XTree: DOS дәуірінің файлдық басқарушысының тарихы

Кіріспе

XTree – бастапқыда DOS жүйесінде пайдалану үшін жасалған файлдық менеджер. Ол Underwear Systems, кейін Executive Systems, Inc. (ESI) баспасынан шыққан және алғаш рет 1985 жылғы 1 сәуірде жарық көрген. Бұл бағдарлама тез арада үлкен танымалдылыққа ие болды. Кейінірек DOS нұсқаларында пайда болған TREE командасы каталогтарды осыған ұқсас форматта көрсеткен. 1991 жылға қарай XTree 3 миллионнан астам дана сатылып, жарты оннан астам тілге аударылды. XTree ең алғашқы нұсқасында-ақ, Windows файлдық менеджерінде болмаған мүмкіндіктерді қамтыды: тармақтың барлық файлдарын, кіші каталогтарды қоса, тізімдеу, дискідегі барлық файлдарды көрсету, немесе файлдың мазмұнын мәтін немесе он алтылық форматта қарау (файл кеңейтіміне қарамастан). 1988 жылы XTree бағдарламасы XTreePro нұсқасымен толықтырылды, ол бірнеше дискімен жұмыс істеуге, жылдамдықты арттыруға және пернетақта командаларын басқа DOS бағдарламаларымен үйлестіруге мүмкіндік берді. 1989 жылы Xtree Pro орнына XTreeProGold/XTreeGold шықты, ол интерфейсті жақсарту үшін төмен түсетін мәзірлерді, қосымша файл қараушыларды және әртүрлі дискілердегі каталогтарды бөліп көрсету үшін Norton Commander стиліндегі интерфейсті ұсынды. 1989 жылы GUI интерфейсіне ие алғашқы XTree өнімі – XTreeMac пайда болды, ол XTree интерфейсін Macintosh жүйесіне Finder-дің орнына әкелді. Macintosh жүйесінде бұрыннан файлдық басқару мүмкіндігі болғанымен, XTreeMac файлдарды жылжыту мен көшіруді жеңілдетіп, деректерді жоғалтып алғанда қалпына келтіру және файлдарды іздеу құралдарын жетілдірді. Сондай-ақ 1989 жылы компания төрт айлық «Баршаға арналған Бағдарламалық Амнистия» акциясын өткізді, ол XTree бағдарламасының лицензияланбаған көшірмелерін пайдаланушыларға шағын төлем жасау арқылы тіркеуге мүмкіндік берді. Бес мың лицензия әрқайсысы 20 доллардан сатылды. Microsoft Windows жүйесі кеңінен қолданысқа енгеннен кейін XTree бағдарламасының танымалдылығы төмендеді. Windows-қа енгізілген файлдық менеджер XTree-ге ұқсас көрініске ие болды, бірақ жылдамдық, пернетақта командалары және мүмкіндіктері жағынан кемшіліктері болғанымен, Windows жүйесімен бірге келуінің арқасында үлкен сұранысқа ие болды. 1992 жылы Windows үшін XTree нұсқасы шығарылды. Бұл нұсқа DOS нұсқаларында болған көптеген мүмкіндіктерден айырылды, оның ішінде деректерді қалпына келтіру және файлдарды өңдеу мүмкіндіктері ерекше көзге түсті. Бағдарлама DOS Xtree және басқа Windows файлдық менеджерлерімен салыстырғанда жүктелуіне көбірек уақыт кетті, ал файлдарды қарау сияқты операциялар баяу орындалды. Осы кемшіліктеріне қарамастан, файлдарды сығуды қолдау және файлдарды қараудың кең ауқымы оны сол жылғы ең толыққанды Windows файлдық менеджеріне айналдырды. Бірақ бұл компания үшін табыс әкелмеді. 1993 жылы XTree компаниясы Central Point Software компаниясына сатылды, ол 1994 жылы Symantec компаниясымен сатып алынды, ал 1995 жылы XTree өнімдерін өндіру тоқтатылды.

XTree is a file manager program originally designed for use under DOS. It was published by Underwear Systems, later Executive Systems, Inc. (ESI) and first released on 1 April 1985, and became highly popular. The TREE command found in later DOS releases displayed directories in a markedly similar fashion. By 1991, XTree had sold over 3 million copies and was released in over a half dozen languages. Even in its earliest version XTree contained features like listing all files of a branch, including subdirectories, listing of all files on a disk, or viewing a file's contents in text or hexadecimal format (regardless of its file extension), a feature never added to the built in Windows file manager. XTree was supplemented by the enhanced XTreePro in 1988, which added features for working with multiple disk drives, speed improvements, and brought the keyboard commands more in line with other common DOS programs. XTreeProGold/XTreeGold succeeded Xtree Pro in 1989, adding pull down menus to enhance the interface, additional file viewers, and the choice of a Norton Commander style split pane between locations on different disks. The first GUI enabled XTree product was XTreeMac, also launched in 1989, which brought the XTree interface metaphors to the Macintosh System as a Finder replacement. While the Macintosh System software already had competent file management, XTreeMac made it easier to move and copy files and added undeletion and enhanced file finding tools. Also in 1989, the company ran a four month "Software Amnesty for Everyone", allowing users of unauthorized copies of XTree to register them for a small fee. Five thousand licenses were sold for $20 each. XTree suffered a terminal decline after the widespread adoption of Microsoft Windows. The built in Windows file manager had a vaguely similar appearance to XTree, and while it lacked the speed, keyboard shortcuts and power, it did benefit greatly from being included with Windows. In 1992 XTree for Windows was released. The product dropped many of the features liked in the DOS versions, with undeletion and file editing particularly noticeable by their absence. The program also took considerably longer to load than both DOS Xtree and other Windows file managers, and operations like viewing files were slower. Despite this, features like native support for file compression and a wide range of file viewers made it the most feature complete Windows file manager of that year. It was not a success for the company. In 1993, the XTree Company was sold to Central Point Software, which was in turn acquired by Symantec in 1994, and in 1995 production of XTree products was halted.

Клондар

Бағдарламаның танымалдылығы көптеген әуесқойларды қазіргі операциялық жүйелермен жұмыс істейтін клондық нұсқаларын жасауға жетеледі. Белгілі клондары: Xfile, ZTreeWin, Unixtree және Ytree. Авторлар мен пайдаланушылар мұндай клондарды бәсекелес деп емес, бастапқы XTree бағдарламасына жасалған құрмет ретінде қарастырады, әсіресе XTree енді саудада қолжетімді емес екенін ескерсек.