорд жаңа қаласын салу кезіндегі ландшафтты жақсартуға дейін, қамал бассейндерінің жанында кең ауқымды қираған орындар табылды және ескі карталарда қамалдың орналасқан жері ретінде көрсетілген, бірақ 1980 жылдары бүкіл аймақ қалың топыраққа көміліп, ағаштар отырғызылды. Темір көпір шамалы қашықтықта орналасқан. Үш ғасырдан астам уақыт бойы Доули көмір және темір кені өндірілетін кеншілер қаласы болды. Жергілікті өнеркәсіптік құбыр фабрикалары, кірпіш заводтары және қыш өнеркәсібі үшін қыш өндіру ландшафтқа зор әсер етті. Кен өндіру жергілікті мәдениетке маңызды ықпал етті. 1821 жылы Доулидегі темір зауытында жұмысшылар еңбекақыларын төмендетуге наразылық білдіріп, ереуілге шығып, өндіріс тоқтатылды. Доулидегі көптеген жұмысшылар үлкен наразылық топтарына қосылып, кейін Синдерлоу көтерілісі деп аталған оқиғаға қатысты. 1872 жылы Спрингвелл шахтасындағы апатта сегіз ер адам мен бала көз жұмды. Тельфорд жаңа қаласын дамыту аясында кең ауқымды тегістеу жұмыстары жүргізілгенге дейін, аймақ жергілікті тұрғындар үшін бағыт нүктесі болған қыш үйінділерімен және ірі қыш шұңқырларымен жабылған. Жақын орналасқан Досли ауылында әлі де жергілікті қыш құбыр фабрикасы бар; Доулидің шетінде сұр қыш басым. Жанындағы Хорсехай ауылында бір кезде көпір, кейін кран құрастыру фабрикасы орналасқан, ол бүкіл әлемге экспорттаған. Виктория шарлауығының көпірі сол жерде салынған деген қате пікір бар. Тельфорд бу темір жолы қоры бұрынғы зауыт орнының қарсы бетінде орналасқан. Доули қалалық әкімшілігі 1873 жылы ұстамдылық үйі ретінде ашылды. 2010 жылдың 7 маусымында Доулиге көптеген БАҚ өкілдерінің назары ауды, себебі жергілікті тұрғындар Паддок Маунттағы көзге түсетін беткейде «Голливуд» деген жазуды қайта жасады, бірақ «Голливуд» орнына «Доули» деп жазды. «Шропшир жұлдызы» газеті сол күнгі кешкі басылымында жергілікті тұрғындардың еңбегін құрметтеу үшін толық беттік мақала жариялады. 8 маусымның ортасына қарай 1000-нан астам адам Facebook тобына қосылып, жазуға қолдау білдірді, оның авторларының күш-жігерін мойындады және Феникс академиясын (қазіргі Тельфорд Лэнгли мектебі) сол жерге көшіру үшін таудың даулы жаңартылуына қарсылық білдірді. Доули өзінің ерекше сөздері бар диалектісімен танымал, оның ішінде «бист» деген сөз де бар, ол неміс тілінен аударғанда «алар» деген мағынаны білдіреді. Алайда, диалектінің көп бөлігі жоғалып кеткен. Диалектімен бірге әртүрлі салт-дәстүрлер де болды, ең танымалдары – «қабырғадағы шошқа». Дәстүр бойынша Доули тұрғындары Доули сыйлық тобына немесе басқа да мерекелік шерулерге қолдау көрсету үшін шошқаларын қабырғаларына қоятын. Шошқа да диалектіде кездеседі, романтикалық фраза ретінде «Мен сені үлкен қара шошқаға айырбастамаймын!» дейтін сөз тіркесі бар.
География
Доулиде әр жұма сайын көше базарлары өткізіледі. Доули қаласының орталығы бір жаяу жүргіншілерге арналған көшеден тұрады, бұл көше бұрын оңтүстіктегі Бриджнорттан солтүстіктегі Веллингтонға дейінгі басты жол болған. Телфорд жаңа қаласының құрамына кірмейтін Доули маңындағы аймақ ауылдық және серуендеуге көптеген мүмкіндіктер береді. Темір көпір шатқалы мен Врекин тауы Доулиден жағымды серуендеуге болатын жерлер. Доулидің солтүстік жиегінде Малинсли орналасқан, онда Сент-Леонардс шіркеуі тұр. Сент-Леонардс шіркеуінің сәл иірілген сегізбұрышты дизайнының Томас Телфордтың ықпалымен жасалғаны айтылады. Шропширдегі жұмыстары кезінде Томас Телфордтың ықпалына түскен басқа шіркеулер жақын жердегі Мадли мен Бриджнортта орналасқан.
Білім
Доули ауданында жеті бастауыш мектеп және Телфорд Лэнгли атындағы толыққанды орта мектеп бар. Доулиде екі арнайы мектеп орналасқан: Квинсвей Оңтүстік кампусы (бұрынғы Маунт Гилберт мектебі) және Саутхолл мектебі. 2012 жылдың шілде айында Білім министрлігі мен Англия Кеңесі Тельфорд және Урейін аймағын In Harmony бағдарламасының жаңа аймақтарының бірі ретінде іріктеді. Бағдарлама Олд Парк бастауыш мектебі мен балалар орталығы, Тельфорд және Урейн музыка мектебі, Бирмингем қаласының симфониялық оркестрі және Манчестер Камератасымен бірлесе жұмыс істейді. In Harmony – мүсіркеушілікке тоныққан ұлттық бағдарлама, ол музыканың күші мен қағидаларын пайдаланып, нашар жағдайдағы балалардың өмірін жақсартуға және оларға шабыт сыйлауға бағытталған.