Кіріспе

АҚШ-тың Массачусетс штатындағы жағалаудағы жел электр станциясы ұсынылды. Ол мақұлданғанмен, кейін бірнеше маңызды келісімшарттарды жоғалтты және лицензиялау және заңнамалық жағынан бірнеше қиындықтарға тап болды. Ұлттық желі және Солтүстік-Шығыс энергия ұсыныстары ақырында 2015 жылдың қаңтарында электр энергиясын сатып алу туралы келісімдерін бұзды, бұл жобаны іске асыру үшін қажетті қаржыландыруды алуды қиындатты. Соңында 2017 жылдың соңында осы учаскеге жалдау құқығын тоқтатты.

Жоспарлар

Жоба 62 шаршы шақырым аумақты қамтуы және Массачусетс штатының Машпи қаласынан 8 шақырым, Кейп-Кодтың оңтүстік жағалауында және Нантакет арал қаласынан 25 шақырым қашықтықта орналасуы жоспарланған еді. Кейп-Винд жобасын жүзеге асырушы Energy Management Inc. (EMI) – энергияны сақтау және дамыту саласында 35 жылдық тәжірибесі бар, Жаңа Англиядағы энергетикалық компания. Жобаның экологиялық ғылым жөніндегі маманы – Уолтхэм, Массачусетс штатындағы ESS Group, Inc. Кейп-Виндке сондай-ақ Woods Hole Group, K2 Management, SgurrEnergy, AWS Truepower және PMSS көмек көрсетті. Barclays – Кейп-Виндтің қаржылық кеңесшісі болды. Жобаға 130 горизонтальды осьті жел турбинасы кіруі тиіс еді, олардың әрқайсысының осінің биіктігі 87 метрге жетеді. Лопастьтарының диаметрі 111 метр (364 фут), ең төменгі лопасть ұшының биіктігі 23 метр (75 фут), ал ең жоғарғы лопасть ұшының биіктігі 134 метр (440 фут) болуы жоспарланған. Турбиналар жағалаудан 4 және 11 миль арақашықтықта орналастырылуы керек еді. Ең жоғары қуатты өндіру кезінде турбиналар 454 мегаватт (МВт) электр энергиясын өндіруге қабілетті деп күтілді. Жобаның нәтижесінде орташа есеппен 170 МВт электр энергиясы өндіріліп, Кейп-Код, Мартаның жүзімдігі және Нантакет аралының электр энергиясына деген орташа сұранысының 75% қамтамасыз етілуі күтілді. Егер жоба іске асырылған болса, жылына шамамен миллион тонна көмірқышқыл газының шығарылуы тоқтатылып, мұнай тұтынуға тең электр энергиясы өндірілген болар еді. Жоба жоспарланған кезде, Кейп аймағының электр энергиясының 45% жақын орналасқан Сандвичтегі каналдық электр станциясынан, бункерлік мұнай мен табиғи газды пайдаланатын нысандан түскен. Кейп-Винд ұсынысының ерекшелігі – мұнайды тікелей жағудың орнына ауыстыру болды, АҚШ-тың көп бөлігінде мұнайдан электр энергиясын өндіру сирек кездеседі, көмір, табиғи газ және ядролық энергия көбірек қолданылады. Бұдан өзге, жоба каналдық электр станциясына тасымалданатын мұнай көлемін азайтуға мүмкіндік берген болар еді; бұл станцияға отын жеткізу кезінде екі ірі мұнай төгілу оқиғасы болған, біріншісі 1976 жылдың 15 желтоқсанында Argo Merchant танкері Нантакет аралының оңтүстік-шығысында, Массачусетс штатында мұнай төгілуге ұшырады. Екінші төгілу 2003 жылдың сәуір айында болды, Mirant каналдық электр станциясына мұнай тасымалдайтын Bouchard Company баржасы суға батып, 450 құстың өліміне және 400 шаршы километрлік балық аулау алаңдарының жабылуына себеп болды.

Бекіту процесі

Ұсынылған турбиналар жағалаудан белгілі бір қашықтықта орналастырылатын болғандықтан, олар федералдық юрисдикцияға бағынатын еді. Дегенмен, жағалауға жақын инфрақұрылым, оның ішінде жолдар мен электр кабельдері жобаны штаттық және жергілікті юрисдикцияға да тиесілі етті. 2005 жылғы 11 мамырда Массачусетс штатының Энергиялық объектілерді орналастыру жөніндегі кеңесі (MEFSB) жел электр стансасын салуға қатысты өтінімді мақұлдады. Оппозиция шешімге шағымданды, ал 2006 жылғы 18 желтоқсанда Массачусетс штатының Жоғарғы сот шешімді күшінде қалдырды. 2007 жылғы наурыз айында жоба Массачусетс штатының Энергетика және қоршаған ортаны қорғау министрі Иан Боулзден, Массачусетс штатының Экологиялық саясат заңына (MEPA) сәйкес мақұлдау алды. 2007 жылғы қазан айында Кейп-Код комиссиясы жобалаушылардың әсерін толыққанды зерттемей, Кейп-Винд жобасын мақұлдаудан бас тартты. 2008 жылғы 20 маусымда Барнстабл жоғары соты оппозициялық топтар мен Барнстабл қаласының MEPA сертификатына қатысты бес талаптың төртеуін қанағаттандырмады. Бесінші талап бойынша шешім шығару мерзімі келмеді, себебі мәселе әлі де штаттық мекемеде қаралып жатқан болатын. 2009 жылғы 22 мамырда Массачусетс штатының Энергиялық объектілерді орналастыру кеңесі Кейп-Виндке «Супер рұқсат» берді, соның салдарынан Кейп-Код комиссиясының қаулысы күшін жойды және қосымша штаттық және жергілікті мақұлдаулардың қажеттілігі болдырмады. 2010 жылғы 31 тамызда Массачусетс штатының Жоғарғы соты 4:2 дауыспен штаттың жергілікті қарсылықты жоққа шығаруға құқылы екенін және Кейп-Винд жобасына құрылысты бастау үшін қажетті жергілікті рұқсаттар жиынтығын беруге өкілеттігі бар екенін мәлімдеді. 2011 жылғы 28 желтоқсанда «Массачусетс штатының Жоғарғы соты Кейп-Винд пен National Grid арасындағы жаңа электр энергиясын сатып алу туралы келісімді мақұлдады», деп Бостон Глобус газеті хабарлады, сондай-ақ «жоғарғы сот жел электр стансаларының қарсыластарының келісімге қатысты штаттық сараптамаға бағытталған сын-пікірлерін бірауыздан қабылдамады, оған сәйкес National Grid жел электр стансасының қуатының 50% -ын сатып алатын еді».

Федералды мақұлдаулар

Федералды деңгейде, Кейп-Винд бастапқыда 2001 жылы 1899 жылғы өзендер мен порттар туралы заңның 10-бабы бойынша АҚШ Армиясының инженерлік корпусына рұқсат алу үшін өтініш берді. Армия корпусы соңында Экологиялық әсерді бағалау (ЭАБ) есебінің жобасын ұсынды. 2010 жылдың 4 қаңтарында АҚШ Ішкі істер министрі Кен Салазар Ұлттық саябақтар қызметі Нантакет шығанағының екі американдық үнді тайпасы үшін мәдени және рухани маңызы бар екенін анықтағаннан кейін, қалған мәселелерді шешу үшін негізгі тараптардың кездесуін шақырды, соның салдарынан шығанақ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілуге лайық деп танылды. "Көп жылдық қарастырудан кейін, енді Кейп-Винд жобасы бойынша шешім қабылдау уақыты келді. Сондықтан келесі аптада мен негізгі тараптарды жинап, "Құтқарушының" қорытындыларын қарастырамын және Кейп-Виндтің тарихи және мәдени ресурстарға тигізетін әсерін азайту және жеңілдету үшін қандай шаралар қабылдануы керектігін талқылаймын. Мен тараптардың 1 наурызға дейін келісімге келеді деп үміттенемін. Егер тараптар арасында келісімге қол жеткізілмесе, рұқсат беру процесін аяқтау үшін қажетті қадамдарды жасауға дайынмын. Қоғам, тараптар және рұқсат алуға үміткерлер нақтылық пен шешімді қажет етеді". 2010 жылдың 22 наурызында Тарихи ескерткіштерді сақтау жөніндегі консультативтік кеңесте тыңдау өтті. Жобаның жақтастары мен қарсыластары тыңдау кезінде куәліктер берді. Кеңес 2010 жылдың 14 сәуіріне дейін Ішкі істер министрі Салазарға өз ұсыныстарын ұсынуға міндетті болды. 2010 жылдың 28 сәуірінде Массачусетс штатының заң шығарушы органында өткен баспасөз конференциясында жобаның қолдаушысы, губернатор Девал Патрикпен бірге министр Салазар "Мен Кейп-Винд жобасын мақұлдаймын" деп жариялады. Horseshoe Shoal-дың баламалы нұсқасы шешімде таңдалды. Федералдық авиация басқармасы (FAA) 2010 жылдың 17 мамырында жел электр станциясының құрылысына келісім берді, себебі жел турбиналарының құрылыстары жақын маңдағы Отис әуе базасының радар жүйесіне кедергі келтіруі мүмкін деген алаңдаушылық туды. Кейп-Винд базаның жүйесін жөндеуге келісті, осылайша жел электр станциясы оған әсер етпеуін қамтамасыз етті. 2011 жылдың 28 қазанында АҚШ Колумбия округінің апелляциялық соты FAA-ның шешімін күштен шығарды. Сот "қауіпсіздік" туралы шешімді жойып, FAA-ға қайта қарауды тапсырды. 2012 жылдың 15 тамызында Кейп-Винд FAA-дан толық мақұлдау алды, ол жел электр станциясы авиациялық операцияларға қауіп төндірмейді деп мәлімдеді. Алайда, Кейп-Винд толық федералдық мақұлдауды күтпестен жоспарлауды бастады. Нантакет шығанағын қорғау альянсы 2010 жылдың маусымында сотқа шағымданып, федералдық мақұлдаулар жойылып бара жатқан түрлер туралы заңды, көшпенді құстар туралы келісімді және Ұлттық экологиялық саясат туралы заңды бұзады деп мәлімдеді. 2010 жылдың 6 қазанында Ішкі істер министрі Салазар 28 жылдық жалға алу келісіміне қол қойылғанын жариялады, ол Кейп-Виндке құрылысқа дейін жыл сайын 88 278 доллар төлеуді және энергияны сатудан түскен кіріске байланысты өндіріс кезінде екіден жеті пайызға дейінгі айнымалы операциялық төлемді талап етеді. 2010 жылдың 22 қарашасында Кейп-Винд пен National Grid арасында электр энергиясын сатып алу туралы 15 жылдық келісімге қол қойылды, ол электр энергиясының 50% -ын 18,7 цент/кВт сағ бағасымен сатып алуды көздейді, бұл орташа үйдің ай сайынғы электр энергиясына 1,50 долларға өсім тудырады. 2011 жылдың 7 қаңтарында Кейп-Винд АҚШ Армиясының инженерлік корпусынан және АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінен рұқсат алғанын хабарлады. 2011 жылдың 18 сәуірінде Океан энергиясын басқару, реттеу және сақтау бюросы жобаға қажетті келісім берді. 2011 жылдың жазында Гей-Хед (Аквина) тайпасының Вампаноаг тайпасы Кейп-Виндке жол беруіне федералды үкіметке қарсы сотқа жүгінді. Аквиналардың пікіріне қарсы, Покасет Вампаноаг тайпасы бұрын жобаны қолдаған еді. 2016 жылдың шілдесінде апелляциялық сот Океан энергиясын басқару бюросы Ұлттық экологиялық саясат туралы заңда талап етілгендей "теңіз түбіндегі учаскеге қатысты жеткілікті деректерді" алған жоқ деп шешті.

Электр қуатын сатып алу келісімдері

Cape Wind компаниясы National Grid компаниясымен жобаның жартысын (яғни жылына шамамен 750 ГВт/сағ) бастапқы бағамен 20,7 ¢/кВт/сағ (кейін 18,7 ¢-ға дейін төмендетілді) – қазіргі бөлшек сауда бағаларынан екі еседен астам бағамен сату туралы келісімге қол қойды (егер 2014 жылдың қысында электр бағасының өсуі айырмашылықты едәуір қысқартты). Бұл келісім Массачусетс мемлекеттік коммуналдық қызметтер департаментінің (PUC) мақұлдауына байланысты болды. 2012 жылдың ақпан айында NSTAR Utility 129 МВт қуаттылыққа тең PPA келісіміне келді, бұл PUC-тің NSTAR және Northeast Utilities-тің 4,8 миллиард долларлық бірігуін аяқтау үшін қойған талабы. Массачусетс штатының реттеуші органдарымен электр қуатын сатып алу туралы екінші келісімге де қол қойылды. 2015 жылдың қаңтар айында National Grid және Northeast Utilities компаниялары 2014 жылдың 31 желтоқсанына дейін Cape Wind компаниясының қаржыландыруды ала алмағанын олардың келісімшартын бұзу үшін негіз ретінде келтірді. National Grid өкілі Джейк Наварро компания "Кейп-Винд келісімшарт бойынша өз міндеттемелерін орындай алмағаны үшін көңілі қалдырды, нәтижесінде бүгін электр қуатын сатып алу келісімшарты тоқтатылды" деді. Кейп-Виндтің айтуынша, келісімшарттың күшін жою жарамсыз, себебі келісімшартта мерзімдерді ұзартуға мүмкіндік беретін ережелер бар еді. Сонымен қатар, Кейп-Винд компаниясы Independent System Operator/New England тарапынан Жаңа Англияның электр энергиясының көтерме сауда нарықтарына қатысуына тыйым салынды. Кейп-Винд өзінің жобасын әлеуетті экотуризм бағыты ретінде көрсеткендіктен, оны өнеркәсіптік аспектілерін жасыру (немесе "жасыл бояу") үшін сынға алды. Clean Power Now коммерциялық емес ұйымы бастаған жобаны қолдаушылар желдің мұнай мен газды таза, жергілікті өндірілген энергиямен алмастыру қабілетін атап өтті және жоба аймақтағы қажетті жаңа генерациялық қуат үшін ең жақсы нұсқа екенін мәлімдеді. Бұл Кэйп Код пен аралдардың орташа электр қажеттілігінің 75%-ын қамтамасыз ете алатын еді. Массачусетс Audubon Society 2006 жылдың наурыз айында құстарға қауіпсіз деп жобаны шартты түрде мақұлдады, бірақ одан әрі зерттеулер жүргізуді сұрады. Жыл бойы және жазғы тұрғындар жобаның орналасуына қатысты алаңдаушылық білдірді: кейбіреулер жоба жеке меншік иеліктерінен, сондай-ақ жағажайлар сияқты қоғамдық меншік иеліктерінен көрікті көріністерді бұзады деп мәлімдеді, өйткені турбиналар жағалаудан тек 4,8 миль қашықтықта болады, сондықтан мүлік құндылықтарын төмендетеді, яхталар үшін танымал аймақтарды бұзады және басқа да экологиялық проблемаларды тудырады. Нантакет шығанағын қорғау альянсы Нантакет шығанағының жабайы табиғаты мен табиғи сұлулығымен бүкіл әлемге таныс екенін мәлімдеді. Кейп Кодтағы Hy Line паром қызметінің иесі Филипп Скаддер бастапқыда жобаға қарсы болды, өйткені ол Мартаның жүзім бағына бара жатқанда турбиналардың арасымен қалай жүзу керектігін ойлады, бірақ "экотурлар" ұсынудың экономикалық мүмкіндігіне байланысты өзінің қарсылығын қолдауға өзгертті. Уолтер Кронкайт жел электр стансасына қарсы шығып, көпшілік назарын аударды, бірақ кейіннен пікірін өзгертті. Басқа қарсыластарға марқұм сенатор Тед Кеннеди, бұрынғы губернатор Митт Ромни және Нантакет шығанағын қорғау альянсына 1,5 миллион доллар берген бизнесмен Билл Кох кірді. Массачусетс губернаторы Деваль Патрик пен штаттың жас сенаторы Джон Керри Кейп-Виндке қолдау білдірді, өйткені ол негізгі федералдық тексеруден өткеннен кейін. Жақтастары кейбір қарсылықтардың Нантакет, Мартаның жүзімдігі немесе материктегі жылжымайтын мүлік иелігіне байланысты екенін және экологиялық әділеттілік мәселелерін көтергенін болжады. Роберт Кеннеди-младший, оның отбасының Кеннеди кешені ұсынылған жел электр стансасының көз алдында, Нью-Йорк Таймс газетіне жалпы жел энергиясын қолдағанын, бірақ жобаға қарсы екенін мәлімдеген очерк жазды. Алайда бұл Массачусетс азаматтарының көпшілігінің көзқарасын білдірмейді: 2005 жылғы сауалнамада ересектердің 81% -ы жобаны қолдады, Кейп-Код тұрғындарының 61% -ы оны қолдады, ал ересектердің 14% -ы оған қарсы болды. 2012 жылы Конгресске кандидат Жозеф Кеннеди III Кеннеди отбасы мүшелерінің басқа мүшелерінен үзіліс жасап, Кейп-Винд жобасына қолдау білдіргенін мәлімдеді. 2007 жылы Роберт Уиткомб, Провиденс журналының вице-президенті және редакциялық беттің редакторы және Венди Уильямс жазған кітапта Кейп-Винд үшін күрес күшті, артықшылықты азшылықтың көпшілікке өз еркін таңуын қамтиды деп мәлімдеді. 2014 жылы судья Кейп-Виндке қарсы 26-шы сот ісін жоққа шығарды және "Сот жүргізу құқығы демократиялық процестің зиянды түрде теріс пайдалануына айналған кезде шегіне жетеді" деді. 2015 жылдың қаңтар айында Ян Боулз, Массачусетс Энергия және қоршаған орта басшысы, Кейп-Виндтен болған соңғы келісімшарт бұзуын дамыту ең болмаса тоқтатылғанын көрсетеді деп мәлімдеді, "Дегенмен, жоба алға жылмайды деп есептеуге болады".

2012 жылғы сайлау

Гристтің 17 шілдеде, 2012 жылы жарияланған мақаласында Митт Ромни 2006 жылдан бастап Кейп-Винд жобасына қатысты үлкен қарсылық танытқандығы айтылды. Егер Ромни сайланған болса, 2013 жылы құрылысын бастау жоспарланған бұл жобаның жалғасуына елеулі нұқсан келтіруі мүмкін еді. Кейп-Винд жобасына қарсы болған Уильям Кох, Ромнидің президенттік сайлау кампаниясына ірі көмек көрсетіп, рекордтық екі миллион доллар сыйлық ретінде берген. 2012 жылғы Массачусетс штаты Сенаты сайлауында республикашыл Скотт Браун Кейп-Виндке қарсы болды, ал оның демократ қарсыласы және сайлау жеңімпазы Элизабет Уоррен жобаны қолдады.

Кино және теледидар

2003 жылы «Су үстіндегі жел» атты деректі фильм жарық көрді, ол Кейп Винд жобасы төңірегіндегі дау-жанжалды қамтыды. Журналист Оле Танген-младший түсірген бұл фильмде даудың Кейп аймағында қалай дамығаны көрсетілген. Тәуелсіз туынды болған фильмде даудың екі тарапынан да адамдармен сұхбат алынды, оның ішінде Кейп Виндтің бастамашысы Жим Гордон және сол кездегі Нантакет шығанағын қорғау альянсының директоры Исаак Розен. «Су үстіндегі жел» фильмінде сондай-ақ жалпы жел энергетикасы туралы мәліметтер келтірілді, Даниядағы Хорнс-Рев теңіздік жел электр станциясының және АҚШ-тағы әртүрлі жел электр станцияларының әуеден түсірілген кадрлары көрсетілді. 2003 жылдың 6 желтоқсанында фильмнің әлемдік және Кейп Кодтағы тұңғыш көрсетілімі Вудс-Холдағы Лили аудиториясында өтті. «The Daily Show» бағдарламасының сатирикалық тілшісі Джейсон Джонс та Кейп Винд жобасын жарыққа шығарды. Кейп Винд жобасы туралы «Кейп Спин: Америкалық билік күресі» атты толық метражды деректі фильм 2011 жылдың жазында алдын ала көрсетілді.

Құны

2010 жылы Массачусетс штатының бас прокуроры Кейп-Винд жобасының жалпы құны 2,5 миллиард долларға жететінін бағалады. Жобадан өндірілген электр энергиясының ақшалай құны 2010 жылғы дәстүрлі қазба отын бағасынан екі есеге артық деп есептелді. 2014 жылы Өкілдер палатасының республикашылдары Кейп-Виндке 150 миллион долларлық несие кепілдігін беруге қарсы дауыс берді, бұл шектеудің нақты мақсатқа бағытталғанын мойындады. Жоба Дания экспорттық несие агенттігінен 600 миллион долларлық, олардың ең ірі кепілдігін, сондай-ақ PensionDanmark-тен 200 миллион доллар алды; жалпы қаржыландыру көлемі 1,45 миллиард долларды құрады.

Кейп Кодтың басқа жел жобалары

2006 жылғы 24 мамырда Boston Globe газетінде жарияланған хабарламаға сәйкес, Big Dig жобасының бір бөлігін салған ірі құрылыс компаниясының иесі Джей М. Кэшмен, ұсынылған Cape Wind орнынан батысқа қарай 32 шақырым жердегі Buzzards Bay-де 750 миллион долларлық жел электр стансасын салуды ұсынды. Кэшменнің электр стансасы жағалауға жақын (3,2 шақырым) орналасқан болар еді және әрқайсысының биіктігі 137 метр болатын 120 турбинадан тұрар еді. Жобалық қуаты 300 МВт құрады. Globe газетінің мәліметінше, Кейп-Винд жобасына қарсы болғандардың кейбіреуі Кэшменнің жоспарына қызығушылық танытты. 2008 жылдың ақпан айында мемлекеттік заңға түзетулер енгізіліп, мұхит қорықтарында электр энергиясын өндіруге тыйым салу жойылды. Vineyard Wind құрылысын 2021 жылы бастады.