Кіріспе

Баллистикалық бұрылыс транзисторы (ББТ) – 2006 жылдан бері жоғары жылдамдықты интегралдық схемалар үшін әзірленген электрондық құрылғы. Интегралдық схемалар – жартылай өткізгіш материалмен шектелген схемалар жиынтығы. ББТ логикалық қақпаның орнына электромагниттік күштерді қолданады, осы арқылы электрондардың күштерін өзгертеді. Логикалық қақпа – тек белгілі бір кіріс сигналына ғана реакция жасайтын құрылғы. Бұл транзистордың ерекшелігі – клин тәрізді кедергілерден (дефлекторлар) секіріп өтетін жеке электрондардың болуы. Электрондар электр өрісімен үдетіліп, содан кейін электромагниттік бұрылыс арқылы өз жолына бағытталады. Осылайша электрондар атомдар мен ақауларға шашырамастан қозғалып, жылдамдығы артып, қуат тұтынуы төмендейді.

Мақсаты

Баллистикалық бұрылыс транзисторы электрондық құрылғылардағы ток ағыны үшін сызықтық күшейткіш және коммутатор ретінде маңызды рөл атқарады, оны цифрлық логика мен жадты сақтау үшін қолдануға болады. Транзистордың жылдамдығы заряд тасымалдаушылардың (көбінесе электрондар) бір аймақтан екінші аймаққа қаншалықты жылдам өтуіне тікелей байланысты. Сондықтан ғалымдар заряд тасымалдаушылардың қозғалыс уақытын жақсарту мақсатында баллистикалық өткізгішті пайдалануға ұмтылып жатыр.

Баллистикалық өткізгішке баламалы тәсілдер

Әлемдегі көптеген зертханалар қазіргі технологиядан жылдам жұмыс істейтін коммутаторлар мен күшейткіштер жасауды мақсат етеді. Қазіргі уақытта кремнийлі MOS өрістік эффектті транзистор (MOSFET) – негізгі және жетекші тізбек болып табылады. Дегенмен, зерттеушілер идеалды жартылай өткізгішті табу транзистордың өлшемдерін, тіпті кремний транзисторларының қазіргі буынында көрінетін өлшемдерден де азайтады деп болжайды, бұл MOS транзисторларының жұмысын нашарлататын көптеген қолайсыз салдарға әкеледі. 1960 жылдардың басынан бері баллистикалық өткізгіштікке қол жеткізуге бағытталған зерттеулер жүргізілуде, олар қазіргі заманғы металл-оқшаулағыш-металл диодтарының пайда болуына себеп болды, бірақ үш терминалды коммутатор жасауға мүмкіндік бермеді. Баллистикалық өткізгіштікке тағы бір жол – температураны төмендету арқылы шашырауды азайту болды, нәтижесінде суперөткізгіштік есептеулер пайда болды. Баллистикалық бұрылыс транзисторы – Cornell Nanofabrication Facility ұйымы 2006 жылы жасаған соңғы дизайн, ол өткізгіш орта ретінде екі өлшемді электрондық газды пайдаланады. Алдыңғы вакуумдық құрылғы, сәуле бұру түтігі деп аталатын, ұқсас принципке негізделген ұқсас мүмкіндіктерді ұсынды.