Кіріспе
Қазіргі заманғы регби одағының стандартты нөмірлеу жүйелерінде негізгі құрамдағы ойыншылар 1-ден 15-ке дейін, ал қосалқы ойыншылар 16-дан бастап нөмірленеді. Бірақ регби одағы ойыншылары әрқашан жеке нөмірлермен таныстырылмай келген, сондай-ақ қолданылған жүйелер де әрқашан бірдей болған емес.
Шапандардағы нөмірлерді қолдану тарихы
Номерленген жемпірлерді алғаш рет 1897 жылы Квинсленд штатының Брисбен қаласында Жаңа Зеландия мен Квинсленд командаларының матчында көрермендерге ойыншыларды анықтау үшін қолданды. Сол матчта Жаңа Зеландия командасы 1-ден 15-ке дейінгі нөмірлерді киді, бастапқы нөмір фулбекке берілді, ал қарсыластары 16-дан 30-ға дейінгі нөмірлерді таңды. Бұл тәжірибе түрлі ірі халықаралық жарыстарда қолданыс тапты, бірақ еңбек етілген жүйе қабылданбады. 1921 жылы ағылшын және уэльс регби одақтары бұл мәселені Халықаралық регби кеңесіне көтерді, бірақ ойыншыларды жемпірлеріне белгі қою арқылы анықтау мәселесін командалардың өздері шешуі керек деп шешім қабылданды. Көптеген командалар нөмірлерді пайдаланды, бірақ 1930 жылдары уэльс командасы әріптерді қолданды. Бастапқыда "арқа шебі" деген сөздің нағыз мағынасы арқа шебі болды, үш ойыншының барлығы екінші қатармен иықтарын тігізіп, күш түсірді (қазіргідей флангерлер тіректерді тікелей итеруінің орнына). Сондықтан көптеген нөмірлеу жүйелерінде осы үш ойыншының нөмірі осы ерекшелікті көрсететіндей болды (қазіргідей екі флангердің нөмірі бірінен соң бірі келмейтінінің орнына). Шотландия алғаш рет 1928 жылы Францияға қарсы матчта нөмірлеу жүйесін қабылдады, бірақ дереу одан бас тартты. Сол жылы Шотландия Англиямен өткізген матчында, ойынды тамашалаған король Георг V шотланд ойыншыларының неге нөмірленбегенін сұрағанда, Шотландия футбол одағының бұрынғы президенті Джеймс Айкман Смит: "Бұл, сірә, регби матчы, мал сату емес" деп жауап берді. 1950 жылдары Регби футбол одағы "Ойынды біл" атты нұсқаулық шығарды, онда "позициялардың атауларын немесе киілетін нөмірлерді реттейтін қатаң ережелер жоқ" делінген, бірақ Британиядағы қалыпты жағдай фулбек үшін 1, ал лок үшін (қазір 8-нөмірлі ойыншы деп танылатын) 15 нөмірі берілетіні айтылған. Регби лигасы әлі де осы "дұрыс" нөмірлеу жүйесін қолданады. Командалардың құрамын газеттерде, матч бағдарламаларында және интернетте жариялау үшін түрлі жүйелер қолданылады. Әлемнің көп бөлігінде ойыншылар 1-ден 15-ке дейін немесе 15-тен 1-ге дейін сандық тәртіппен тізімделеді. Тағы бір кең таралған жүйе – артқы шеп ойыншыларын 15-тен 9-ға дейін, ал алдыңғы шеп ойыншыларын 1-ден 8-ге дейін тізімдеу, бірақ дәстүрлі ойыншылар 15-тен 9-ға дейін, 1-ден 5-ке дейін, содан кейін 6, 8, 7 ретімен тізімдеуді ұнатады, яғни алдыңғы шеп ойыншыларын скум құру ретімен тізімдеуді жөн көреді. 1950 жылға қарай барлық "ана тіліндес" елдер нөмірлерді пайдаланды; Англия, Шотландия және Уэльс жоғарыда сипатталған жүйені қолданды, ал Франция мен Ирландия керісінше, қазіргі жүйе деп аталатын жүйені қолданды. 1960-61 маусымда олардың барлығы Франция/Ирландия жүйесін пайдалануға келісті, онда 1-нөмір бос басты тірекке, ал 15-нөмір фулбекке берілді.
Қазіргі заманғы нөмірлеу
Регби одағының ережелерінде ойыншыларды киімдеріне белгі қою арқылы жеке-жеке анықтау қалай жүзеге асырылуы тиіс екені туралы ештеңе көрсетілмейді. Алайда, 1967 жылдан бері World Rugby халықаралық матчтар үшін ойыншы нөмірін стандарттауды енгізді (1–15, мұнда 1 – бос бағаналық шабуылшы, ал 15 – толық қорғаушы; резервтік ойыншылар 16-дан бастап нөмірленеді, бірінші болып алдыңғы қатардан сегізіншіге дейін, содан кейін жартылай қорғаушыдан толық қорғаушыға дейін артқы қатар). Англия Премьер-лигасының командалары да жаңа көрермендердің ойынды жақсырақ түсінуіне көмектесу үшін осы стандартты нөмірлеу жүйесін қабылдады, бұл Лестердің дәстүрлі әріптер жүйесінен бас тартуына себеп болды, бірақ олар клуб белгісінің сол жақ кеудесіне ойыншы позициясына сәйкес келетін кішкентай әріпті басып шығару арқылы дәстүрді сақтап қалуға тырысты. Оңтүстік Африкада соқыр жақтан шабуылдайтын фланкер 7, ал ашық жақтан шабуылдайтын фланкер 6 нөмірін киеді.
Регбиде жетілікпен нөмірлеу
Регби жетіде, World Rugby ойыншылардың нөмірлер тағуы керек екенін талап етеді, бірақ ол ойыншының позициясына байланысты нақты схеманы міндеттейтін емес. Сәйкесінше, көптеген командалар тұрақты құрам нөмірлерін қолданады, бірақ нөмірлеу әдетте алдыңғы қатардағы ойыншылардан басталады.