Кіріспе
Даниялық энергия компаниясы Ørsted өндіретін энергияның 90%-ы жаңартылатын көздерден алынады, ал 2023 жылға қарай бұл көрсеткішті 95%-дан асыру, 2025 жылға қарай 99%-ға жеткізу мақсаты қойылған.
Globally, Ørsted produces 90% of its energy from renewable sources, and has an objective of exceeding 95% by 2023 and 99% by 2025.
Шығу тегі
Ørsted компаниясы Данияның мемлекеттік компаниясы Dansk Naturgas A/S-тен бастау алады. Компания 1972 жылы Солтүстік теңіздің Дания секторындағы газ және мұнай ресурстарын басқару үшін құрылған. Бірнеше жылдан кейін компанияның атауы Dansk Olie og Naturgas A/S (DONG) болып өзгерді, бұл «Данияның мұнай және табиғи газ» дегенді білдіреді. 2000 жылдардың басында DONG электр энергиясы нарығына электр компанияларында ұзақ мерзімді үлестер алу арқылы кеңейе бастады. 2005 жылы DONG Данияның электр энергиясын өндіруші Elsam және Energi E2 компанияларын, сондай-ақ NESA, Københavns Energi және Frederiksberg Forsyning коммуналдық (электр энергиясын тарату) компанияларын сатып алып, біріктірді. Бірігудің нәтижесінде DONG Energy құрылды. Бірігуге Еуропалық комиссия 2006 жылдың 14 наурызында мақұлдады. 2002 жылы Elsam 160 МВт қуаттылықтағы Horns Rev теңіздік жел электр стансасын орнатты, ол әлемдегі алғашқы ірі теңіздік жел электр стансасы болды. 2005 жылы DONG Energy Shell компаниясы басқаратын Ormen Lange газ кен орнының 10,34% үлесін сатып алды. Келесі жылы DONG Energy 2011 жылдан бастап Ресейдің «Газпром» компаниясынан «Солтүстік ағын-1» және Германия арқылы жылына бір миллиард текше метр табиғи газ жеткізу бойынша 20 жылдық келісімшартқа қол қойды. Келісімге сәйкес, DONG Ұлыбританиядағы «Газпром» компаниясына Ormen Lange газ кен орнынан жылына 600 миллион текше метр газ (15 жыл бойы) жеткізуді жүзеге асырады. 2007 жылы DONG және Wingas (жартылай «Газпромға» тиесілі) газ алмасу туралы келісімге келді, онда DONG Wingas UK-қа газ жеткізеді, ал Wingas солтүстік Германиядағы DONG-қа бірдей көлемде газ жеткізеді. Бұл келісім «Еуропалық мүдделерге зиян келтіреді» деп сынға алынды.
Қалдық отыннан аулақ қайта құрылымдау
2009 жылы Копенгагенде өткен БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі жөніндегі конференция кезінде DONG Energy компаниясы "85/15 көзқарасы" стратегиясын қабылдады, оның мақсаты – 85% қызметі табиғи отынға негізделген компаниядан 85%-ы жасыл энергияға негізделген компанияға өту. 2009 жылы "Газпром" компаниясының DONG Energy-мен жасасқан келісім-шарты 2012 жылдан бастап 18 жылға жылына 2 млрд. м³ дейін екі есеге артты. Бірақ "Газпром" деректеріне сәйкес, DONG Energy 2012 және 2013 жылдары осы көлемнің 15%-ын ғана сатып алды. 2009 жылы DONG Energy Солтүстік Зеландиядағы талшықты кеңжолақты интернетті TDC A/S компаниясына сатты. 2010 жылы компания голландиялық nl компаниясымен ынтымақтастық бастады. Дегенмен, 2014 жылы DONG Energy Нидерланд нарығындағы тұтынушылық қызметін тоқтатты. 2010 жылы DONG Energy норвегиялық Salten және Nordkraft электр компанияларын сатты. 2013 жылдың қыркүйегінде DONG Energy Лондон Array жел электр стансасына қосылатын электр кабелін өз серіктестері E.ON және Masdar компанияларына шамамен 728 миллион долларға сатты.
Теңіздегі жел энергиясына назар аударылсын
2012 жылы DONG Energy компаниясының жел турбиналарының қуаты 794 МВт құрады және келесі жылы тағы 594 МВт қуатты қосу жоспарланды. 2013 жылы компания Данияның Каттегат теңізіндегі Анхолт аралының жанында 400 МВт Anholt Offshore Wind Farm құрылысын 10 миллиард Дания кронасы (1,35 млрд евро) сомасына аяқтады. Бұл процесте DONG Energy жалғыз үміткер болды. Келесі жылы DONG Energy құрлықтағы соңғы жел турбиналарын сатып, теңіздегі жел энергетикасына көшті, 2015 жылы компанияның теңіздегі жел энергетикасының қуаты 3000 МВт-қа жетті. 2014 жылдың қаңтар айында компания теңіздегі жел жобаларын қаржыландыру мақсатындағы қайта құру жоспары аясында 18% үлесін Goldman Sachs компаниясының еншілес компаниясы New Energy Investment S. a. r. l. компаниясына сатты, ал Дания зейнетақы қорлары ATP және PFA Pension сәйкесінше 4,9% және 1,8% үлесін сатып алды. Бұл мәміле қатты сынға ұшырап, Хель Торнинг Шмидт басқаратын үкіметтік коалицияда жарылыс тудырды. Алты министр мен Социалистік халық партиясы үкіметтен шықты. 2016 жылдың 9 маусымында осы акциялар Копенгаген қор биржасында IPO арқылы сатылды. 2015 жылы DONG Energy компаниясы 12 миллиард DKK дефицит тіркеді, бұл кез келген даниялық компанияның тарихындағы ең ірі көрсеткіш. DONG Energy компаниясы 2016 жылдың маусым айында Копенгаген қор биржасында тіркелді. Сол жылы компания Норвегиядағы бес мұнай және газ кен орнына иелік үлесін Faroe Petroleum компаниясына сатты. Осы жылы компания Clean200 тізімінде 11-орынды иеленді. 2017 жылы DONG Energy әлемдегі алғашқы теңіздегі жел электр станциясы Vindeby Offshore Wind Farm-ның тоқтатылуын аяқтады.
As part of the restructuring plan to fund offshore wind projects, in January 2014 the company sold an 18% stake to New Energy Investment S. a. r. l., a subsidiary of Goldman Sachs, while Danish pension funds, ATP and PFA Pension acquired 4.9% and 1.8% accordingly. The deal was heavily criticised and caused a split of the ruling coalition of Helle Thorning Schmidt. Six cabinet ministers and the Socialist People's Party withdrew from the government. On 9 June 2016, some of these shares were sold in an IPO at Copenhagen Stock Exchange. In 2015, DONG Energy had a deficit of 12 billion DKK, the largest of any Danish company ever. DONG Energy was listed on the Copenhagen Stock Exchange in June 2016. At the same time, it divested its ownership shares of five Norwegian oil and gas fields to Faroe Petroleum. That year, the company was voted number 11 on the Clean200 list. In 2017, DONG Energy completed decommissioning of the world's first offshore wind farm, Vindeby Offshore Wind Farm.
Атауын өзгерту
2017 жылы компания электр энергиясын өндіру үшін көмірді пайдаланудан толығымен бас тартуға шешім қабылдады және мұнай және газ бизнесін Ineos компаниясына 1,05 миллиард АҚШ долларына сатты. Мұнай және газ бизнесін сатқаннан кейін компания жаңартылатын энергияға өту мақсатына жеткенін жариялады және атауын Дания ғалымы Ханс Кристиан Орстедтің құрметіне Ørsted деп өзгертті, себебі DONG енді мұнай мен табиғи газ активтеріне ие болмағандықтан сәйкес емес деп есептелді. 2018 жылы Ørsted АҚШ-та теңіздегі жел энергиясын кеңейту үшін Deepwater Wind компаниясын сатып алды. 2018 жылы газ бағасы бойынша арбитраждық іс бір жағынан «Газпром», екінші жағынан «Ørsted», «Shell» және басқа компаниялар арасында аяқталды. 2019 жылы Ørsted 3 миллиард долларға электр тарату желісін сатты. 2020 жылдың 9 қыркүйегінде Grundfos компаниясының бұрынғы бас директоры Мадс Ниппер 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап Генрик Пульсеннен бас директор лауазымын қабылдайтыны хабарланды. 2020 жылы Ørsted Тайваньдағы Greater Changhua 1 теңіздегі жел фермасының 50% үлесін Квебек депозиті және орналастыру қоры мен Cathay PE компаниясына 2,7 миллиард долларға сатты. 2022 жылы Ørsted кейбір теңіз жел электр станцияларының жанындағы теңіз түбін жаңарту жұмыстарын бастады.
Операциялар
Ørsted Дания, Швеция, Ұлыбритания, Германия және Нидерланды елдерін корпорацияның негізгі нарықтары деп санайды. Дегенмен, 2015 жылы олар АҚШ-тың Ішкі істер министрлігі мен Мұхит энергиясын басқару бюросынан жерді жалға алды, осы шарт бойынша АҚШ-тың теңіз аумағының бір бөлігі жел электр станцияларын салу үшін берілді, атап айтқанда Нью-Джерси штатында.
Мұнай мен газды барлау және өндіру
2017 жылы Ineos компаниясына мұнай және газ өндірісінің жоғары сатыдағы активтерін сатудан бұрын, DONG Energy компаниясының мұнай мен газды барлау және өндірудің негізгі аймақтары Норвегияның Солтүстік теңізінің оңтүстік бөлігінде, Солтүстік теңіздің Дания бөлігінде, Баренц теңізінде, Шетланд аралдарының батысында және Норвегияның орталық аймағында (газ өндірісі) орналасқан. Резервтік қоры мұнай эквивалентіне тең деп күтілген. 2016 жылы ол мұнай эквивалентін өндірді. Компания Солтүстік теңіздің Дания бөлігінен Nybro қаласына дейінгі мұнай және газ құбырларына, сондай-ақ шведтік газ тасымалдау желісіне (Nova Naturgas) ие болды. DONG Energy компаниясы Tyra West – F3 құбыр желілерінің бір бөлігіне иелік етті, бұл құбырлар Солтүстік теңіздің Дания бөлігін Нидерландының Ден-Хелдердегі табиғи газ орталығымен байланыстырады, сонымен қатар DEUDAN құбыр желісі Ютландиядан Германияның Гамбург қаласының солтүстігіне және Норвегиядағы Nyhamna терминалынан Ұлыбританиядағы Easington қаласына дейін созылатын Langeled құбыр желісіне де иелік етті. DONG Energy сонымен қатар Норвегияның газ құбыр желісі жүйесінің үлесіне де ие болды.
Электр энергиясын өндіру
Ørsted – Даниядағы ең ірі энергия өндіруші, электр энергиясын өндіруде 49% және жылу өндіруде 35% нарықтық үлесіне ие. Компания сонымен қатар Германия, Швеция, Нидерланды, Норвегия және Ұлыбританияда энергия өндіруге арналған объектілер мен жобаларды иеленеді. Ørsted – әлемдегі ең ірі теңіздік жел электр станциялары компаниясы, оның нарықтық үлесі 16% құрайды. 2016 жылы Ørsted 1000-нан астам теңіздік жел турбинасын іске қосты. Данияда компания 209 МВт Horns Rev 2 теңіздік жел электр стансасын пайдаланады. Ұлыбританияда Ørsted Barrow және Burbo Bank теңіздік жел электр станцияларын басқарады және Walney және Gunfleet Sands I және II жел электр станцияларын салуды жоспарлап отыр. Бұдан өзге, компания әлемдегі ең ірі жел электр станцияларын – 1200 МВт Hornsea 1 және 1386 МВт Hornsea 2 құрылысын жүзеге асырып жатыр. Солтүстік Америкада компания бірнеше жоспарланған теңіздік жел жобаларында бірлескен серіктес болып табылады, оның ішінде Block Island Wind Farm, Revolution Wind, South Fork Wind және Sunrise Wind жобалары, барлығы Жаңа Англияның оңтүстік жағалауында орналасқан. Компания сонымен қатар 2023 жылдың қазанында тоқтатылған Ocean Wind теңіздік жел электр станциясын (Атлантик-Сити маңындағы Атлантика жағалауында) және Делавэр шығанағының оңтүстік-шығысындағы Skipjack Wind жобасын дамытып келді. Компанияның Техас, Канзас, Небраска және Иллинойс штаттарындағы құрлықтағы жел электр станцияларында да үлесі бар. 2017 жылға дейін Ørsted теңіздік жел турбиналарын орнатушы A2SEA компаниясының ең ірі акционері (51%) болды, ал Siemens қалған 49% акцияға иелік етеді. Ørsted сонымен қатар теңіз асты кабельдерін орнатушы CT Offshore компаниясының 30% акциясын иеленеді. Ørsted 2021 жылдан бері Нидерландыда Borssele 1 және 2 жел электр станцияларын дамытып келеді.
Акционерлер
Ørsted Nasdaq Copenhagen қор биржасында тіркелген. Ørsted акцияларының көп бөлігі (50,1%) Дания үкіметіне тиесілі. Capital Group Companies, EuroPacific Growth Fund және SEAS NVE акцияларының 5%-дан астамын иеленеді. Саяси келісім бойынша, Дания үкіметі 2025 жылға дейін компанияда басым үлесті сақтап тұруға міндетті. 50%-дан төмен мүліктік үлеске дейін азайту үшін Дания партияларының саяси келісімі қажет.