Малайзиялық бизнесмен және «Кардифф Сити» клубының тарихы

Кіріспе

Малайзиялық кәсіпкер

2010 жылы ол шамамен 1,6 миллиард АҚШ долларына (RM4.2 миллиард) бағаланып, Forbes миллиардерлер тізіміне енді. Танның Малайзия бизнес саласындағы табысының бір бөлігі, оның көрнекті малай саяси тұлғаларымен тығыз байланысымен байланысты. 2023 жылдың мамыр айына қарай Forbes оның жеке капиталын 695 миллион долларға бағалады, осылайша ол Малайзиядағы ең бай 28-ші адам атанды.

Кардифф қаласы

2010 жылдың мамыр айында Тан, Малайзия инвесторларының консорциумы (Дато Чан Тянь Гхи басқаратын) клубтың 30% акцияларын сатып алғаннан кейін «Кардифф Сити» клубының иесі болды. 2012 жылдың мамыр айында консорциум стадионның сыйымдылығын арттыру және жаңа жаттығу алаңын салу үшін 100 миллион фунт стерлинг инвестициялауға уәде берді, егер клубтың түсі көгілдірден қызылға өзгертілуіне рұқсат берілсе. Бұл жоспарлар «Кардифф Сити» жанкүйерлерінің наразылығын тудырды, олар ұсынысқа қалай жауап беруді талқылау үшін жедел отырыс ұйымдастырды. Ақырында жоспарлар тоқтатылды. Бір айдан кейін клуб «Кардифф Сити» клубының шетелдік нарықтардағы тартымдылығын арттыру мақсатында клубтың түсін өзгертуге кірісті. «Кардифф Сити» клубының эмблемасы қызыл драконмен жаңартылды, ал үй формасы көк түстен қызыл түске ауыстырылды. Сондай-ақ, клубтың «Лэнгстон Корпорейшн» компаниясына 30 миллион фунт стерлингтік қарызы да өтелді. 2013 жылдың сәуір айында «Кардифф Сити» клубының Премьер-лигаға жол алғаннан кейін Тан клубтың жоғары лигада бекініп қалуына көмектесу үшін 25 миллион фунт стерлинг жұмсауға уәде берді және Куала-Лумпур қор биржасында (KLSE) өзінің 36,1% үлесін тізімге қоюға ниетті екенін мәлімдеді. Алғашқы акциялық ұсыныс (IPO) бизнесті кеңейту үшін капитал жинау мақсатында клуб акцияларын алғаш рет көпшілікке сатуды көздеді. Мудиді сол кездегі бас жаттықтырушы Малки Маккей команда штабына қосты және «Кардифф Сити» клубының Премьер-лиганың алғашқы маусымына дайындық кезеңінде бірнеше ойыншыны трансферлеуге көмектесті. Оның орнына 23 жастағы қазақстандық Алишер Апсалямов келді, ол бұрын клубта тәжірибе жинаған және Танның ұлының досы. Бірнеше айдан кейін Апсалямовтың визасы бойынша тергеу жүргізілгеннен кейін ол клубты тастауға мәжбүр болды. Жазғы трансферлік кезеңде бюджеттен шығып кеткеніне қарамастан, Маккей қаңтар айындағы трансферлік терезеде команданы күшейту жоспарларын жариялады, бұл Танды ашуландырды, ол қаржы қаражатының болмайтынын мәлімдеді. Бұл мәлімдемеге «Кардифф Сити» жанкүйерлері қолдау көрсетті. Желтоқсан айының соңында Тан Маккейге отставкаға кеткенін немесе жұмыстан босатылатынын айтты. Ол жұмыстан босатылар алдында тағы екі ойын өткізді. Жұмыстан босатылғаннан кейін Маккейдің қытайға қарсы сипаттағы мәтіндік хабарламалар жібергендігі туралы ақпарат тарады, оны оның келесі жұмыс берушісі «Уиган Атлетик» клубының иесі Дейв Уилан қорғады. Тан екеуін де нәсілшіл деп атады және «Уиганда екі нәсілшіл болғанын қалаймын, бұл 2000 немесе 20 000 нәсілшілге дейін ұлғаймасын» деді. 2014 жылдың 2 қаңтарында «Манчестер Юнайтедтің» бұрынғы шабуылшысы Оле Гуннар Солшер Маккейдің орнына жаңа бас жаттықтырушы болып тағайындалды, бірақ ол «Кардифф Сити» клубын құлдыраудан құтқара алмады. Сол жылы Солшер клубтан кетіп, оның орнына Рассел Слэйд келді. 2016 жылдың қазан айында Тан Нил Уорнокты, сол кезде Ұлыбританиядағы ең тәжірибелі жаттықтырушыны бас жаттықтырушы қызметіне тағайындады. 2018 жылға қарай «Кардифф Сити» клубы тағы да Премьер-лигаға жол алды. Премьер-лигада өткізген бір маусымда клуб 18-орында қалды және Чемпиондық лигаға қайта түсті.

In May 2010, Tan became the owner of Cardiff City after a consortium of Malaysian investors (led by Dato Chan Tien Ghee) bought 30% of the club's shares. In May 2012, the consortium said they would invest £100 million to increase the stadium's capacity and build a new training ground, providing they were given permission to rebrand the club from blue to red. The plans sparked outrage among Cardiff supporters, who quickly organised an emergency meeting to discuss how they would respond to the proposal. The plans were subsequently dropped. One month later, the club went ahead with the rebranding, to expand Cardiff's appeal in foreign markets. Cardiff's badge was redesigned to include a red dragon, while their home kit was changed from blue to red. The club's £30 million debt to the Langston Corporation was also cleared. In April 2013, following Cardiff's promotion to the Premier League, Tan promised to spend £25 million to help Cardiff establish themselves in the top flight, and publicly stated his interest in listing his 36.1% stake on the Kuala Lumpur Stock Exchange (KLSE). An initial public offering (IPO) would sell shares in the club to the public for the first time, in an attempt to gain capital to expand the business. Moody was initially added to the backroom staff by then manager Malky Mackay, and helped Cardiff sign several players ahead of their inaugural Premier League campaign. He was replaced by Alisher Apsalyamovby, a 23 year old Kazakh who was previously on work experience with the club and is a friend of Tan's son. A few months later, following an investigation over Apsalyamovby's visa, he was forced to leave the club. Despite going over budget during the summer, Mackay publicly stated his plans to boost his squad during the January transfer window, which upset Tan, who said that no money would be made available. and was subsequently backed by Cardiff fans. Towards the end of December, Tan told Mackay to resign or be sacked. He managed two more games before being sacked. After his sacking, it was alleged that Mackay had sent texts of an anti Chinese nature, which was defended by Dave Whelan, owner of his subsequent employers Wigan Athletic. Tan responded by calling both of them racists, and saying "I hope that stops at two racists in Wigan, not snowballing to 2,000 or 20,000 racists in Wigan." On 2 January 2014, former Manchester United striker Ole Gunnar Solskjær was hired as Mackay's replacement, but he was unable to save Cardiff from relegation. Solskjær left the club later that year and was replaced by Russell Slade. In October 2016, Tan hired Neil Warnock, at the time the oldest working coach in Britain, as manager. By 2018, Cardiff City was promoted to the Premier League once again. In their one season back in the Premier League, they finished 18th and were relegated back to the Championship.

ФК Сараево

2013 жылдың желтоқсанында Тан босниялық «ФК Сараево» клубын сатып алды. Келісім бойынша «Кардифф» клубы «ФК Сараево»пен ынтымақтаса жұмыс істейді, ойыншылармен алмасады және Танның айтуынша, жаңа таланттарды тартатын, әлі құрылмаған футбол академиясына қатысады. «ФК Сараево» содан бері Милош Стойчев, Джемаль Берберович және Неманья Билбиа сияқты ойыншыларды шақырды, олар клубқа 2013–14 жылғы Босния кубогын жеңуге көмектесті, бұл 2006–07 жылдары отандық Премьер-лига жеңгеннен бергі алғашқы титул болды. Кубок жеңісінен бұрын, 2013 жылдың желтоқсанында Роберт Ярни Танның шақыруымен клубтың бас жаттықтырысы болып тағайындалды, бірақ төрт айдан кейін (2014 жылдың 7 сәуірінде, команда Босния кубогының жартылай финалында болғанда) қызметтен босатылды, себебі клуб 2013–14 маусымының соңғы кезеңдерінде Премьер-лига титулын жеңу мүмкіндігін сақтап қала алмады. 2014 жылдың шілдесінде «ФК Сараево» Танның «Кардифф Сити ФК U21» командасына қарсы жолдастық матч өткізіп, 4:1 есебімен жеңіске жетті. «ФК Сараево» 2014–15 жылғы УЕФА Еуропа лигасының плей-офф кезеңіне өтті, бірақ неміс Бундеслигасының «Боруссия Мёнхенгладбах» командасынан жеңілді. 2014 жылдың мамыр айында Босния мен айналасындағы аймақтарда соңғы 120 жылдағы ең ауыр жаңбыр мен су тасқыны болды. Ең көп зардап шеккен Добой мен Маглай қалалары болды, олардың барлық маңызды жолдары суға батқаннан кейін елдің қалған бөлігінен үзіліп қалды. Жер көшкіні мен су тасқынынан келген зиян жүздеген миллион еуроға бағаланды және 24 адам қаза тапты. Ресми тұлғалардың пікірінше, апаттың салдары Босния соғысынан да асып түсуі мүмкін. 2014 жылдың маусымында Тан 114 000 еуро көмек көрсетті, ал Малайзия халқы Боснияның су тасқынынан зардап шеккендерге көмек көрсету қорына барлығы 169 000 еуро жинады. 2014 жылдың 17 шілдесінде Сараеводағы Олимпиада стадионында «ФК Сараево» мен норвегиялық «ФК Хаугесунд» арасындағы Еуропа лигасының іріктеу матчының бірінші кезеңінің үзілісінде Тан Добой мен Маглайдағы екі ауруханаға медициналық жабдықтар сатып алуға 255 000 еуродан көмек беруге уәде берді. Матч алдындағы сұхбатында ол: «Сараево футбол клубымен байланысым болғандықтан, су тасқыны туралы естігенде, мен «The Sun» газетін Боснияға көмек көрсету үшін қайырымдылық науқанын ұйымдастыруға шақырдым» деді.

In December 2013 Tan bought Bosnian club FK Sarajevo. Under the deal, Cardiff will cooperate with FK Sarajevo, exchanging players and taking part in a football academy, yet to be established, which Tan has said will lure new talents. FK Sarajevo have since brought in players such as Miloš Stojčev, Džemal Berberović and Nemanja Bilbija, who helped the club win the 2013–14 Bosnian Cup, their first title since winning the domestic Premier League in 2006–07. Prior to the Cup triumph, Robert Jarni was brought in as manager of the club in December 2013 by Tan, but was dismissed after only four months (on 7 April 2014, while the team were still in the semi finals of the Bosnian Cup) because the club had failed to keep their chances of winning the premier league title alive during the later stages of the 2013 14 season. In July 2014 FK Sarajevo played a friendly match against Tan's Cardiff City FC U21, winning 4–1. FK Sarajevo qualified for the Play off round of the 2014–15 UEFA Europa League, where they lost to German Bundesliga side Borussia Mönchengladbach. In May 2014, the heaviest rains and floods in 120 years hit Bosnia and the surrounding region. The worst affected areas were the towns of Doboj and Maglaj, which were cut off from the rest of the country when all major roads flooded. Damage from landslides and floods was estimated to run into hundreds of millions of euros and twenty four people were killed. The cost of the disaster, officials said, could exceed that of the Bosnian War. In June 2014, Tan made a personal donation of €114,000, while the people of Malaysia raised a total of €169,000 toward Bosnia's flood relief fund. On 17 July 2014, during the halftime break of the Europa League qualifying match between FK Sarajevo and Norwegian club FK Haugesund at the Olympic Stadium in Sarajevo, Tan presented pledges of assistance of €255,000 each to two hospitals in Doboj and Maglaj, to be used for medical equipment. He said in a pre match interview, "Because of my involvement with Sarajevo Football Club, when I heard about the floods, I urged the Sun newspaper to run a campaign to raise donations to help Bosnia."

KV Kortrijk (Кортрейк қаласы)

KV Kortrijk компаниясы 2015 жылдың 12 мамырында Винсент Тан тарапынан 5 миллион еуроға сатып алынды. 2019 жылы Тан клубты малайзиялық жас дарын, Селангор Ф.К. клубының ойыншысы Лукман Хаким Шамсудинмен бес жылдық келісімшартқа отыруға көндірді.

Лос-Анджелес футбол клубы

2014 жылы Танның 2018 жылы лигаға қосылған «Лос-Анджелес ФК» футбол клубының үлкен меншік тобының құрамында екені жарияланды. 2017 жылғы хабарларға сәйкес, Тан «Кардифф Ситиді», «Жоғары лига футболдың» (MLS) «Лос-Анджелес ФК» клубындағы үлесін, сондай-ақ Босния мен Бельгиядағы кәсіби командаларын сатуды жоспарлап отырған. 2020 жылы Тан клубтағы 20% үлесін сатты.

Ат жарысы

2014 жылдың сәуірінде Тан (өкілдерінің бірі арқылы) Донкастер Bloodstock Breeze Up Sales саудасынан екі жасар тайды 190 000 фунт стерлингке сатып алды. Оны Уильтширде австралиялық Джереми Гаск жаттықтырады. Гасктың серіктесі Эамон Уилмот: «Біз мырза Танның қатысуына қатты қуаныштымыз және ризамыз. Ат өте жақсы көрінеді және сауда алаңындағы шерулерде көзге түсті» деді.