Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресей инженері (1929–2019)
Russian engineer (1929–2019)
Юрий Николаевич Арцутанов (Ю́рий Никола́евич Арцута́нов; 5 қазан 1929 – 1 қаңтар 2019) – Ленинградта туған орыс инженері. Ол ғарыш лифті идеясын алғашқылардың бірі болып ұсынған. ISEC Newsletter журналының ақпан айындағы саны оның өмірі мен тарихқа қосқан үлесіне арналған, сондай-ақ батыстық әріптестерінің естеліктері мен фотосуреттері, оның ішінде 2010 жылғы ISEC Space Elevator конференциясына қатысқандығы туралы мәліметтер жарияланған.
Yuri Nikolaevich Artsutanov (Ю́рий Никола́евич Арцута́нов; 5 October 1929 – 1 January 2019) was a Russian engineer born in Leningrad. He was one of the pioneers of the idea of a space elevator. The February issue of the ISEC Newsletter is devoted to his life and place in history and features reminisces and photographs from his colleagues in the West, including his attendance at the 2010 ISEC Space Elevator conference.
Өмірбаян
Арцутанов Ленинград технологиялық институтын бітірген. 1960 жылы ол "V Kosmos na Electrovoze (en. Электрлік локомотивпен ғарышқа)" атты мақала жазды, онда ғарыш лифтісін орбитаға қол жеткізудің экономикалық, қауіпсіз және ыңғайлы тәсілі ретінде және ғарыш зерттеуін жеңілдету үшін талқылады. Арцутанов өзінің идеясын Константин Циолковскийден тәуелсіз дамытты, ол 1895 жылы орбиталық мұнара салу идеясын ұсынған болатын. Арцутановтың тұжырымдамасы геосинхронды спутниктерді кабель арқылы жермен байланыстыруға негізделген. Ол геосинхронды спутниктің экватордағы белгілі бір нүктеде қалып тұратынын ескере отырып, мұнараны салу үшін оны база ретінде пайдалануды ұсынды. Қарсы салмақ қолданылу арқылы кабель геосинхронды орбитадан Жер бетіне түсіріледі, ал қарсы салмақ спутниктерден Жерден алыстатылып, кабельдің массалық орталығын Жерден бірдей биіктікте ұстап тұрады. Циолковскийдің сығымдау құрылымы тұжырымдамасы мен Арцутановтың кернеу құрылымы тұжырымдамасының айырмашылығы – сығымдау құрылымы болашақтағы мүмкіндіктерден асып түседі, ал кернеу құрылымын салу және күту әлдеқайда оңай, және жақын болашақтағы технологиялармен іске асыруға болады деп саналады. Кейіннен Арцутанов ғарыш арқандарын қамтитын басқа да тұжырымдамаларды ұсынды, соның ішінде Ай ғарыш лифтісі және ғарыш көлігі үшін айналмалы арқандарды пайдалану.
Artsutanov was a graduate of Leningrad Technological Institute. In 1960, he wrote an article "V Kosmos na Electrovoze (en. Into space with the help of an electric locomotive)", where he discussed the concept of the space elevator as an economic, safe and convenient way to access orbit and facilitate space exploration. Artsutanov developed his idea independently from Konstantin Tsiolkovsky, who in 1895 proposed an idea of building an orbital tower. Artsutanov's concept was based on the linking of geosynchronous satellites to the ground with a cable. He suggested using the satellite as the base from which to construct the tower since a geosynchronous satellite will remain over a fixed point on the equator. By using a counterweight, a cable would be lowered from the geosynchronous orbit to the surface of Earth while the counterweight was extended from the satellite away from Earth, keeping the center of mass of the cable at the same height above the Earth. The ideas of Tsiolkovsky's compression structure concept and Artsutanov's tension structure concept differ in that a compression structure is well outside conceivable future capabilities, while the tension structure is much easier to build and maintain, and is considered possible with near future technologies. Artsutanov later went on to propose other concepts involving space tethers, including the lunar space elevator, and using rotating tethers for space transportation.