«Зенит»: Ұлыбританиялық комикс батырының тарихы

Кіріспе

Зенит – 2000 AD британдық ғылыми-фантастикалық комиксінде пайда болған британдық супербатыр. Жазушы Грант Моррисон және суретші Стив Йоуэлл жасаған, ал түпнұсқа кейіпкер дизайны Брендан Маккартиге тиесілі, бұл оқиға алғаш рет 2000 жылы #535 (22 тамыз 1987) санында жарияланды. Зениттің өзі (нағыз аты Роберт Макдауэлл) екінші эпизодта ғана пайда болды – алғашқы эпизод оның пайда болуына жағдай жасады. Сырттай жеңілтек және сарказмға толы, Зенит – X буынының ерекше суперқаһарманы болды. 1987 жылдан 1992 жылға дейін 2000 AD комиксінде үнемі пайда болып, кейіннен сирек-сирек көрінді. Бұл сериал Моррисон үшін алғашқы жетістік болды, ол содан бері DC және Marvel компаниялары үшін танымал туындылар жазып, олардың өз кейіпкерлерін пайдаланды. Бірінші серия 1987 жылы «Сүйікті жеке немесе үзділіссіз оқиға» номинациясы бойынша Eagle Award сыйлығын жеңіп алды.

Жариялану тарихы

Zenith 1987 жылдың тамызында редактор және редактордың көмекшісі Стив Макманус пен Ричард Бертон 2000 AD журналында көптеген жаңа әңгімелер жариялап, жаңа таланттарға мүмкіндік берген кезде пайда болды. Грант Моррисон 1982 жылдан бері Zenith желісі бойынша ойлап жүрді, бірақ "[түпнұсқа нұсқада дәстүрлі супергерой костюмі бар және оның тоны сәл қараңғырақ болды", ал соңғы тұжырымдама "азап шегуші супергеройларға қарсы реакция" ретінде қалыптасты. Олар III кезеңді әлдеқайда жоғары бағалады, оны "барлық уақыттағы ең ұлы супергеройлік кроссовер оқиғасы" деп санайды. Америкада Zenith I және II кезеңдері Fleetway/Quality журналының ай сайынғы 2000 A.D. Showcase басылымында, 29/30 санынан бастап (1988 жылдың қыркүйегі – 1989 жылдың желтоқсаны) 45 санына дейін түсті түрінде қайта басылды. Бұл басылымдарда Джексон Гюис, Том Лайл және Барт Сирс сияқты американдық комикс суретшілерінің жаңа мұқабалары болды. Grand Comics Database-дегі серияның индексінде көрсетілгендей, "II кезеңнің оқиға желісінің соңы Zenith-тің қайта басылуының соңы болды, өйткені III кезең британдық апталықта әлі де жалғасып жатқан еді. Ол 1990 жылдың наурыз айында аяқталды, бірақ сол кезде [2000AD Showcase] жабылуға жақын еді". Zenith 1992 жылы IV кезеңмен қайтып келді, бірақ Моррисонның назары басқа жаққа ауды: "Мен алға жылжыдым және американдық супергеройлармен жұмыс істеу мүмкіндігіне көбірек қызығушылық таныттым. 1992 жылы Zenith менің өткеніме қарай тартылған нәрсе сияқты сезілді". Дегенмен, бұл оның оқиғаны кем бағалайтынын білдірмейді: "Мен қысыммен жазған көптеген нәрселерді ұнатамын. Шын мәнінде, Zenith кітабының соңғы бөлігін өте жақсы көремін. Мен оған қатты байланыстымын". 2013 жылы британдық баспа компаниясы Rebellion Developments толық жинақты 1000 данамен шектелген қатты мұқабалы кітап ретінде жариялады. Кітап жарияланғалы екі күннің ішінде сатылып бітті және жеткізілу мерзімі қазан айының басына дейін жылжуға ие болды. Кітапта барлық төрт кезең жинақталған, сонымен қатар мұқабалар мен пин-аптардың толық жинағы бар. Әдетте, жалғасып жатқан сот процесіне қатысушылар олар туралы ашық түрде сөйлеуге тыйым салынған, бірақ Моррисон алғашқы жарияланымды тоқтатуға қол жеткізе алмаған көрінеді. Zenith Books 1 және 2 кітаптарын 2014 жылдың желтоқсанында негізгі тарату тізбектері арқылы алдын ала тапсырыс беруге болады. Жаңа Zenith мәтіндік оқиғасы "Жерге рұқсат" 2017 жылдың қыркүйегінде 2050-ші басылымда жарияланды. Оны редактор Мэтт Смит жазды, ал Стив Йёуэлл жаңа суреттермен суреттеді. Zenith сондай-ақ Zenith ғаламымен байланысы жоқ "A Night 2 Remember" атты әңгімеде пайда болды, ол 1280-ші басылымда жарияланған комикстің 25 жылдығына арналған шаралар туралы баяндады.

Zenith appeared in August 1987 during a period when editor and assistant editor, Steve MacManus and Richard Burton respectively, were shaking up 2000 AD by publishing numerous new stories which gave fresh talent a chance. Grant Morrison had been thinking along the lines of Zenith since 1982, but "[t]he original version had a more traditional superhero costume and was a little grimmer in tone", and the final concept came together as " a reaction against torment superheroes". They rated Phase III far higher, considered as "one of the greatest superhero crossover events ever". In America, Zenith Phases I and II were reprinted in colour in Fleetway/Quality's monthly 2000 A. D. Showcase title, beginning in the jointly numbered issue #29/30, and running through issue #45 (September 1988 December 1989). These issues featured new covers by American comic book artists such as Jackson Guice, Tom Lyle, and Bart Sears. According to the series' index at the Grand Comics Database, "the end of the Phase II storyline was also the end of the Zenith reprints, as Phase III was still in progress in the British weekly. It ended in March of 1990, but by that time [2000AD Showcase] was about to be cancelled". Zenith returned for Phase IV in 1992 but Morrison's attention was elsewhere: "I'd moved on and was more excited by the possibilities of working with American superheroes. By 1992, Zenith seemed like something dragged up from my past". This however does not mean they think any less of the story: "I like a lot of things I write under duress. I actually really like the last book of Zenith. I'm very fond of it". In 2013, British publishing company Rebellion Developments began publishing a complete collection as a hardcover book limited to 1000 copies. The book sold out within two days of being announced and the delivery date was brought forward to early October. The book collected all four phases and has a nearly exhaustive collection of covers and pin ups. Whilst parties involved in ongoing legal proceedings are, as a rule, barred from speaking publicly of them, it appears that Morrison has been unsuccessful in halting that initial publication. Zenith Books 1 and 2 could be pre ordered for a December 2014 launch through mainstream distribution chains. A new Zenith text story, "Permission to Land", appeared in prog 2050 in September 2017. It was written by editor Matt Smith, with a new illustration by Steve Yeowell. Zenith also appeared in a story unconnected to the Zenith universe – "A Night 2 Remember", a strip about the comic's 25th anniversary celebrations, which appeared in prog 1280.

Жинақталған басылымдар

Zenith 1988-1991 жылдар аралығында Titan Books баспасынан саудалық жұмсақ мұқабалы кітаптар сериясы ретінде жарық көрді, II және III фазалар екі томдық жинақтарға бөлінді. Бұл жинақтар үш сюжеттік желіге тиісінше "Тайгерлер", "Бос кеңістік" және "Көктегі соғыс" деген атаулар берді. Әрбір кітаптың мұқабасын Стив Йёуэлл жасады, сондай-ақ авторлардың қосымша материалдары да болды, бірақ IV фаза жинақталмай қалды. 2013 жылы 2000 AD баспасы Rebellion бүкіл серияны 1000 данамен шектелген қатты мұқабалы кітап ретінде қайта басып шығарды. Кітаптың бағасы 100 фунт стерлинг болды, ол 1 желтоқсанда жарық көрді және тек олардың веб-сайты арқылы сатылды. 2014 жылы 4 арзан кітаптан тұратын серия жарық көрді, келесі жылы IV фазаның алғашқы жинақталған басылымымен аяқталды. Бұл кітаптар Titan баспасы қолданған атаулардан бас тартып, қосымша материалдарды қамтымады. 2023 жылы Zenith 2000 AD журналының 146 және 156 нөмірінде Hachette Partworks баспасынан шыққан The Ultimate Collection жинағына енді.