Кіріспе

Мюррейфилд стадионы (шотланд гаэл. Stadium Murrayfield) – Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан регби стадионы. Стадионның иесі – Шотландия регби одағы (SRU), оның бас кеңсесі осы стадионда орналасқан, және ол Шотландия ұлттық регби командасының ұлттық стадионы болып табылады. 67 144 орынға ие бұл стадион Шотландиядағы ең ірі стадион, Ұлыбританиядағы бесінші және Еуропадағы жиырма екінші ірі стадион. Ол 1925 жылғы 21 сәуірде Шотландия мен Англия арасындағы матчпен ресми түрде ашылды. Шотландия бұл ойында жеңіске жетіп, «Үлкен дублеттің» (Grand Slam) иегері атанды. Стадион Шотландияның көптеген үйдегі тест матчтарын, Шотландия гидроэлектрлік кубогының финалын, сондай-ақ URC және Еуропалық регби чемпиондары кубогы матчтарын қабылдайды. Басты назар регбиге болғанымен, Мюррейфилдте бұрын американдық футбол, регби лигасы және футбол матчтары, сондай-ақ көптеген музыкалық концерттер өткізілген. Қазіргі уақытта стадион демешілік аясында Scottish Gas Murrayfield Stadium деп аталады.

Жерді сатып алу

SRU Мюррейфилдте 19 акр жерді анықтады, оны Мюррейфилдтегі Эдинбург Поло клубынан сатып алды, облигациялар арқылы қаржы жинағаннан кейін. Екі жыл бойы трибуна және үш жартас салынды, бірақ көрермендердің саны артып келе жатқандықтан, стадион жеткіліксіз болды. Артур Селлерс стадионның алғашқы алаңын күткен адам болды, ол бұрын Инверлейттегі алаңдарды дайындаған. 21 наурыз 1925 жылы Мюррейфилдке келген алғашқы команда болды, 70 000 адам олардың жеңілісін бақылады, осылайша команда алғашқы Бес Ұлттың чемпионатындағы «Үлкен дулығаны» жеңіп алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мюррейфилд жері елге ұсынылды және Корольдік армиялық қызмет корпусы оны иеленіп, жабдықтау қоймасы ретінде пайдаланды. Соғыс жылдары қарулы күштердің спорт органдары жыл сайын Шотландия мен Англия арасындағы екі халықаралық кездесуді, үй және сыртқы матчтар түрінде өткізуге қол жеткізді. Шотландияның үй матчтары алғашқы екі жылда Инверлейтте өтті, ал 1944 жылы Мюррейфилдке қайта оралды.

Жақында болған тарих

Мюррейфилд стадионының 104 000 көрермендік рекорды 1975 жылғы 1 наурызда, 1975 жылғы Бес Ұлттың чемпионатында Шотландияның 12:10 есебімен жеңіске жеткен кезде тіркелді. Бұл рекорд 1999 жылға дейін әлемдік рекорд болып саналды және бүгінгі күнге дейін Еуропалық рекордты сақтап тұр. 1991 жылдың қазан айында Батыс трибунаны кеңейтілген қайта құрылымдауға қаржы жұмсау мақсатында тағы бір облигациялық схема іске қосылды. Жаңа Батыс трибунасы 48 метрлік консольдік шатырмен жабдықталды. Ескі Батыс трибунасында мұражай орналасқан, бірақ ол жаңартылмады, ал ойын кәсіби деңгейге көтерілгеннен кейін жаңа келушілер орталығын салу жоспарлары тоқтатылды. Бірінші кезең 1993 жылдың қаңтарында жаңа солтүстік және оңтүстік трибуналары ашылуымен аяқталды. 1994 жылы Мюррейфилд стадионы 50 миллион фунт стерлингтік жаңартудан өтті, оның аясында алғаш рет жарық шамдары орнатылды. 2012 жылдың қазан айында SRU бас директоры Марк Додсон BBC телеарнасына Мюррейфилд стадионына атау спонсоры іздеп жатқанын мәлімдеді: «Біздің ең маңызды активіміз – ұлттық стадионымыз. Оны монетизациялау мүмкіндігін қарастырғымыз келеді. Біздің ең үлкен активімізді пайдаланып кіріс табуға тырыспауымыз ақымақтық болар еді. Біз оған лайықты бағаны алуды қалаймыз». Сонымен қатар, Додсон SRU Эдинбург Регби клубының болашақ үйі ретінде 10 000-15 000 орындық жаңа стадионға арналған жерді іздеп жатқанын атап өтті. 2013 жылғы күзгі халықаралық матчтар алдында алаңға нематодтар зиян келтірді. Бұл SRU-ны 2014 жылғы маусымның басында шөпті Desso жүйесімен алмастыруға мәжбүр етті. 2014 жылдың мамыр айында BT компаниясымен стадионның атау құқығы туралы келісімге қол қойылды, нәтижесінде стадион ресми түрде BT Murrayfield Stadium деп аталды. Шотланд Регби және Шотланд Газы 2023 жылдың шілдесінен бастап бес жылдық серіктестік келісіміне келді. Бұл шотланд клубтары энергия мен көміртегі шығарылымдарын үнемдеуі үшін 2 миллион фунт стерлингтік «Клубтар мен қоғамдастықтардың көміртегінсіздендіру қоры» құруға мүмкіндік береді. Scottish Gas әйелдер регбиіне жейделер мен стадионды демеушілік ету арқылы инвестиция салады, нәтижесінде стадионның ресми атауы Scottish Gas Murrayfield болып өзгерді.

Орналасқан жері

Мюррейфилд Мюррейфилд мұз айдыны мен Мюррейфилд керлинг айдынының жанында орналасқан, сондай-ақ Эдинбург зообағына жақын. Оның аты Эдинбург қаласының Мюррейфилд ауданынан алынған. Жақын маңдағы Роузберн паркінде Мюррейфилд DAFS CC (бірнеше жергілікті командалардың бірігуінен құрылған) пайдаланатын екі крикет алаңы және SRU-ға тиесілі төрт регби алаңы бар. Бұл алаңдарда 1902 жылдан бері Мюррейфилд Уондерерс RFC және оның алдыңғы клубтары ойнаған, бірақ 2018 жылы жерді дамыту жоспары болғандықтан, олар алаңды босатуға шақырылды. Wanderers жаттығу базасын Роузбернге көшірді, бірақ кейбір ойындар үшін Мюррейфилд алаңдарын жалға алуын жалғастырды.

Автобустар

Стадионға 12, 22, 26, 31 нөмірлі және Corstorphine Road бойындағы Airlink 100 лотиандық автобус бағдарлары жүреді. Матчтан кейін бұл бағытта көлік қозғалысы жиі тоңуға шалдығады.

Темір жол

Стадионның қасына өтетін темір жол желісіне қарамастан, стадионға ең жақын темір жол станциясы – бір шақырым шығысқа қарай орналасқан. Эдинбург трамвайларымен ауысу Хеймаркет және станцияларында мүмкін. St Andrew Square трамвай аялдамасынан жаяу шамалы қашықтықта орналасқан.

Трамвай

Мюррейфилд стадионының трамвай аялдамасы Розбурн көшесінде стадион кіреберісіндегі турникеттердің жанында орналасқан. Платформаға баспалдақпен немесе лифтпен түсуге болады. Көрермендерді басқару шараларының бөлігі ретінде, билет сату автоматтары платформада емес, баспалдақтың төменгі жағында орналасқан.

Регби одағы

Мюррейфилд Шотландияның көптеген халықаралық регби одағы матчтары үшін пайдаланылады, Шотландияның барлық Алты Ұлттық турниріндегі үй матчтары осы стадионда өткізіледі. Стадион 1996 жылдан 2017 жылғы қаңтарға дейін Эдинбургтің барлық матчтарын қабылдады. (Pro14 матчтары үшін әдетте Шығыс трибунасының төменгі қабаты ғана қолданылады.) 2018 жылғы ақпаннан бастап Эдинбургтің барлық матчтары қайтадан Мюррейфилдте өтеді; 2021/22 маусымының басынан Эдинбург регбиін қабылдау үшін артындағы жайылымдарда жаңа 7,800 орындық стадионның құрылысы аяқталды. 2007 жылдан 2011 жылға дейін Мюррейфилд Эдинбург 7s турнирін, содан кейін регби жетілігінен жылдық IRB Sevens World Series турнирінің соңғы кезеңін қабылдады, бірақ бұл турнир 2012 жылдан бастап төмен қатысушылыққа байланысты Глазгоға көшірілді. Мюррейфилд 2007 жылғы Регби әлем чемпионатының таңдамалы матчтарын өткізді. Стадион 2005 жылы Heineken Кубогының финалын қабылдады, онда Тулуз «Стад Франс» клубын 18:12 есебімен жеңді, 2009 жылы Лейнстер «Лестер» клубын 19:16 есебімен жеңді, ал 2017 жылы «Сарасенс» клубы «Клермон» клубын 28:17 есебімен жеңді.

Регби әлем чемпионаты

Мюррейфилд 1991, 1999 және 2007 жылғы Регби әлем чемпионаттарының ойындарын қабылдады.

Регби лигасы

Негізінен регби одағы стадионы болғанымен, Мюррейфилд 2000 және 2002 жылдары Регби лигасының Челлендж кубогы финалдарын қабылдады. 2009 жылы стадион Регби лигасының Суперлигасының «Магиялық демалыс» апталығын өткізді. Стадионда регби лигасының ең көп көрермен жиынтығы 2000 жылғы Челлендж кубогы финалында 67 247 адамды құрады.

Қауымдастық футболы

Мюррейфилдте сондай-ақ футбол матчтары өткізілді. 2003 жылдың желтоқсанында SRU басқармасы жергілікті Шотландия Премьер-лигасының Heart of Midlothian F. C. (Hearts) клубына стадионды матч күндері жалға алуға рұқсат берді. Сол айдың соңында УЕФА «Хертстің» өз алаңы – Тайнекасл стадионының 2004–2005 маусымдағы еуропалық матчтарға қажетті ең төменгі талаптарға сай еместігін растады. «Хартс» үш жыл бойы еуропалық матчтарды «Мюррейфилдте» өткізді, содан кейін «Тайнекаслға» УЕФА ережелеріне сәйкес келетін өзгерістер енгізілді. «Хартс» және Эдинбургтың «Хиберниан» көрші клубы «Мюррейфилдте» «Барселонаға» қарсы жасырау ойындарын өткізді. 2007 жылдың шілдесінде «Хартс» пен «Барселона» арасындағы матчты көру үшін 58 000-нан астам адам жиналды, бұл Эдинбургте өткен футбол матчындағы соңғы 51 жылдағы ең көп көрермен жиынтығы болды. 2014 жылы Глазгоның «Селтик» клубы 2014 жылғы Достастық ойындарына Глазго дайындалып жатқандықтан «Селтик Парк» стадионы қолжетімсіз болғандықтан, стадионда екі іріктеу матчын өткізді. «Хартс» 2017–18 жылғы Шотландия Премьер-лигасында «Тайнекаслда» жаңа бас трибунаның құрылысының кешігуіне байланысты стадионды қайтадан үй маттары үшін пайдаланды. «Мюррейфилд» 2018 жылдың қазан айында «Хартс» пен «Селтик» арасындағы 2018–19 жылғы Шотландия Лига Кубогының жартылай финалының бірін қабылдады. 2019 жылдың шілдесінде «Мюррейфилдте» «Ливерпуль» мен «Наполи» арасындағы маусым алдындағы достық матч өтті, оған 65 442 жанкүйер келді, бұл 1989 жылғы Шотландия Кубогының финалынан бері Шотландиядағы футбол матчындағы ең көп көрермен саны болды. 2023 жылдың 19 шілдесінде «Манчестер Юнайтед» 48 484 көрерменнің алдында «Мюррейфилдте» «Олимпик Лионға» қарсы ойын өткізді. 2024 жылдың 20 наурызында «Манчестер Юнайтед» екінші жыл қатарынан «Мюррейфилдте» маусым алдындағы матчты өткізу үшін қайта оралатыны, 2024 жылдың 20 шілдесінде «Рейнджерс» клубымен күш сынасатыны хабарланды.

Американдық футбол

Мюррейфилд американдық футболға төңкерілген және 1995-2004 жылдар аралығында Еуропалық NFL-дегі, қазір құрамынан шығарылған «Шотландиялық Клейморлар» командасының екі үй стадионының бірі болды, екіншісі – Глазгодағы «Хэмпден Парк». Сонымен қатар, 1996 жылғы 23 маусымда «World Bowl '96» турнирі осы стадионда өткізілді. Егер Ұлттық футбол лигасы болашақтағы ойындарды қазіргі тұрақты үйі – Лондонның «Тоттенхэм Хотспур» стадионынан тыс жерде өткізсе, Мюррейфилд болашақта NFL International Series турниріне қабылдаушы стадион ретінде қарастырылуда. «Уэмбли» және «Твикенхэм» стадиондары – Ұлыбританияда NFL матчтарын қабылдаған жалғыз стадиондар.

Музыка

Дэвид Боуи 1983 жылғы 28 маусымда 47 000 адамның алдында өнер көрсетті. Simple Minds 1989 жылы стадионда ойнауға жоспарланған, бірақ Джим Керрдің Шотландия регбишілеріне спорттың Оңтүстік Африкада, сол кезде апартеид болған кезде, жүз жылдығын тойлауға рұқсат беруіне қарсылық білдіргендіктен, ойнаудан бас тартты. 1996 жылғы 30 маусымда Тина Тернер өзінің Wildest Dreams туры аясында Мюррейфилдте өнер көрсетті. 1997 жылдың қыркүйегінде U2 өзінің Popmart туры аясында Мюррейфилдте ойнады. 1999 жылғы 3 маусымда The Rolling Stones No Security туры аясында 51 000 адамның алдында өнер көрсетті. 1999 жылғы 8 шілдеде Селин Дион өзінің Let's Talk About Love World Tour туры аясында Шотландиядағы алғашқы концертінде 67 000 орынды толық сатты. 2005 жылғы шілдеде Мюррейфилд соңғы Live 8 концертіне, Edinburgh 50,000 – The Final Push, қатысты, онда Джеймс Браун, Texas және The Proclaimers өнер көрсетті. Oasis 2009 жылғы 17 маусымда әлемдік туры аясында сатылып кеткен концерт берді. Осы шарадағы кейбір тәртіпсіз мінез-құлық бірнеше айдан кейін қайта қарастырылғанда стадионның лицензиялық шарттарына әсер етті. Бұл Oasis-тің Шотландиядағы соңғы концерті болды және олардың стадиондағы екінші өнер көрсетуі, алғашқысы 2000 жылы "Standing on the Shoulder of Giants" туры аясында болған. Бон Джови 2011 жылғы 22 маусымда стадионда гастрольдік туры аясында өнер көрсетті. Мадонна 2012 жылғы 21 шілдеде MDNA турының бөлігі ретінде 52,160 адамның алдында өнер көрсетті. 2014 жылғы 3 маусымда One Direction 64,000-нан астам жанкүйерлерге Мюррейфилдте Where We Are Stadium Tour аясында өнер көрсетті. Foo Fighters 2015 жылғы 8 қыркүйекте Sonic Highways World Tour аясында Мюррейфилд стадионында өнер көрсетті. Топ бастапқыда 2015 жылғы 23 маусымда Мюррейфилдте ойнауы керек еді, бірақ бұл Дейв Грол сол айда Еуропалық фестивальде аяғын сындырғаннан кейін тоқтатылды және кейінге қалдырылды. The Spice Girls 2019 жылғы 8 маусымда 55,000-нан астам жанкүйерлер алдында Spice World туры аясында өнер көрсетті, бұл олардың 21 жылдан бері Шотландиядағы алғашқы концерті болды.

Күні Орындаушы(лар) Ашылу актісі(лары) Тур/Шара Қатысу туралы жазбалар
28 маусым 1983 Дэвид Боуи Thompson Twins, Icehouse Serious Moonlight Tour 47,444
1 тамыз 1987 U2 The Pogues, Runrig, The Mission, Love and Money The Joshua Tree Tour
27 шілде 1995 R. E. M. The Cranberries, Belly, Spearhead Monster Tour
30 маусым 1996 Тина Тернер Wildest Dreams
4 тамыз 1996 Eagles Kenny Wayne Shepherd Hell Freezes Over Tour
2 қыркүйек 1997 U2 The Seahorses PopMart Tour 50,439 / 50,439
4 маусым 1999 The Rolling Stones Sheryl Crow No Security Tour 44,283 / 44,283
8 шілде 1999 Селин Дион The Corrs Let's Talk About Love World Tour 53,013 / 60,000
29 шілде 2000 Oasis Happy Mondays, Doves Standing on the Shoulder of Giants Tour
28 & 29 маусым 2003 Робби Уильямс Ash Weekends of Mass Distraction Tour
14 маусым 2004 Red Hot Chili Peppers N. E. R. D., Ash Roll on the Red Tour
6 шілде 2005 Әртүрлі актілер Live 8 Scotland
21 шілде 2007 Брайан Адамс Anthology Tour
17 маусым 2009 Oasis Kasabian, The Enemy, Reverend and the Makers Dig Out Your Soul Tour
22 маусым 2011 Бон Джови Vintage Trouble Bon Jovi Live 53,043 / 53,043
26 маусым 2011 Kings Of Leon Zac Brown Band, White Lies, The Walkmen Come Around Sundown World Tour
21 шілде 2012 Мадонна Alesso The MDNA Tour 52,160 / 52,160
3 маусым 2014 One Direction 5 Seconds of Summer Where We Are Tour 64,623 / 64,623
8 қыркүйек 2015 Foo Fighters Royal Blood, Honeyblood Sonic Highways World Tour
9 маусым 2017 Робби Уильямс Erasure The Heavy Entertainment Show Tour
9 маусым 2018 The Rolling Stones Richard Ashcroft No Filter Tour 54,221 / 54,221
8 маусым 2019 Spice Girls Jess Glynne Spice World – 2019 Tour 55,211 / 55,211
22 маусым 2022 Eagles Little Big Town Eagles 50 Years Tour
20 мамыр 2023 Бейонсе Renaissance World Tour 55,834 / 55,834
26 & 27 мамыр 2023 Гарри Стайлс Wet Leg Love On Tour
30 мамыр 2023 Брюс Спрингстин Springsteen and E Street Band 2023 Tour
7–9 маусым 2024 Тейлор Свифт Paramore The Eras Tour