Кіріспе
La 2 (La dos) – Испанияның ашық эфирдегі телеарнасы, Televisión Española (TVE) телекомпаниясына тиесілі және оның басқаруында. Бұл корпорацияның екінші телеарнасы, мәдени және қоғамдық мазмұнды бағдарламалар, соның ішінде деректі фильмдер, концерттер, театр, тәуелсіз, ибероамерикандық және классикалық киноны көрсетумен танымал. Арна 1966 жылғы 15 қарашада Испаниядағы екінші тұрақты теледидар қызметі ретінде іске қосылды, ал TVE-нің бірінші арнасы 1956 жылғы 28 қазанда іске қосылған болатын. TVE елде теледидар таратуда монополия ұстағандықтан, 1983 жылғы 16 ақпанда Баск елінде Euskal Telebista телеарнасы хабар таратуды бастағанға дейін, ол жалғыз телеарна болып келді. 1990 жылғы 25 қаңтарда Antena 3 бүкіл ел бойынша хабар таратуды бастаған кезде коммерциялық теледидар іске қосылды. Арна UHF жиіліктерінде хабар таратуды бастағандықтан, бастапқыда "UHF" деп аталды. 1990 жылдарға дейін "Cadena II", "Segunda Cadena", "Segundo Programa" немесе "TVE2" сияқты басқа да атаулармен белгілі болды, содан кейін қазіргі "La 2" (La dos) атауын қабылдады. Штаб-пәтері және негізгі өндіріс орталығы – Позуэло-де-Аларкон қаласындағы Прадо-дель-Рей, ал кейбір бағдарламалар Сан-Кугат-дель-Валлестегі TVE өндіріс орталығында жасалады. Бағдарламаларының басым бөлігі испан тілінде және Испанияның барлық аймақтарында бірдей көрсетілсе де, TVE әр автономиялық аймақта аумақтық орталықтарына ие және олардың әрқайсысында тиісті мемлекеттік тілдерде жергілікті бағдарламаларды өндіріп, таратуға құқылы.
La 2 (la ˈðos, The Two) is a Spanish free to air television channel owned and operated by Televisión Española (TVE), the television division of state owned public broadcaster Radiotelevisión Española (RTVE). It is the corporation's second television channel, and is known for broadcasting cultural and public service programming, including documentaries, concerts, theatre and independent, Ibero American and classic cinema. It was launched on 15 November 1966 as the second regular television service in Spain right after TVE's first channel launched on 28 October 1956. As TVE held a monopoly on television broadcasting in the country, they were the only television channels until the first regional public television station was launched on 16 February 1983, when Euskal Telebista started broadcasting in the Basque Country. Commercial television was launched on 25 January 1990, when Antena 3 started broadcasting nationwide. As it started broadcasting on UHF frequencies the channel was initially simply referred to as "UHF". It received other names, such as "Cadena II", "Segunda Cadena", "Segundo Programa" or "TVE2" until it adopted its current name "La 2" (La dos) during the 1990s. Its headquarters and main production center is Prado del Rey in Pozuelo de Alarcón with some programs produced in TVE's production center in San Cugat del Vallés. Although almost all its programming is in Spanish and is the same for all of Spain, TVE has territorial centers in every autonomous community and produces and broadcasts some local programming in regional variations in each of them in the corresponding co official language.
"Екінші арнаны" құру
1960 жылдары Испанияның ақпарат және туризм министрі Мануэль Фрага Ирибарне Televisión Española телеарнасының UHF диапазонында екінші телеарнаны таратуды бастауы керек деп шешті, бұл басқа еуропалық телеарналардың да істегені болжады. 1965 жылдың 1 қаңтарында TVE-нің екінші теледидар қызметі Мадридте сынақ ретінде іске қосылды, бағдарламалар түнде 4 сағатқа дейін ғана шектелді, олар музыкалық блокттардан және Primera Cadena арнасының бағдарламаларын қайта көрсетуден, көбінесе Telediario жаңалықтары мен Estudio 1 бағдарламасынан тұрды. TVE арна үшін жаңа бағдарламалар жасауды бастады, олар негізінен Барселонадағы телеарна штаб-пәтерінде өндірілді. UHF-тің алғашқы директоры Сальвадор Понс Муньос болды. Алғашқы жылдары арнаны тек Мадрид, Сарагоса және Барселона қалаларында ғана қабылдауға болады. Сондықтан UHF-те сәтті болған бағдарламалардың бірінші арнаға көшуі таңқаларлық емес. UHF станциясы TVE 1 арнасымен тікелей бәсекелеспейтін, мәдени мазмұнға баса назар аударатын, аз қамтылған бағдарламаларды дамытуды жалғастырды. Испаниядағы саяси өзгерістер кезінде екінші арнаның бағдарламаларына сәл серпіліс болды. 1976 жылдың қаңтарында «Ла Клаве» (1976-1985) дебаттық бағдарламасының тұсаукесері өтті, ол Франкизм кезінде өте қиын болған, қазіргі мәселелерді әртүрлі көзқарастардан қарастырды және осы тақырыпқа қатысты фильммен алдын ала ұсынылды. Тағы бір маңызды бағдарлама – Хоакин Солер Серрано жүргізген «A fondo» (1976-1981) ток-шоуы, ол сол кездегі өнер, әдебиет және ғылым салаларындағы белгілі тұлғалармен пікір алмасты. Сонымен қатар, жаңа өнер және музыкалық бағыттар «Encuentros con las artes y las letras» (Өнер мен әдебиетпен кездесулер) (1976-1981) және «Popgrama» (1979-1981) бағдарламаларында көрініс тапты. Станцияның аймақтық хабар тарату орталықтарын консолидациялау да маңызды аспекті болды, ең бастысы Каталония және Канар аралдарында. TVE Cataluña «Circuit Català» (Каталониялық тізбегі) арқылы аймақтық бағдарламаларды өндіру және таратуды бастады, сонымен бірге жалпыұлттық хабар тарату үшін мазмұн жасауды жалғастырды. 1982 жылы Испанияда өткен әлем чемпионаты қарсаңында Канар аралдарының аймақтық хабар тарату орталығы жаңа өндіріс кеңсесін құрды, ол екінші арнаны таратумен қатар, архипелаг үшін арнайы бағдарламалар жасауға мүмкіндік берді. Es және Pilar Miró басшылығымен TVE 2 бірінші арнаға сәйкес келмейтін кеңістіктерді ұсынатын мәдени арна болып қала берді. Movida Madrileña құбылысының қайнаған кезде, es режиссерлік еткен және жүргізген «La Edad de Oro» (Алтын ғасыр) (1983) бағдарламасының тұсаукесері өтті, ол уақыт өте келе культты классикаға айналды. 1980 жылдары «Metropoli» (1985) мәдени журналы және Елена Сантонья режиссерлік еткен және жүргізген «Con las manos en la masa» (1984) бағдарламасы сияқты маңызды бағдарламалардың тұсаукесері де осы жылдары болды, ол испан теледидары тарихындағы алғашқы аспаздық шоу деп есептеледі. Сонымен қатар, TVE 2 арнасы ерекше оқиғаларды тікелей эфирде көрсетуді жалғастырды, олардың кейбіреулері көрермендер саны бойынша бірінші арнадан асып түсті: Еуропалық футбол жарыстары (УЕФА Чемпиондар лигасы, УЕФА кубогы және Кубок иелерінің кубогы), автономды теледидары жоқ аймақтардағы Испания бірінші лигасы, Испания ұлттық футбол құрамасының іріктеу матчтары және 1984-1992 жылдар аралығында «Евровидение» ән байқауы. 1984 жылы «Estadio 2» бағдарламасының тұсаукесері өтті, ол спорттық хабарларды, ақпараттарды және демалыс күндері тікелей нәтижелерді көрсетуге маманданған.
La 2 құрылуы
TVE арнасының стратегиясы 1989 жылы жеке теледидар пайда болған кезде өзгерді, Antena 3 және Tele 5 алғашқы эфирге шықты. 1991 жылдан бастап TVE 2 «La 2» болып өзгертілді және жаңа балама бағдарламалау саясатын қабылдады, оның рухы «La 2, para una inmensa minoría» («La 2, үлкен азшылық үшін») деген ұранға енгізілді. TVE-нің келесі директоры Рамон Колом бұл тұжырымдаманы 30 жасқа дейінгі тар аудиторияға қарай қайта қарастырды. Сонымен қатар, La 2 арнасы La Primera-да орын алмаған американдық сериалдарды көрсетті: «The Simpsons» (1993 жылға дейін). Бір жыл өткен соң «Versión española» (испандық нұсқасы) бағдарламасы іске қосылды, оны Кайтеана Гильен Куерво жүргізді және жарнамалық үзіліссіз фильмдер ұсынды. Басқа маңызды бағдарламалар: «La noche temática» («Темалық түн») (панеуропалық Arte арнасының деректік блогы), әдеби «Negro sobre blanco» («Ақ пен қара»), ақпараттық «Escuela del deporte» («Спорт мектебі») және балалар бағдарламалары, оның ішінде «Con mucha marcha» («Көп қозғалыспен»), TPH клубы, Hyakutake және Los Lunnis, соңғысы оның ең үлкен коммерциялық жетістіктерінің бірі болды.
Қазіргі күн
2004 жылы La 2 стратегиясына өзгерістер енгізілді: ақпараттық қызметтер қайта құрылды, себебі La 2 Noticias жүргізушісі Фран Ллоренте TVE жаңалықтарының директоры болып тағайындалды, ал Лоренцо Мила La 1 теледиарының жүргізушісі болды. Жаңа бағыт ұсынысты жас көрермендерге қайта бағыттайды, кешкі бағдарламалар сағат 21:30-ға жылдырылды, өңірлік бағдарламалардың біртіндеп тоқтатылуы (Каталония мен Канар аралдарындағы кейбір блоктардан басқа) және Six Feet Under, Two and a Half Men, The OC, Gilmore Girls сияқты американдық сериалдардың енгізілуі осы өзгерістерге жатты. 2010 жылдың 1 маусымында RTVE директорлар кеңесі La 2 арнасын қатаң мәдени арнаға айналдырып, оны шығармашылық пен таланттың өлшемі ретінде бекітті. Сол айдан бастап La 2 спорттық бағдарламаларын (La 1 және Teledeporte арналарына көшірілді) және балалар бағдарламаларын (тек Clan арнасында жалғасты) таратуды тоқтатты. Оның орнына Cultural·es арнасының мәдени бағдарламалары көрсетілді. 2014 жылдан бастап, апта ішіндегі кешкі бағдарламалар испан киносының циклдарымен, ал демалыс күндері еуропалық фильмдермен толтырылды. La 2 арнасының көрермендер саны 2,6%-ға дейін төмендеді, бұл көрсеткіш балалар арнасы Clan-ға шамалас.
Ла 2 HD
2017 жылдың 7 қыркүйегінде телеарнаның жаңа маусымын таныстыру барысында Televisión Española La 2 арнасының жоғары сападағы (HD) сигналды іске қосатынын хабарлады. Бұл сигнал 2017 жылдың 31 қазанында Мадридте, 2017 жылдың 7 қарашасында Испанияның қалған бөлігінде (Каталония және Канар аралдарынан басқа), 2017 жылдың 14 қарашасында Каталонияда және 2017 жылдың 21 қарашасында Канар аралдарында қолжетімді болды. 2024 жылдың 11 ақпанында стандартты сападағы (SD) сигнал тоқтатылғаннан бері, арна тек HD форматында ғана таратылуда.