Дуг Эллис: «Астон Вилланың» тарихындағы тұлға

Кіріспе

Ағылшын бизнесмені

Ерте өмір және мансап

Эллис 1924 жылы 3 қаңтарда Хуттон қаласында дүниеге келген. Эллистің айтуынша, ол бала кезінде Tranmere Rovers футбол клубының құрамына іріктелуге түскен, бірақ футболдан гөрі бизнес карьерасын таңдаған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корольдік теңіз күштерінің флоттық әуе күштерінде Цейлонда (қазіргі Шри-Ланка) қызмет еткен. Шетелге жасаған алғашқы сапарынан алған әсері оны өз компаниясы Sunflight арқылы ұқсас экономикалық жағдайдағы адамдарға төмен бағада шетелдік демалыстар ұйымдастыруға шабысдандырған. 1982 жылы қарашада ол Әлемдік кәсіби бильярд және снукер қауымдастығының кеңесіне сайланды. Эллис 1982 жылы "Астон Вилла" клубының төрағасы болып қайтадан тағайындалды және 2006 жылы Рэнди Лернерге сатқанға дейін осы қызметте қалды. Кейбір жанкүйерлер оны 1981–82 жылдарғы Еуропа кубогынан кейін клубтың құлдырауына кінәлі деп есептейді. Бес жыл ішінде клуб жоғары лигадан төмендеп кетті, ал Еуропа кубогын жеңген команданың көп бөлігі басқа клубтарға сатылды, бірақ бұл бұрынғы басшылық кезінде жиналған үлкен қарыздардың салдары болған деуге болады. Футбол сарапшысы Джимми Гривс Эллистің төрағалық қызметі кезінде көптеген жаттықтырушыларды жұмыстан босатқаны үшін "Қатігез Даг" деп атады. Тек екі жаттықтырушы – Рон Аткинсон және Брайан Литл 1994 және 1996 жылдары Футбол лигасының кубогын жеңіп, командаға трофей әкелді. Эллис акцияларын биржаға шығарған кезде бір бөлігін сатты, осылайша акциялар пакетін жалпы акциялардың 39%-ына дейін азайтты. Эллис 1980 жылдардың басында Футбол қауымдастығы заңдастырғаннан кейін өзіне жалақы төлеген алғашқы футбол клубының директоры болды (2005 жылы ол өткен жылға қарағанда 12%-ға өскеннен кейін 290 000 фунт стерлинг алды). 2004 жылы 80 жасқа толғанда және простата қатерлі ісігінен зардап шеккен Эллис Брюс Лэнгемді бас атқарушы директор етіп тағайындау арқылы клубтағы бақылаудың бір бөлігінен бас тартты. Лэнгем 2005 жылдың мамыр айында Эллиспен келіспеушіліктерге байланысты отставкаға кетті. 2005 жылы жүрек айналма операциясын жасады және үш айдан кейін 2005–06 маусымы басталғаннан кейін Вилла Парктегі қызметіне оралды. Осы кездегі бірқатар жанкүйерлер мен бұрынғы жаттықтырушылар Эллистің амбициясыздығын сынап, клубтың үздік ойыншыларды тартуда қиындықтарға тап болғанын атап өтті. 2006 жылдың 14 тамызында Эллис клубты 62,6 миллион фунт стерлингке американдық миллиардер Рэнди Лернерге сатуға келіскені хабарланды. Сату аяқталғаннан кейін 2006 жылдың 19 қыркүйегінде Эллис клубтың құрметті президенті (өмір бойы президенті) атанды.

Ellis was born on 3 January 1924 in Hooton, Cheshire. According to Ellis, he attended trials for a football career with Tranmere Rovers as a child, but chose to pursue his business career rather than football. During World War II, he was based with the Fleet Air Arm of the Royal Navy in Ceylon (now Sri Lanka), and the experience of his first trip abroad inspired him to provide low cost foreign holidays to people of a similar economic background. with his company Sunflight. In November 1982, he was elected to the board of the World Professional Billiards and Snooker Association. Ellis returned to Aston Villa as chairman in 1982, and remained there until selling to Randy Lerner in 2006. Some fans blame him for the decline of the club after the European Cup victory in 1981–82. Within five years, the club was relegated from the top flight, with many of the European Cup winning team being sold to other teams, although it can be argued that this was due to large debts built up during the previous regime. Ellis was nicknamed "Deadly Doug" by football pundit Jimmy Greaves, after sacking numerous managers during his tenures as chairman. Only two won any trophies for the team – Ron Atkinson and Brian Little with the Football League Cup in 1994 and 1996 respectively. Ellis sold a number of his shares at flotation, reducing his shareholding to around 39% of the total shares. Ellis was reported to be the first football club director to pay himself a salary (in 2005 it was £290,000 after a 12% increase from the previous year) when it was made legal by The Football Association in the early 1980s. In 2004, at the age of 80 and suffering from prostate cancer, Ellis agreed to relinquish some of his control of the club by appointing Bruce Langham as chief executive. Langham resigned in May 2005, reportedly after a disagreement with Ellis. In 2005, underwent a heart bypass operation and, after a three month absence, returned to his role at Villa Park soon after the start of the 2005–06 season. By this time, some supporters and former club managers criticised Ellis's alleged lack of ambition, noting that the club often struggled to bring in top players. On 14 August 2006, it was announced that Ellis had agreed to sell the club to American billionaire, Randy Lerner in a deal worth £62.6 million. Ellis stood aside when the takeover was completed on 19 September 2006, becoming a President Emeritus (Life President) of the club.

Құрметтері мен кейінгі өмірі

1994 жылы «Вилла Парк» стадионындағы бір бөлігіне Эллис есімі берілді. 2005 жылы ол 2005 жылғы Жаңа жылдық наградалар тізімінде OBE орденімен марапатталды. Эллис 2007 жылдың шілдесінде Астон университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2012 жылдың қаңтар айында Бирмингем университетінің медицина факультетінде Дуг Эллис оқу орталығы ашылды. Эллис осы орталыққа 416 000 фунт стерлинг көмектесті. 2013 жылдың сәуір айында Астон университетінде жаңадан жөнделген сэр Дуг Эллис Вудкок спорт орталығы ашылды, онда жаңа спорт залы мен сквош корты бар. Бұл жұмысқа Эллис ақшалай көмек берді. Сондай-ақ 2012 жылы Эллис Саттон Колдфилд қыздар гимназиясының жаңа спорт залының құрылысына 10 000 фунт стерлинг сыйлады. Мектепке жолдаған хатында ол: «Сіздердің мақтан тұтатын мектебіңіз бар екені анық, және сіздерге мақсатыңызға жетуде сәттілік тілеймін» деп жазды. 2012 жылдың 4 наурызында Эллис қайырымдылық қызметі үшін рыцарь атағына ие болды. Ол 2018 жылдың 11 қазанында 94 жасында дүние салды.