Кіріспе

Компьютерде файл байланысы – файлды ашуға қабілетті бағдарламамен байланыстыру. Көбінесе, файл байланысы файлдар тобын (әдетте олардың файл атауының қосымшасымен анықталады, мысалы, txt) тиісті бағдарламамен (мысалы, мәтін редакторымен) байланыстырады.

Қолданылу

Көптеген операциялық жүйелер файлдарды әлдебір жолмен байланыстыруды қолдайды. Мысалы, файлдарды файлдық басқарушыдан ашу, әдетте файлды оған тағайындалған бағдарламамен ашу үшін "ашу" командасын іске қосады. "Ашу" командасы файлды немесе құжатты оқып, оны пайдаланушыға қарау үшін, сондай-ақ мүмкін түзету немесе басқа да амалдар жасау үшін ұсынады. Басып шығару сияқты қосымша амалдарға әдетте оң жақ тінту мәзірі арқылы қол жеткізіледі. Байланыстыруды өзгертуге арналған механизм де көбінесе болады. Бұған мысал ретінде Windows қабығындағы "Open With" (Ашу арқылы) опциясын келтіруге болады.

Microsoft Windows-тың жүйелік жүйесі

Microsoft Windows операциялық жүйелерінің Windows 3.x нұсқасынан бастап файл кеңейтіміне негізделген байланыстар қолданылады. Байланыстар әрбір файл кеңейтімі үшін әрекеттер жиынтығы ретінде тіркелімде сақталады. Ескі нұсқалар WIN.INI файлында сақталған ашу байланыстарын қолдады. Файл байланыстарын assoc командасы арқылы қарауға және өңдеуге болады, ал ftype командасының көмегімен файл түрі мен осы типтегі файлдарды ашатын бағдарлама арасында байланыс жасау мүмкін. Windows қабығы файл байланысы әрекеттерін COM, сүйреп тастау, командалық жол шақырулары немесе Динамикалық деректер алмасу арқылы іске қосады. Microsoft Windows файл байланыстарының кеңейтілген мүмкіндіктеріне жаңа файл кеңейтімін кез келген саны бар байланысты әрекеттермен қолмен анықтау, басты әдепкі әрекетті орнату, тек белгілі бір файл түрлері үшін ғана кеңейтімдерді көрсету, файл түрінің белгішесі мен сипаттамасын және байланысты MIME түрін және оларды өңдеу (Internet Explorer шолғышынан жүктелген немесе тікелей ашылған файлдар үшін файл түрлерін қалай өңдеу керектігі) кіреді. Дегенмен, Windows Vista және одан кейінгі операциялық жүйелерде файл байланысының кеңейтілген функционалдығын конфигурациялау мүмкіндігі жойылды.

Linux жүйесі

Linux-қа негізделген графикалық интерфейстер, мысалы KDE және GNOME, MIME түрлеріне сәйкес қосылыстарды қолдайды. Мысалы, text/plain MIME түрі мәтіндік редактормен байланыстырылады.

Mac OS жүйесі

Классикалық Mac OS файл кеңейтіміне қарамастан, әрбір файлды тиісті қолданбамен байланыстыру үшін типтік кодтар мен жасаушы кодтарын пайдаланды. Жаңа macOS файл кеңейтуіне негізделген байланыстарды да қолдайды. macOS-тағы қолданба жиынтығы Info.plist файлында қолдайтын файл түрлерін жариялайды. Осы көрсетілген типтердің әрқайсысы үшін Бірыңғай типтік идентификатор (UTI) беріледі, сондай-ақ осы типтегі файл немесе деректерді қалай анықтауға болатындығын анықтайтын "тегтердің" тізімі қоса беріледі. Мысалы, JPEG түрі 'public.jpeg' UTI арқылы анықталады және 'jpg' және 'jpeg' кеңейтімдерімен, 'image/jpeg' MIME түрімен және 'JPEG' типтік кодымен тегтеледі. Операциялық жүйе осы ақпаратты әрбір типті аша алатын қолданбалардың тізімін жасау үшін пайдаланады. Finder (бағдарламалық қамтамасыз ету) ішінде әрбір файл UTI арқылы анықталады және сол тип үшін әдепкі қолданбамен ашылады. Пайдаланушы сондай-ақ осы типті қолдайтын басқа қолданбалар тізімінен таңдау жасай алады. Бұл жүйе арқылы типтер файл атауы жоқ немесе файл кеңейтімі жоқ деректермен де байланыстырылады. Бұл таңба тақтасындағы деректерді және MIME түрі берілген HTTP сияқты протокол арқылы деректерді жіберуді қамтиды.