Кіріспе

Америкалық саясаткер және адвокат.

Жас шағы мен отбасы

Хорватиялық иммигранттардың ұлы Врдоляк 13 жасында католик семинариясына түсті, бірақ дін қызметкері болудан бас тартты. Ол Чикагодағы Маунт-Кармел орта мектебін, содан кейін Индиана штатының Ренсселер қаласындағы Сент-Джозеф колледжін бітірді. 1963 жылы Чикаго университетінің құқық мектебінен заңгер мамандығы бойынша диплом алды және жеке практикада жеке зиян келтіру істеріне маманданған заңгерлік қызметін бастады. Врдоляктың інісі Виктор Врдоляк (1933-1992) да Чикаго қалалық кеңесінің депутаты болды (1987 жылы Эдвардтың орнына сайланды).

Саяси мансап

1968 жылы ол Чикаго қаласының 10-шы округінен Демократиялық комитет мүшесі болып сайланды. 1971 жылы ол қалалық кеңес мүшесі болып сайланды және республикашыл Мелвин Симоновичті жеңгеннен кейін 1977 жылдан 1983 жылға дейін қалалық кеңестің төрағасы болды. Врдоляк "Жылдам Эдди" деген лақап атымен танылды, себебі ол жасырын келісімдер жасау шеберлігімен көзге түсті. 1979 жылы ол мэр Майкл Биландик сайлау кампаниясын басқарды. Бірақ Биландик күтпеген жеңіліске ұшырап, тәуелсіз саясаткер Джейн Бернге аз айырмамен жеңілді. Берн Врдоляктың барлық өкілеттіктерінен, әлдемен мүшелігінен басқа, айырды, бірақ ол Берннің тәуелсіз және ресми демократтарға қарсы басты серігі болды, кеңесте оның жетекшісі атанды. 1982 жылы Берннің қолдауымен ол Кук округі Демократиялық комитетінің төрағасы болып сайланды, округтік кеңес төрағасы Джордж Даннды қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Ол 1983 жылдан 1987 жылға дейін қалалық кеңесте мэр Харольд Вашингтонға қарсы оппозицияны ұйымдастырғаны үшін есімдері танымал болды. Демократиялық партияның алғашқы сайлауында мэр Берн мен Ричард М. Дейлиді жеңгеннен кейін Вашингтон жалпы сайлауда 47 549 дауыспен жеңіске жетті. 29 кеңес мүшесінің көп бөлігі (27 ресми демократ және екі тәуелсіз) Вашингтонға қарсы болды (21 кеңес мүшесі мэрді қолдады). Врдоляк пен 14-шы округтен келген кеңесші Эд Берк оппозициялық топты басқарды. Врдоляк 29 мэрлік тағайындамалар мен қаржыландыруды қабылдамады, бірақ мэрдің ветосын жоққа шығара алмады. Нәтижеде туған саяси тұйыққа "Кеңес соғыстары" деген ат берілді. 1986 жылы федералды сот кейбір кеңес округтерін қайта құруға және қайта құрылған округтердің кейбіреулерінде арнайы сайлаулар өткізуге мәжбүр етті. Врдоляк 29-дың мүшелері сайлауға барған жеті округтің барлығында да билікте болды. Олардың төртеуі қайта сайлануға түспеді, оның ішінде үшеуі округтік кеңеске үміткер болды. Үшеуінің екеуі өз орындарын сақтап қалды, бірақ үшіншісі, кеңесші Брейди, алты аптадан кейін қайта сайлауда жеңіліске ұшырады; кеңес 25-25 есебімен теңесті, мэр бұл теңдікті бұза алатын жағдай туды. Осы кезде Врдоляк 29-дың бірнеше мүшелері Вашингтонды қолдауға кірісіп, оған қолдау білдіретін кеңес құрды. 1987 жылы Врдоляк округтік демократиялық төрағалық қызметінен кетіп, "Бірлік партиясынан" мэрлікке үміткер болды, алғашқы сайлауда Вашингтон қолдаған үміткерді жеңді. Бірақ ол Вашингтоннан жеңілді, ол дауыстардың 53%-ын алды, ал Врдоляк 42%-ын ғана алды. Вашингтонның екінші мерзімі жақсы басталды, бірақ ол 1987 жылдың қараша айында күтпеген жерден қайтыс болды, ал Врдоляқтың саяси ықпалы әлсіреп кетті. Осы факторлардың және демократтар арасында оның танымалдылығының артуына байланысты, Врдоляк 1987 жылдың қыркүйегінде Республикалық партияға қосылды. 1988 жылы Врдоляк Кук округінің сот хатшысы лауазымына республикалық партияның үміткері болды. Ол дауыстардың 41%-ын алды, ал демократ Аурелия Пучински (кеңесші және бұрынғы АҚШ өкілі Роман Пучинскидің қызы) 59% дауыспен жеңіске жетті. 1989 жылы Врдоляк тағы да мэрлікке үміткер болды, Вашингтонның мерзімінің соңғы жартысына арналған арнайы сайлауда; ол республикалық партияның алғашқы сайлауында жазба үміткер ретінде жеңіске жетті. Бірақ жалпы сайлауда демократ Ричард М. Дейли жеңіске жетті. Врдоляк дауыстардың 4%-дан азын алды, бұл оның саяси мансабының аяқталуын білдірді. Соңғы сайлаудағы жеңілістен кейін Врдоляк заңгерлік тәжірибесіне оралды. Ол 1993 жылдан 1996 жылға дейін WLS радиосында (890 AM), содан кейін WJJD радиосында (1160 AM) танымал ток-шоу жүргізді. Ол сонымен қатар Чикаго аймағындағы саясаттың көлеңкелі жағында белсенді болды. Ол Кук округінің аудандық сотының судьяларын тағайындау және сайлауға ықпал еткенімен танылды. Иллинойс штатының Жоғарғы сотының судьясы Чарльз Фриман өзі тағайындаған кем дегенде екі судьяны Врдоляк ұсынғанын растады. Бұл Врдоляк үшін мәселе туғызды, өйткені ол бұрынғы Кук округінің аудандық сотының судьясы Джордж Дж. В. Смит ісіне қатысты, ол салық төлеуден қашу үшін ақшаны заңсыз құрылымдағаны үшін кінәлі деп танылды. Прокурорлар бұл операциялар Смит тағайындалуын қамтамасыз ету үшін "ортаға шығып" пара алған деп мәлімдеді. Смит Фрименнің Врдоляқтың ұсынысы бойынша тағайындағаны туралы хабарлар тарады, бұл Врдоляқтың осы "ортаға шығып" екені туралы болжамдарға әкелді. Тергеу нәтижесінде Врдоляққа қарсы қылмыстық іс қозғалмады, сондай-ақ Смит немесе басқа да тараптарға қарсы пара алу туралы айыптаулар да қойылмады. Врдоляк сонымен қатар Чикаго маңындағы Сицеро қаласының бұрынғы қала басшысы Бетти Лорен Мальтездің негізгі кеңесшісі болды. Врдоляк заңгерлік тобы Лорен Мальтез және оның ізбасары Рамиро Гонсалес билік еткен кезеңде қаладан миллиондаған долларлық заңдық қызметтер алды. Мальтез 2002 жылы сыбайлас жемқорлық үшін сотталды, ал Гонсалес 2005 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады. Врдоляк Мальтез ісінде айыптама алмаса да, ол бұрынғы түрмеде отырған қала басшысымен тығыз байланысы 2005 жылғы сайлауда маңызды мәселе болды. Сайлау кампаниясы кезінде Доминик Врдоляқтың артық заңдық есебін сынап, кеңсеге келгеннен кейін қаланың заң кеңесшісі ретінде оның фирмасын қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Бірақ NBC Chicago хабарлағандай, жаңа қала адвокаты Майкл Дел Гальдо 2006 жылы 2 миллионнан астам доллар есептеді - Врдоляқтың фирмасы келісімшартты ұстаған кездегі есептен екі есе көп. 2005 жылы Врдоляк жыныстық қысым көрсету ісі бойынша өкілдік еткен клиенттерін екі рет есептен шығарғаны үшін 30 күндік лицензиясын тоқтата тұруға келісті.

Федералды айыптау және айыптау

2007 жылдың 10 мамырында Вердолякқа пара алу, пошта арқылы алаяқтық және сым арқылы алаяқтық жасады деген айып тағылды. Прокурорлар кейіннен тағы да бірнеше сыбайлас жемқорлық айыбы қосты, ал соңғы айыптамада барлығы сегіз тармақ болды. Іс Чикаго медицина мектебі сатқан мүлікке қатысты. Вердолякқа қарсы басты куәлік беруге тиіс болған Стьюарт Левин осы схемаға қатысқан серіктес еді. Прокурорлар Вердоляк пен Левиннің мектеп басқармасындағы Левиннің лауазымын пайдаланып, Вердолякпен байланысы бар құрылыс компаниясы – Смитфилд Пропертис-ке мектеп ғимаратын 15 миллион долларға сату схемасын жасағанын айыптады. Олар екеуі Левиннің қолдауы үшін Смитфилдтен Вердолякқа 1,5 миллион доллар көлемінде пара алғаны айыпталды. Левин, Вердоляктың жақын досы және саяси одақтасы, 2005 жылы Иллинойс мұғалімдер зейнет қоры мен Иллинойс денсаулық сақтау мекемелері басқармасындағы лауазымын пайдаланып пара алуға қатысқаны үшін айыпталды. Левин 2006 жылдың соңында кінәсін мойындады және сотталу шарты бойынша бірнеше жемқорлық ісінде куәлік беруге келісті. Прокурорлар оның ынтымақтастығы үшін 22 қылмыстық айыптан бас тартты. Прокурорлар Левиннің кейбір схемаларды талқылаған кезде дыбыс жазу құрылғысын қолданғанын мәлімдеді. Саяси сарапшылар Вердоляктың жазбаға түсірілуі мүмкін деген ойға таң қалды. Ұзақ жылдар бойы билікте болған және тергеу нысаны болған Вердоляк, өте сақ адам ретінде танылғандықтан, "барлығымен, тіпті әйеліммен де, микрофон қойғандай сөйлеймін" деген сөздерін айтқан. Чикаго қалалық кеңесінің мүшесі Бернард Стоун Вердоляк телефонда сөйлескенде әрқашан абай болғанын, бірде Стоунға "әңгімелескенде үкімет сізбен сөйлесіп тұрғандай сөйлесіңіз" деген кеңес бергенін айтты. Вердоляк бастапқыда барлық айыптау бойынша кінәсін жоққа шығарды. Вердоляктың адвокаты Майкл Монико Левиннің "сенімділігіне, дұрыстығына және шыншылдығына" күмән келтіріп, оның прокурорлардың "қатты қысымы" астында куәлік беруге келіскенін атап өтті. Левин 2008 жылы Иллинойс штатының саясатындағы тағы бір ықпалды тұлға Тони Резконың сотында да куәлік берді. Ол қазылар алдында Вердоляк арқылы Чикаго қалалық келісімшарттарын алуды көздеген клиенттерге пара бергенін, соның ішінде Вердолякқа айып тағылмаған схемалар да болғанын айтты. Монико Левиннің Вердоляк туралы мәлімдемелерін "толығымен жалған" деп мәлімдеді және оларды бұрын естімегенін айтты. Сот отырысы 2008 жылдың 3 қарашасына белгіленді. Алайда сол күні прокурорлар бірнеше айыптаудан бас тарды және Вердоляк пошта және сым арқылы алаяқтық жасауға қатысқандығын мойындады, бірақ айыптама жеңілдетілді. Сотталу келісімінде Вердоляк басқа тергеулерге ынтымақтаспағаны және прокурорлар оған 41 ай түрме жазасын ұсынғаны айтылды. Алайда 2009 жылдың 26 ақпанында АҚШ округтік сотының судьясы Милтон И. Шадур Вердолякты бес жылға шартты жазаға кесті, 50 000 доллар айыппұл төлеуге міндеттеді және 2500 сағат қоғамдық жұмыс істеуге үкім шығарды. 2010 жылдың 29 қаңтарында федералды апелляциялық сот прокурордың шағымы бойынша шартты жазаны күштен шығарып, басқа судьяның қайта қарауын бұйырды. 2010 жылдың 15 қазанында Вердоляк 10 айға бас бостандығынан айырылды. Вердоляк Индиана штатының Терре-Хот қаласындағы федералды түрмеде жазасын өтеді. 2011 жылдың 17 қарашасында түрмеден босатылды. 2016 жылдың 15 қарашасында Вердоляк табыс салығын төлеуден жалтарғаны үшін айыпталды. 2019 жылдың 4 наурызында ол кінәсін мойындады. Вердоляк осы схема үшін он сегіз айға бас бостандығынан айырылды. Сот Роберт Майкл Доу-күлгіш Вердолякқа 2021 жылдың 30 қарашасына дейін FMC Рочестерге 18 айлық жазасын өтеу үшін баруды бұйырды. 2022 жылдың қаңтарында оның адвокаттары SARS CoV 2 Omicron штамының денсаулыққа қауіптілігіне байланысты мерзімінен бұрын босатуды сұрап, шұғыл өтініш берді.