Кіріспе

Филадельфия спорт қарғысы

Билли Пенннің қарғысы (1987–2008) – спортқа байланысты қарғыс, қалалық аңыз және 1987 жылдың наурыз айында Филадельфия қалалық үйінің үстіндегі Уильям Пенн мүсінінің биіктігінен асып кеткен One Liberty Place көкжайының құрылысынан кейін Филадельфияның ірі кәсіби спорт командаларының чемпионаттарды жеңе алмауына берілген танымал түсінік. One Liberty Place көкжайының құрылысына дейін ондаған жылдар бойы Филадельфияда ешбір ғимараттың Филадельфия қалалық үйінің үстіндегі Уильям Пенн мүсінінен биік болуына рұқсат етілмейтінін қамтамасыз ететін әдеттегі келісім болған. Бұл қарғыс 2008 жылдың 29 қазанында Филадельфия Филлиз командасы 2008 жылғы Әлем сериясінде жеңіске жеткенде аяқталды, ал 2007 жылдың маусым айында Comcast орталығының соңғы қабырғасына Уильям Пенн мүсіні орнатылғаннан кейін бір жыл төрт ай өткен еді. Бұл кезде Comcast орталығы қаладағы ең биік құрылыс болып саналды.

Шығу тегі

Филадельфия қалалық әкімшілігінің үстінде қаланың негізін қалаушы және Пенсильвания провинциясының алғашқы иесі Уильям Пенннің мүсіні тұр. Онжылдап бойы "джентльмендік келісім" бойынша Филадельфия өнер комиссиясы қаладағы осы мүсіннен биік тұрған ешбір ғимаратты мақұлдамауы керек еді. Бұл 1987 жылдың наурызында, үш блок қашықтықта One Liberty Place атты заманауи болат пен шыныдан жасалған қабатты үй ашылғанда өзгерді. One Liberty Place қалалық әкімшіліктен 121 метрге биік, оның биіктігі 945 фут (288 м), ал қалалық әкімшіліктегі Пенннің шляпасының биіктігі 547 фут (167 м). Оның серігі – Two Liberty Place қабатты үйі де 1990 жылы 848 фут (258 м) биіктікпен салынып бітті. One Liberty Place салынып ашылғанға дейін Филадельфия спорт командалары үнемі жеңіс тойын кешіп келген. Бейсболдың жоғары лигасының «Филлиз» командасы 1980 жылғы Әлемдік серияда және 1983 жылғы Ұлттық лигада жеңіске жетті; Хоккейдің ұлттық лигасының «Флайерс» командасы 1974 және 1975 жылдары қатарынан Стэнли кубогын ұтып алды, сондай-ақ 1976, 1980, 1985 және 1987 жылдары финалға шықты; Американдық футбол лигасының «Иглз» командасы 1980 жылғы маусымнан кейін XV Суперкубогында ойнады, бірақ «Окленд Рейдерс» командасына есе жіберді; Ал баскетболдың ұлттық лигасының «76ers» командасы 1983 жылғы НБА финалында жеңіске жетті. 1980 жылға дейін «Филлиз» командасы тек екі рет Әлемдік серияға қатысқан, ал «Иглз» командасы 1966 жылғы Суперкубок келісімінен бері NFC конференциясының чемпионатында жеңіске жетпеді, ал «76ers» командасы НБА титулын Филадельфияда және бұрынғы «Сиракуз Нэшнлс» командасында ұтып алды. «Вилланова Уайлдкэтс» командасы 1985 жылы NCAA I дивизионының ерлер баскетбол турнирінде спорт тарихындағы ең танымал сенсациялардың бірін жасады. One Liberty Place құрылысы 1985 жылы, Филадельфияда соңғы чемпиондық маусымнан екі жыл өткен соң басталды.

Үлкен лига спорт түрлері

One Liberty Place ашылғаннан кейін Филадельфия командалары әлем чемпионатын ұтудағы сәтсіздіктер үлгісін көрсетті. «Флайерс» 1987 жылы «Эдмонтон Ойлерс» командасына жеті ойында (бірақ «Ойлерс» басымдыққа ие болғанмен), One Liberty Place ашылғаннан екі ай өткен соң, және 1997 жылы «Детройт Ред Уингс» командасынан төрт ойында жеңіліп, құлдырады, себебі «Флайерс» өз алаңында басымдыққа ие болған және «Ред Уингс» командасымен кездесуге дейін алдыңғы үш плей-офф сериясында үстемдік танытқан болатын. «Филлис» командасы «Атланта Брейвз» командасын жеңіп НЛК-да жеңіске жетті, бірақ 1993 жылғы әлем чемпионатында «Торонто Блю Джейс» командасына алты ойында есе жіберді, ал серия Джо Картердің үш ұпайлық соққысымен аяқталды. «76ers» командасы 2001 жылғы НБА финалында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына бес ойында жеңіліп қалды, бірақ қорғаудағы чемпион «Лейкерс» лиганың ең құнды ойыншысы Аллен Айверсонға қарамастан, басымдыққа ие болды. «Иглз» командасы 2001-2003 жылдар аралығында NFC чемпионатында үш рет қатарынан жеңіліске ұшырады, 2004 жылғы маусымнан кейін Super Bowl XXXIX-қа жетті, бірақ «Нью-Ингланд Патриотс» командасына үш ұпаймен есе жіберді. Шындығында, One Liberty Place ашылғаннан кейін Филадельфия командалары өз лигаларының чемпионаттық кезеңіне президенттік сайлау өтетін жылдары ғана жетті, 1987 жылғы «Флайерс» командасынан басқа, және осындай жылдардағы жеңілістер «76ers» командасының жеңілісіне дейін .

Басқа спорт түрлері

Күрсін Филадельфия аймағындағы жарыс жылқыларына да әсер еткен деп айтылады, мысалы, Бенсалем қалашығында орналасқан таза қанды жарыс жылқысы Смарт Джонс. Ол 2004 жылы Белмонт Стакс-та екінші орынды алып, Кентукки Дерби мен Прекнес Стакс-та жеңіске жеткеннен кейін, аттар жарысының Үштік Тажырына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылды. Сондай-ақ, Филадельфия аймағында туып өскен және Филадельфиядан тыс жердегі Вест-Гроувтен шыққан жұптың меншігінде және өсірген таза қанды Барбаро атты жылқының өліміне де осы күрсін кінәлі деп есептеді. Барбаро 2006 жылы Кентукки Дербиінде жеңіске жетсе де, екі аптадан кейін 2006 жылы Прекнес Стакс кезінде аяғы ауыр түрде сынды, нәтижесінде жылқы қайтыс болды. Күрсін көбінесе колледж спортына қатысты емес деп есептелсе де, екі Филадельфия аймағындағы колледж баскетбол командасы – Сент-Джозеф Хоукс (Филадельфияда) және Вилланова Уайлдкетс (Виллановада) 2004 және 2006 жылдары сәтті маусымдар өткізгеніне қарамастан, NCAA баскетбол турнирінің Final Four кезеңіне іліге алмады. Екеуі де төртінші раундтағы Elite Eight матчтарында жеңіліске ұшырады: Шығыс аймағындағы бірінші орын алған Сент-Джо Оклахома штатына тікелей ұтылып, ал Миннеаполис аймағындағы бірінші орын алған Вилланова NCAA чемпионы Флоридадан жеңілді. Вилланова 1985 жылы, Либерти Плейс ашылмас бұрын екі жыл бұрын ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Филадельфия аймағындағы үшінші команда, Темпл Оулз (Филадельфияда) да Elite Eight кезеңінде бес рет жеңіліске ұшырады (1988, 1991, 1993, 1999, 2001). Вилланова 2016 және 2018 жылдары ұлттық чемпионатты жеңіп алып, Филадельфия командаларының колледж баскетбол құрғақшылығына соңғы нүкте қойды. Дегенмен, күрсін төрт негізгі спорт түрінен басқа кәсіби командаларға қатысты емес сияқты. NLL (ішкі лакросс қысқы лигасы) сол кездегі Филадельфия Уингс 1989 және 2001 жылдар аралығында алты рет жеңіске жетті, содан кейін 2014 жылы орналасқан жерін ауыстырды. Ал қазір құрамы толыққан жоқ MLL Филадельфия Баражы, ашық ауадағы лакросс лигасы, үш рет жеңіске жетті (2004, 2006 және 2007). 1996-2009 жылдар аралығында Флайерс клубының кіші лигадағы филиалы болған AHL-дің Филадельфия Фантомдары 1998 және 2005 жылдары Кальдер Кубогын жеңіп алды. Сонымен қатар, MISL-дің Филадельфия KiXX 2002 және 2007 жылдары лиганың чемпионы атанды. AFL-дің Филадельфия Соул командасы 2008 жылы ArenaBowl XXII, 2016 жылы ArenaBowl XXIX және 2017 жылы ArenaBowl XXX жеңіп алды. Филадельфиялық Freedoms, әлемдік теннис лигасының теннис командасы, сондай-ақ 2001 және 2006 жылдары жеңімпаз атанды. Бір ерекшелік – қазір құрамы толыққан жоқ WUSA-дағы әйелдер футбол командасы Филадельфиялық Чардж, ол 2001 жылдан 2003 жылға дейін WUSA-ның үш жылында чемпиондыққа ие бола алмады.

Пенн мүсінінің безендіруі

Қарғысқа қарамастан, Филадельфия спорт командалары өз лигасының чемпионаттық кезеңіне жеткен кезде, Пенн мүсіні кейде сол команданың сәттілігіне қолдау көрсету үшін безендіріледі. Мысалы, 1993 жылы «Филлиз» командасы Ұлттық лиганың жүлдесін жеңгеннен кейін Пеннге үлкен қызыл «Филлиз» бейсбол шапағы кигізілді; 1997 жылы «Флайерс» командасы Стэнли кубогының финалына өткенде, қала Пенн мүсінін ақ иықты, «Флайерс» командасының жолға шығатын формасын бейнелейтін қызғылт торсомен безендірді. 2001 жылы NBA финалында «Сиксерс» командасы «Лейкерс» командасымен ойнағанда Пенн мүсіні безендірілмеді. «Сиксерс» клубының президенті және бөлік иесі Пэт Кроустың айтуынша, егер «Сиксерс» жеңіске жеткенде, ол мүсінді «әсемдеп» қоятын болған, бірақ бұрын емес. 2005 жылы «Бөркіттер» командасы Super Bowl XXXIX-қа барған кезде де Пенн мүсініне қол тигізілмеді.

Ақыры қарғыстың күшін жойды

2007 жылдың 18 маусымында темір жұмысшылары Филадельфия қаласының орталығындағы 17-ші көше мен Джон Ф. Кеннеди бульварындағы Comcast орталығының құрылысындағы соңғы арқалықты орнатуға көмектесті. Дәстүрлі қарғыстың алдын алу үшін жұмысшылар Джон Джойс пен Дэн Гиньон арқалыққа Уильям Пенннің кішкентай мүсінін, сондай-ақ американдық туды және кішкентай мәңгі жасыл шыршыны бекітті. Алғашқы Уильям Пенн мүсіні ұрланғаннан кейін, оның орнына 4 дюймдік кішкентай мүсін қойылды. 2018 жылдың 4 ақпанында «Филадельфия Иглз» командасы Супер Боул LII ойынында «Нью-Ингланд Патриотс» командасын 41–33 есебімен жеңіп, команда тарихындағы тұңғыш рет Супер Боулды және 1960 жылғы NFL чемпионатынан бергі алғашқы чемпионатын жеңді.