Кіріспе

Канадалық меценат және Бронфман отбасының мүшесі

Филис Барбара Ламберт (туған аты Бронфман; 1927 жылдың 24 қаңтарында туған) Нью-Йоркте сәулет тарихын оқып жүргенде өнер мен сәулет арасындағы байланысқа қызығушылық танытты, бұл қызығушылық өмір бойы сақталды. Оның отбасы еврей тегінен шыққан. 1949 жылдың 17 мамырында Монреальде француз-неміс экономикалық кеңесшісі Жан Ламбертке, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Куинс ауданындағы Эльмхерст қаласының Адольф Ламбертінің жалғыз ұлына үйленді. 1954 жылы олар ажырасты. 1951 жылы Ламберттің әкесі Сэмюэл Бронфман төрт баласы үшін Cemp Investments холдинг компаниясын құрды, онда Филиске 22% үлесі берілді. Бұл компания отбасының дистилляция империясы, Seagram Company Ltd. компаниясын басқарды, ол уақыт өте келе миллиардтаған долларлық арақ, жылжымайтын мүлік, мұнай және газ, химиялық компанияларды бақылауға алды.

Жұмыс

Ламберт Парижде тұрып жатқан кезде, Seagram Company Ltd оның әкесінің тапсырмасымен Нью-Йоркте жаңа бас кеңсе салуды жоспарлап отырды. Парижде болған кезінде ол сол заманғы ең жаңа көркемдік және сәулеттік бағыттармен танысты. Ол Перейра мен Лакман архитекторларының бұл учаскеге бұрыннан жобалаған ғимаратына қарсы күресті. 27 жастағы Филис 1954 жылғы 28 маусымдағы әкесіне жазған сегіз беттік хатында оны бастапқы жобаны қайта қарастыруға көндірді. Оған тиімді балама табу міндеті жүктелді және алты апталық зерттеулерден кейін Мис ван дер Роэ жаңа кандидат ретінде ұсынылды. Ол жобаны қабылдап, сәулетші болу арманында оған кеңесші болды. 1973 жылы Шербрук көшесіндегі Ван Хорн сарайының бұзылуынан кейін 23 азаматтық топ «Монреальді сақтайық» (Sauvons Montréal) қозғалысын құрды. Ламберт Шаунесси ауданының дамымаған аймағын жаңғыртуға бағытталған күш-жігерге атсалысқан жақтастардың бірі болды. (Ол 1983 жылға дейін оның алғашқы президенті болды.) «Монреаль мұрасы» (Héritage Montréal) консервациялық топтарға қолдау көрсету үшін қаражат жинады. Олардың бұзуды тоқтату құралдарына көшеде шерулер ұйымдастыру, жарнамалар мен буклеттер шығару және тұрғындармен бірлесіп жұмыс істеу кірді. Олар Канададағы ең ірі коммерциялық емес кооперативтік тұрғын үйді қайта жаңарту жобасын – Милтон Паркті іске асырды. Ламберт сондай-ақ Шоунесси үйін сатып алып, оны бұзудан сақтап қалды. 1989 жылы XIX ғасырға жататын бұл сарай Канаданың сәулет орталығының (CCA) құрамына енді. Ол Cemp компаниясының еншілес компаниясы Cadillac Fairview директорлар кеңесінде жұмыс істеді, кейіннен жобаны дамытушылардың кеңсесіне қарсы пикетке қатысты. Ол тағы да Миспен жұмыс істеуді ұсынды және болашақта Торонто Доминион орталығы деп аталатын жобаны қолдады. Оның жұмысына Лос-Анджелестегі Millennium Biltmore қонақ үйін қайта жаңарту жобасында архитектор Джин Саммерспен (архитектор) бірге жұмыс істеу де кіреді.

Ұлттық және халықаралық танылу

1990 жылы Пратт институтының сәулет саласы бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды. 1992 жылы ол Францияның өнер мен әдебиет орденінің офицері атанды. Ол Солтүстік Америка мен Еуропаның шамамен 26 университетінен құрметті дипломдар алған. 1985 жылы ол Канада орденінің мүшесі болды, 1990 жылы офицер, ал 2001 жылы серігі атанды. 1985 жылы ол Квебек Ұлттық орденінің рыцарі атанды және 2005 жылы Ұлы офицер дәрежесіне көтерілді. Ламберт 2006 жылы Ұлттық құрылыс мұражайынан Винсент Скалли сыйлығын алды. Мұражайдың атқарушы директоры Чейс Ринд: "Мұражай 2006 жылғы Скалли сыйлығын Филис Ламбертке, құрылған ортаны жобалау саласындағы өмір бойғы еңбегі үшін табыс етуге мәртебелі. Сеаграм ғимаратынан бастап, CCA-ға дейін, сондай-ақ табиғатты қорғаушы және педагог ретіндегі еңбегі арқылы Филис Ламберт біз өзіміз үшін салатын әлемді зор жетілдірді" деді. 2007 жылы Тери Вен Дамиш режиссерлік еткен "Азамат Ламберт: архитектураның Жаннасы" атты Ламбертке арналған деректі фильм түсірілді. Ламберт 14-ші Венеция сәулет биенналесінде "Алтын арыстан" сыйлығының иегері атанды. 2016 жылы ол өнер саласындағы Вольф сыйлығымен марапатталды. Бланш Лемко ван Гинкель, Корнелия Оберландер және Денис Скотт Браунмен бірге ол 2018 жылғы "Қала армандары" деректі фильмінде бейнеленген төрт көрнекті әйел сәулетшінің бірі. 2023 жылы Филис Ламберт сәулет индустриясына қосқан үлесі үшін Ада Луиза Хакстебл сыйлығымен марапатталды.