Кіріспе
Сириялық байланысты синхрондау әдістері. Синхронды және асинхронды берілістер – берілісті синхрондаудың екі әртүрлі әдісі. Синхронды берілістер сыртқы сағат арқылы синхрондалады, ал асинхронды берілістер беріліс ортасымен жіберілетін арнайы сигналдар арқылы синхрондалады.
Synchronous and asynchronous transmissions are two different methods of transmission synchronization. Synchronous transmissions are synchronized by an external clock, while asynchronous transmissions are synchronized by special signals along the transmission medium.
Синхрондау қажеттілігі
Электрондық құрылғы басқа құрылғыға сандық (кейде аналогты) деректерді жіберген кезде, екі құрылғы арасында белгілі бір үлгі орнатылуы керек, яғни қабылдаушы құрылғы қабылдайтын сигналдың өзгеруі ішінде әрбір дерек бөлігінің басталу және аяқталу орнын анықтауға мүмкіндік беруі тиіс.
Синхрондау әдістері
Байланыстың екі жағын синхрондаудың екі тәсілі бар. Синхронды сигналдау әдістері екі түрлі сигналды пайдаланады. Бір сигналдағы импульс екінші сигналдағы келесі бит ақпараттың дайын екенін көрсетеді. Асинхронды сигналдау әдістері тек бір сигналды ғана пайдаланады. Қабылдағыш сол сигналдағы өзгерістерді пайдаланып, таратушының бит жылдамдығын ("автобауд") және уақытын анықтайды, содан кейін жергілікті сағатты дұрыс уақытқа келтіреді, әдетте фазалық құлыпталған тізбек (PLL) арқылы тарату жылдамдығымен синхрондайды. Жергілікті сағаттан келетін импульс келесі биттің дайын екенін көрсетеді.
Синхронды беріліс
Синхронды байланыста, берілетін деректер ағыны бір сымдағы ("ДАТА") өзгеретін кернеу деңгейлері түрінде кодталады, ал қабылдағышқа "осы сәттегі DATA биті жарамды" екенін хабарлайтын жеке сымдағы ("САҒАТ" немесе "ИМПУЛЬС" деп аталатын) үнемі қайталанататын кернеу импульсі арқылы беріледі. Көптеген параллель байланыс протоколдары синхронды беріліс принципін қолданады. Мысалы, компьютерде адрестік ақпарат синхронды түрде беріледі – адрестік биттер адрестік шина арқылы, ал басқару шинасының оқу немесе жазу импульстары арқылы. Логикалық бірлік бір уақыт аралығында екі өту болғанда көрсетіледі, ал нөл – бір өту арқылы. Манчестер кодтауында төменнен жоғарыға өту бірді, ал жоғарыдан төменге өту нөлді білдіреді. Егер бірден-бірге бірлер немесе нөлдер тізбегі болса, келесі өтуге және сигналға дайындалу үшін уақыт аралығының жиегінде кері өту қажет.
Асинхронды беріліс
Ең көп таралған асинхронды сигнал беру түрі, асинхронды бастау-тоқтату сигнал беру, шамалы тұрақты "бит" уақытын қолданады (+/ 5% жергілікті осциллятор қосылымның екі шетінде де қажет). Осы әдіс арқылы қабылдағыш "алғашқы" шеттік өтуді (START биті) анықтайды, "жарты биттік ұзақтық" күтеді, содан кейін сигналдың мәнін оқиды. Келесі дерек битін "оқу" алдында бір "толық биттік ұзақтық" кешіктіріледі, бұл бүкіл тізбектік сөздің ұзындығы бойынша қайталанады (әдетте 7/8 дерек биті). Міндетті емес PARITY биті дерек биттерінен кейін және тоқтату битінен (тері) бұрын орналасады. Соңында, дерек сөзінің соңы екенін анықтау және келесі START биті жіберілгенде биттік өту болатынына көз жеткізу үшін бір немесе бірнеше STOP биттері қосылады. Типикалық асинхронды тізбектік байланыста қолданылатын сөз құрылымы START DATA[0:7] PARITY[қалаулы;0] STOP[0:1] болып табылады. Бұл форматтау айнымалылары байланыс орнатылғанға дейін жіберу және қабылдау түйіндерін конфигурациялау кезінде көрсетіледі. Биттік ұзақтығы номиналды биттік жылдамдықпен секундына биттермен (бит/с) анықталады – 300, 1200, 9600, 19200, 115200 және т.б. BAUD терминін қолдану қазіргі заманғы тізбектік арналардың қолданылуында қатаң түрде дұрыс емес. Ашық тізбек жағдайын (BREAK) анықтау үшін арнайы деңгейлік және уақыттық шарттар анықталады.