Кіріспе

Оңтүстік Америка экономикасы 12 тәуелсіз мемлекетте және Оңтүстік Американың 3 тәуелді аумағында тұратын шамамен 434 миллион адамды қамтиды, бұл әлем халқының 6 пайызын құрайды. Оңтүстік Америка континенттер бойынша номиналды ЖІӨ көрсеткіші бойынша Солтүстік Америкадан және Океаниядан кейін бесінші орында тұр. Оңтүстік Америкада екі ірі сауда блогы бар: МЕРКОСУР және Анд қауымдастығы. Бразилия номиналды ЖІӨ бойынша Оңтүстік Америкадағы ең ірі экономика болып табылады, ол ауыл шаруашылығы, өндіріс, қызмет көрсету және табиғи ресурстарды қамтитын кең және әртүрлі экономикалық ландшафқа ие. Бразилияның үлкен экономикасының арқасында, ол көрші елдеріне, тіпті бүкіл әлемге де зор ықпал етеді. Оңтүстік Американың екінші ірі экономикасы Аргентина өндіріс индустриясының бай тарихымен және жақсы дамыған ауыл шаруашылығы секторымен мақтанады. Экономикалық қиындықтар мен өте жоғары инфляцияға қарамастан, Аргентина өзінің мол табиғи ресурстарын және білікті жұмыс күшін экономикалық өсімді және инновацияларды дамыту үшін пайдаланады. Бразилия мен Аргентина бірлесіп экономикалық қуатты күшке айналып, аймақтағы елдерге маңызды ықпал етеді. Уругвай аймақтағы ең жоғары жан басына шаққандағы ЖІӨ көрсеткішімен ерекшеленеді. Тұрақты саяси ортасы, күшті әлеуметтік әл-ауқат жүйесі және әртараптанған экономикасымен танымал Уругвай адам дамуы және өмір сүру деңгейі тұрғысынан жетекші елдердің қатарында тұрақты түрде саналады. Уругвайдың ауыл шаруашылығы секторы дамыған, сонымен қатар ол технология мен инновацияларға стратегиялық инвестициялар жасады. Уругвай экономикасы ішкі тұтыну мен халықаралық сауда есебінен өркен жайып дамиды. Гайана мұнай және газ секторының арқасында екінші орында тұр.

20 ғасыр

1930 жылдан 1980 жылға дейін Оңтүстік Америка елдерінде импортты алмастыру саясаты қолданылды, яғни шетелдік бизнесті де, импортты да отандық өніммен ауыстыру. Бұл саясат отандық өндірісті ұлғайту мақсатында жасалған. Сонымен қатар, әскери билік орнаған кезеңдерде қару-жараққа жұмсалатын ұлттық қаржы шығындары күрт өсті. Оңтүстік Америка елдері қолданыстағы бағдарламаларды қаржыландыру және инвестициялар арқылы экономикалық өнімділікті арттыру үшін шетелдік жеке банктерден, сондай-ақ Дүниежүзілік банк және Америкааралық даму банкі сияқты халықаралық несие беру ұйымдарынан қарыз алуға көшті. Бірақ, бұл саясат Оңтүстік Америкада қарыз дағдарысын тудырды. Соңғы екі ғасыр ішінде бұл континент Солтүстік Америкадан одан да артта қалды. Мұның себебі Оңтүстік Американың негізгі тауарларға басымдық бергендігі, сондай-ақ білім беру жүйесінің және институционалдық құрылымның жағдайы. Олардың бір бөлігі әлі де оның отаршылдық өткенімен, ал екінші бөлігі соңғы саяси оқиғалармен байланысты. 1990 жылдардан бастап Оңтүстік Америка елдері еркін нарық экономикасы жүйесіне өтті. Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, орман шаруашылығы және кен өндіру – негізгі экономикалық салалар болып табылады.

Ауыл шаруашылығы

Тарих бойына, отарлау кезеңінен бастап, табиғи ресурстарды экспорттау Оңтүстік Америка экономикасының негізгі факторы болды. Төрт климаттық аймаққа (тропиктік, қоңыржай, құрғақ және суық) бөлінетін Оңтүстік Америка табиғи ресурстарға бай, алуан түрлі құрлық. Онда ауыл шаруашылығы өнімдерінің кең ассортименті, минералды байлық, мол тұщы су қоры және өнімді балық шаруашылығы бар. Оңтүстік Америка әлемдік ауыл шаруашылығы нарығының шамамен 10% құрайды. Әртүрлі климаттық аймақтарда әртүрлі дақылдар өседі. Тропиктік климаттық аймақтарда ең маңызды екі ақша дақылы – кофе мен какао. Оңтүстік Америка кофе өндірісінде әлемдік көшбасшы, ал Бразилия – әлемдегі ең ірі кофе экспорттаушысы. Бразилиялық кофе экспорттаушылар кеңесінің мәліметтеріне сәйкес, 2016 жылы кофе өнеркәсібі 5,4 миллиард АҚШ доллары табыс тапты, ал әртүрлі кофе сорттарының экспорты 34 миллион 60 кг-дан асты. Бұл Бразилияның агробизнес бойынша жалпы жылдық экспортының 6,4% құрайды, ол 84,9 миллиард АҚШ долларын білдіреді. Есеп көрсеткендей, 2016 жылдың желтоқсанына дейін Бразилияның кофе өнеркәсібі 3,07 миллион қап кофе экспорттап, 557 миллион АҚШ доллары табыс тапқан. Сонымен қатар, 2016 жылы Оңтүстік Американың қоңыржай климаттық аймақтарында өсірілген сояның экспорттық құны Бразилия үшін 19 миллиард АҚШ долларын құрады, бұл жалпы экспорттың 10,4% -ын білдіреді, ал Аргентина үшін 3,23 миллиард АҚШ долларын құрады, бұл елдің жалпы экспортының 5,7% -ы. Соя ұны экспорты Аргентинаның жалпы экспортының 17,5% құрайды, оның экспорттық құны 9,96 миллиард долларды құрайды. Сондай-ақ, қант (қант қамысы), авокадо, банан, ананас, апельсин, грейпфрут және манго да бар. Қант қамысын өсіру ерте отарлау дәуірінен бері экономиканың негізгі тірегі болды, ал Эквадор – әлемдегі ең ірі банан экспорттаушысы (Эквадордағы банан өндірісі).

Қоңыржай аймақтарда жүгері (дән) өндіріледі және ол Аргентинаның екінші экспортталатын өнімі болып табылады.

Мал шаруашылығы

Бразилия тауық етінің әлемдегі ең ірі экспорттаушысы болып табылады: 2019 жылы 3,77 миллион тонна. Бұл ел ірі қара малдың саны бойынша әлемде екінші орында тұр, бұл әлемдік мал қорының 22,2% құрайды. 2019 жылы ел ірі қара етінің екінші ірі өндірушісі болды, ол әлемдік өндірістің 15,4% -ын құрады. Сондай-ақ, 2018 жылы сүт өндіру бойынша әлемде үшінші орынды иеленді. Осы жылы 35,1 миллиард литр өндірілді. 2019 жылы Бразилия әлемдегі төртінші ірі шошқа еті өндірушісі болды, оның көлемі шамамен 4 миллион тоннаны құрады. 2018 жылы Аргентина 3 миллион тонна ет өндірген әлемдегі төртінші ірі ет өндірушісі болды (АҚШ, Бразилия және Қытайдан кейін). Уругвай да маңызды ет өндіруші ел. 2018 жылы 589 мың тонна сиыр еті өндірілді. Тауық еті өндіру бойынша Аргентина әлемдегі 15 ірі өндірушінің қатарында, ал Перу мен Колумбия 20 ірі өндірушінің қатарында. Ірі қара еті өндіру бойынша Колумбия әлемдегі 20 ірі өндірушінің бірі. Бал өндіру бойынша Аргентина әлемдегі 5 ірі өндірушінің қатарында, ал Бразилия 15 ірі өндірушінің қатарында. Сиыр сүті өндіру бойынша Аргентина әлемдегі 20 ірі өндіруші елдің қатарында.

Өнеркәсіп

Дүниежүзілік банк жыл сайын жалпы өндіріс құны бойынша ең ірі өндіруші елдерді тізімдейді. 2019 жылғы тізімге сәйкес, Бразилия әлемдегі ең құнды өнеркәсіптің 13-ші орнында (173,6 млрд АҚШ доллары), Венесуэла 30-шы орнында (58,2 млрд АҚШ доллары, бірақ бұл көрсеткіш мұнайға байланысты), Аргентина 31-ші орнында (57,7 млрд АҚШ доллары), Колумбия 46-шы орнында (35,4 млрд АҚШ доллары), Перу 50-ші орнында (28,7 млрд АҚШ доллары) және Чили 51-ші орнында (28,3 млрд АҚШ доллары) тұр. Латын Америкасы аймағындағы өңдеу өнеркәсібінің 80% Аргентина, Бразилия және Мексика үлесіне тиесілі. Бразилия Америкадағы үшінші ірі өндірістік секторға ие. ЖІӨ-нің 28,5 пайызын құрайтын Бразилияның өнеркәсіптері автомобильдер, болат, мұнай-химия өнімдерінен бастап компьютерлер, ұшақтар (Embraer), азық-түлік, фармацевтика, аяқ киім, металлургия және ұзақ мерзімді тұтыну тауарларын қамтиды. Азық-түлік өнеркәсібінде 2019 жылы Бразилия өңделген тағамдарды экспорттау бойынша әлемде екінші орында тұрды. 2016 жылы ел әлемдегі целлюлоза өндірушілердің арасында 2-ші, ал қағаз өндірушілердің арасында 8-ші орында болды. Аяқ киім өнеркәсібінде 2019 жылы Бразилия әлемдік өндірушілердің қатарында 4-ші орында тұрды. 2019 жылы ел әлемдегі көлік құралдарын өндіруші елдердің арасында 8-ші, ал болат өндірушілердің арасында 9-шы орында болды. 2018 жылы Бразилияның химия өнеркәсібі әлемде 8-ші орында тұрды. Тоқыма өнеркәсібінде Бразилия 2013 жылы әлемдегі ең ірі 5 өндірушінің қатарында болғанымен, әлемдік саудаға өте аз қатысады. Авиация саласында Бразилияда Boeing және Airbus компанияларынан кейін әлемдегі үшінші ірі ұшақ өндірушісі – Embraer компаниясы бар. 2019 жылы Аргентина әлемдік болат өндірушілердің арасында 31-ші, автомобиль өндірушілердің арасында 28-ші, сыра өндірушілердің арасында 22-ші, соя майы өндірушілердің арасында 4-ші және күнбағыс майы өндірушілердің арасында 3-ші орында тұрды, сонымен қатар басқа да өнеркәсіптік өнімдерді өндірді.

Тау-кен өндірісі

Тау-кен өндірісі Оңтүстік Америкадағы ең маңызды экономикалық секторлардың бірі, әсіресе Чили, Перу және Боливия үшін, олардың экономикасы осы салаға қатты тәуелді. Континентте алтынның (негізінен Перуде, Бразилияда және Аргентинада); күмістің (негізінен Перуде, Чилиде, Боливияда және Аргентинада); мыстың (негізінен Чилиде, Перуде және Бразилияда); темір кенінің (Бразилия, Перу және Чили); мырыш (Перу, Боливия және Бразилия); молибден (Чили және Перу); қорғасын (Перу және Боливия); боксит (Бразилия); қалайы (Перу, Боливия және Бразилия); марганец (Бразилия); антимон (Боливия және Эквадор); никель (Бразилия); ниобий (Бразилия); рений (Чили); йод (Чили) және тағы басқалары бар. Бразилия темір кенін өндіруде ерекшеленеді (әлемдегі екінші ірі өндіруші және экспорттаушы, себебі темір кені елдің сауда теңгеріміндегі ең көп құндылық беретін үш экспорттық тауардың бірі), сондай-ақ мыс, алтын, боксит (әлемдегі бес ірі өндірушінің бірі), марганец (әлемдегі бес ірі өндірушінің бірі), қалайы (әлемдегі ірі өндірушілердің бірі), ниобий (әлемдегі белгілі қорлардың 98% -ын құрайды) және никель. Қадірлі тастардан Бразилия әлемдегі ең ірі аметист, топаз, агат өндірушісі, сонымен қатар турмалин, изумруд, аквамарин, гранат және опал өндіруші елдердің қатарында. Чили әлемдік мыс өндірісінің шамамен үштен бірін қамтамасыз етеді. Мыстан басқа, 2019 жылы Чили йод пен ренийдің ең ірі, литий мен молибденнің екінші ірі, күмістің алтыншы, тұздың жетінші, калийдің сегізінші, күкірттің он үшінші және темір кенінің он үшінші өндірушісі болды. 2019 жылы Перу мыс пен күміс өндірісі бойынша әлемде екінші, қорғасын бойынша үшінші, қалайы бойынша төртінші, бор бойынша бесінші және молибден бойынша төртінші орында тұрды. Сондай-ақ, ол әлемдегі қалайының бесінші, мырыштың жетінші және қорғасынның сегізінші ірі өндірушісі. 2019 жылы Аргентина литий өндірісі бойынша әлемде төртінші орында болды. Алтын өндіруде 2006 мен 2017 жылдар аралығында ел жылына 15 тонна өндірді, ал 2007 жылға дейін өндіріс айтарлықтай өсіп, 2012 жылы 66,1 тонна рекордтық көрсеткішті құрады. 2017 жылы 52,2 тонна алтын өндірілді. Ел әлемдегі 25 ірі алтын өндіруші елдің қатарында. Күміс өндіруде 2017 жылы 15,5 тонна өндірілді. Табиғи газ өндіруде 2018 жылы Аргентина 1524 млрд текше фут, Венесуэла 946 млрд текше фут, Бразилия 877 млрд текше фут, Боливия 617 млрд текше фут, Перу 451 млрд текше фут, Колумбия 379 млрд текше фут газ өндірді. 2020 жылдың басында Бразилия мұнай және табиғи газ өндіруде тәулігіне 4 миллион баррельден асып, алғашқы рет осындай көрсеткішті тіркеді. Ағымдағы жылдың қаңтар айында күніне 3,168 миллион баррель мұнай және 138,753 миллион текше метр табиғи газ өндірілді.

Туризм

Әлемдік туристік бағыттар тізімінде 2018 жылы Аргентина 6,9 миллион халықаралық туристпен (және 5,5 миллиард АҚШ доллары кіріспен) 47-ші орын алды; Бразилия 6,6 миллион туристпен (және 5,9 миллиард АҚШ доллары кіріспен) 48-ші орын алды; Чили 5,7 миллион туристпен (және 2,9 миллиард АҚШ доллары кіріспен) 53-ші орын алды; Перу 4,4 миллион туристпен (және 3,9 миллиард АҚШ доллары кіріспен) 60-шы орын алды; Колумбия 3,8 миллион туристпен (және 5,5 миллиард АҚШ доллары кіріспен) 65-ші орын алды; Уругвай 3,4 миллион туристпен (және 2,3 миллиард АҚШ доллары кіріспен) 69-шы орын алды. Туристердің саны әрқашан елдің туризмнен алатын ақшалай сомасын көрсете бермейді. Кейбір елдер жоғары деңгейдегі туризмді дамытып, одан көбірек пайда табады. Оңтүстік Америкада туризм әлі толық дамымаған: мысалы, Еуропада елдер жылына 73,7 миллиард доллар (Испания) немесе 67,3 миллиард доллар (Франция) көлемінде туристік кіріс алады. 2018 жылы Еуропа 710 миллион, Азия 347 миллион, Солтүстік Америка 142,2 миллион турист қабылдаса, Оңтүстік Америкаға 37 миллион, Орталық Америкаға 10,8 миллион, ал Кариб аймағына 25,7 миллион турист келді.

Жолдар мен автомобиль жолдары

Оңтүстік Америкада көліктер негізінен аймақтағы ең дамыған жол көлігі арқылы жүзеге асырылады. Сондай-ақ, порттар мен әуежайлардың инфрақұрылымы да жеткілікті деңгейде. Теміржол және өзен көлігі, әлеуеті болғанымен, көбінесе екінші деңгейде қарастырылады. Бразилияда 1,7 миллионнан астам километр жол бар, оның 215 000 километрі асфальтталған, ал шамамен 14 000 километрі көпжолақты автомобиль жолдары. Елдегі ең маңызды екі автомобиль жолы – BR 101 және BR 116. Аргентинада 600 000 километрден астам жол бар, оның 70 000 километрі асфальтталған, ал 2 500 километрі көпжолақты автомобиль жолдары. Елдегі ең маңызды үш автомобиль жолы – 9-шы, 7-ші және 14-ші маршруттар. Чилиде шамамен 82 000 километр жол бар, оның 20 000 километрі асфальтталған, ал 2 000 километрі көпжолақты автомобиль жолдары. Елдегі ең маңызды автомобиль жолы – 5-ші маршрут (Панамерикалық автомобиль жолы). Осы 4 елде ең жақсы жол инфрақұрылымы және ең көп санында көпжолақты автомобиль жолдары бар. Анд таулары, Амазонка өзені және Амазонка орманының болуына байланысты трансконтиненталдық немесе биоокеандық автомобиль жолдарын жүзеге асыруда үнемі қиындықтар туындап келеді. Бұрын Бразилияны Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласымен, ал кейін Чилидің Сантьяго қаласымен байланыстыратын жалғыз бағыт болды. Алайда, соңғы жылдары елдердің біріккен күштерімен жаңа бағыттар пайда бола бастады, мысалы, Бразилия-Перу (Океанаралық тас жолы) және Бразилия, Парагвай, солтүстік Аргентина және солтүстік Чили арасындағы жаңа тас жол (Биоокеандық дәліз).

Әуежайлар

Бразилияда 2000-нан астам әуежай бар. Бұл ел әуежайлар саны бойынша әлемде екінші орында, АҚШ-тан кейін ғана. Сан-Паулу халықаралық әуежайы, Сан-Паулу қалалық аймағында орналасқан, елдегі ең ірі және ең жұмысты әуежай болып табылады – бұл әуежай Сан-Паулуды әлемнің ірі қалаларының барлығымен байланыстырады. Бразилияда Рио-де-Жанейро, Бразилиа, Бело-Оризонте, Порто-Алегре, Флорианополис, Куяба, Сальвадор, Ресифе, Форталеза, Белем және Манаус сияқты 44 халықаралық әуежай бар. Аргентинада Буэнос-Айрес, Кордоба, Барилоче, Мендоса, Салта, Пуэрто-Игуасу, Неукен және Усуаия сияқты маңызды халықаралық әуежайлар орналасқан. Чилиде Сантьяго, Антофагаста, Пуэрто-Монт, Пунта-Аренас және Икике сияқты маңызды халықаралық әуежайлар бар. Колумбияда Богота, Медельин, Картахена, Кали және Барранкилья сияқты маңызды халықаралық әуежайлар бар. Уругвай (Монтевидео), Парагвай (Асунсьон), Перу (Лима), Боливия (Ла-Пас) және Эквадор (Кито) елдерінің астаналарында да маңызды әуежайлар бар. 2017 жылы Оңтүстік Америкадағы ең жұмысты 10 әуежай: Сан-Паулу Гуарульос (Бразилия), Богота (Колумбия), Сан-Паулу Конгоньяс (Бразилия), Сантьяго (Чили), Лима (Перу), Бразилиа (Бразилия), Рио-де-Жанейро (Бразилия), Буэнос-Айрес Аэропарк (Аргентина), Буэнос-Айрес Эзеиза (Аргентина) және Минас-Жерайс (Бразилия) болды.

Порттар

Порттар туралы айтатын болсақ, Бразилия Оңтүстік Америкадағы ең жұмысты порттардың біріне ие, мысалы Сантос порты, Рио-де-Жанейро порты, Паранагуа порты, Итажаи порты, Рио-Гранде порты, Сан-Франциско-ду-Сул порты және Суапе порты. Аргентинада Буэнос-Айрес және Росарио порттары бар. Чилиде Вальпараисо, Кальдера, Мехильйонес, Антофагаста, Икике, Арика және Пуэрто-Монт сияқты маңызды порттар бар. Колумбияда Буэнавентура, Картахена контейнерлік терминалы және Пуэрто-Боливар сияқты маңызды порттар бар. Перуде Кальяо, Ило және Матарани порттары маңызды. Оңтүстік Америкадағы ең жұмысты 15 порт: Сантос порты (Бразилия), Баия-де-Картахена порты (Колумбия), Кальяо (Перу), Гуаякиль (Эквадор), Буэнос-Айрес (Аргентина), Сан-Антонио (Чили), Буэнавентура (Колумбия), Итажаи (Бразилия), Вальпараисо (Чили), Монтевидео (Уругвай), Паранагуа (Бразилия), Рио-Гранде (Бразилия), Сан-Франциско-ду-Сул (Бразилия), Манаус (Бразилия) және Коронел (Чили).

Темір жолдар

Бразилияның теміржол желісі шамамен 30 000 шақырымды құрайды. Ол негізінен кендерді тасымалдауға пайдаланылады. Аргентинаның теміржол желісі 47 000 км ізге ие, бұл әлемдегі ең ірі желілердің бірі болған және Латын Америкасындағы ең кең желі болып табылады. Бұрын ол шамамен 100 000 км рельстерден тұрған, бірақ рельстерді алып тастау және автокөліктің дамытуға баса назар аудару оның ұзындығын азайтып, біртіндеп қысқартты. Онда төрт түрлі теміржол бағыты бар және Парагвай, Боливия, Чили, Бразилия және Уругвай елдерімен халықаралық байланыс жолдары бар. Чилиде Аргентина, Боливия және Перумен байланысы бар шамамен 7 000 км теміржол бар. Колумбияда бар болғаны 3 500 км теміржол бар.

Су жолдары

Бразилияның негізгі су жолдарының арасында екі ерекшеленеді: Hidrovia Tietê Paraná (ұзындығы 2400 км, оның 1600 км-і Парана өзенінде, ал 800 км-і Тиете өзенінде орналасқан, Мато-Гросу, Мато-Гросу-ду-Сул, Гойас және Рондония, Токантинс және Минас-Жерайс штаттарының ауылшаруашылық өнімдерін тасымалдайды) және Hidrovia do Solimões Amazonas (оның екі бөлімі бар: Солимонс, ол Табатингадан Манаусқа дейін шамамен 1600 км-ге созылады, және Амазонс, Манаустан Белемге дейін 1650 км-ге созылады. Амазонка жазығынан жолаушылар тасымалының көбі осы су жолы арқылы жүзеге асырылады, сондай-ақ Белем және Манаус қалаларының ірі аймақтық орталықтарына бағытталған жүк тасымалының көп бөлігі де осы арқылы тасымалданады). Бразилияда бұл көлік түрі әлі толыққанды пайдаланылмай отыр: экономикалық тұрғыдан ең маңызды су жолдары елдің оңтүстік-шығысында және оңтүстігінде шоғырланған. Оның толыққанды пайдаланылуы шлюздерді, ірі дноуглубителiк жұмыстарды және, ең бастысы, интермодалды интеграцияны қамтамасыз ететін порттарды салуға байланысты. Аргентинада су жолдары желісі Ла-Плата, Парана, Парагвай және Уругвай өзендерінен тұрады. Басты өзен порттары – Зарат және Кампана. Буэнос-Айрес порты жеке маңыздылығы бойынша бірінші орында тұр, бірақ Парана өзенінің Санта-Фе бөлігінің 67 км-ге созылған "Үстіңгі өзен" деп аталатын аймағы 17 портты біріктіреді, олар елдің жалпы экспортының 50% -ын құрайды.

Бразилия

Бразилия үкіметі импорттық мұнайға тәуелділікті азайту үшін амбициялы бағдарламаны қолға алды. Бұрын елдің мұнай қажеттілігінің 70%-дан астамын импорт қанағаттандырған, бірақ 2006–2007 жылдары Бразилия мұнаймен өзін-өзі қамтамасыз ете бастады. 2019 жылы Бразилия 2,8 миллион баррель/күн мұнай өндірген әлемдегі 10-шы ірі мұнай өндіруші болды. Өндіріс елдің сұранысын қамтамасыз етеді. Электр энергиясын өндірудің жалпы көлемінде Бразилия 2019 жылы 170 000 мегаватт орнатылған қуатына жетті, оның 75%-дан астамы жаңартылатын көздерден (көпшілігі гидроэлектрлік) алынған. 2013 жылы Оңтүстік-Шығыс аймағы Ұлттық интеграцияланған жүйенің (SIN) жүктемесінің шамамен 50%-ын пайдаланды, бұл елдің негізгі энергия тұтынушы аймағы болды. Өңірдің электр энергиясын өндірудің орнатылған қуаты шамамен 42 500 МВт-ты құрады, бұл Бразилияның өндіру қуатының үштен бір бөлігіне тең. Су электр қуаты өндірісі аймақтың орнатылған қуатының 58%-ын құрады, ал қалған 42% негізінен жылу электр қуатын өндіруге сәйкес келеді. Сан-Паулуда бұл қуаттың 40%-ы, Минас-Жерайста – 25%-ы, Рио-де-Жанейрода – 13,3%-ы, ал қалған бөлігінде – Эспириту-Санту орналасқан. Оңтүстік аймаққа Итайпу бөгеті тиесілі, ол бірнеше жыл бойы әлемдегі ең ірі гидроэлектр станциясы болды, Қытайдағы Үш арық бөгеті ашылғанға дейін. Қазір бұл әлемдегі екінші ірі гидроэлектр станциясы. Бразилия Парагваймен бірге Итайпу зауытының иесі: бөгет елдердің шекарасында орналасқан Парана өзенінде орналасқан. Оның орнатылған қуаты 14 ГВт, әрқайсысы 700 МВт болатын 20 генераторлық қондырғысы бар. Солтүстік аймақта Белу Монте бөгеті мен Тукуруи бөгеті сияқты ірі гидроэлектр станциялары бар, олар ұлттық энергияның көп бөлігін өндіреді. Бразилияның гидроэлектрлік әлеуеті әлі толық пайдаланылмаған, сондықтан елде әлі де бірнеше жаңартылатын энергия көздерін салу мүмкіндігі бар. 2022 жылы ONS мәліметтері бойынша, жел қуатының жалпы орнатылған қуаты 22 ГВт-ты құрайды, орташа қуат коэффициенті 58%. Әлемдік орташа жел қуаты 24,7% болса, Бразилияның солтүстігінде, әсіресе Баия штатында, кейбір жел электр станциялары 60%-дан астам орташа қуатқа ие; 2019 жылы елде өндірілген энергияның 9%-ын жел энергиясы құрады. 2019 жылы елде шамамен 522 ГВт шамасында жел энергиясын өндіру әлеуеті бар деп есептелді (бұл тек құрлықта), бұл елдің қазіргі сұранысын үш есеге қанағаттандыруға жеткілікті энергия. 2021 жылы Бразилия жел қуаты (21 ГВт) бойынша әлемдегі 7-ші ел болды және Қытай, АҚШ және Германиядан кейін әлемдегі жел энергиясының 4-ші ірі өндірушісі (72 ТВт/сағ.) болды. Ядролық энергия Бразилияның электр энергиясының шамамен 4%-ын құрайды. Ядролық энергияны өндіру монополиясы Eletronuclear (Eletrobrás Eletronuclear S/A) компаниясына тиесілі, ол Eletrobrás компаниясының толық меншігіндегі еншілес компаниясы. Ядролық энергияны Анградағы екі реактор өндіреді. Ол Рио-де-Жанейродағы Ангра-дос-Рейс қаласындағы Прая-де-Итаорнадағы Орталық ядролық Almirante Álvaro Alberto (CNAAA) орналасқан. Ол екі қысымдағы су реакторынан тұрады: Angra I, қуаты 657 МВт, 1982 жылы электр желісіне қосылды, ал Angra II, қуаты 1350 МВт, 2000 жылы қосылды. Үшінші реактор, Angra III, 1350 МВт жобаланған қуатымен аяқталады деп жоспарлануда. 2022 жылы ONS мәліметтері бойынша, фотоэлектрлік күн энергиясының жалпы орнатылған қуаты 21 ГВт-ты құрады, орташа қуат коэффициенті 23% құрады. Бразилияның кейбір ең көп сәулеленген штаттары – MG ("Minas Gerais"), BA ("Bahia") және GO (Goiás), олар сәулелену деңгейінің әлемдік рекордтарына ие. 2019 жылы күн энергиясы елде өндірілген энергияның 1,27%-ын құрады және әлемдегі күн энергиясын өндірушілердің ішіндегі 11-ші орында (16,8 ТВт/сағ.) тұрды. 2020 жылы Бразилия 15,2 ГВт орнатылған қуатпен биомасса арқылы энергия өндіру бойынша әлемдегі 2-ші ел болды.

Басқа елдер

Бразилиядан кейін Оңтүстік Америкада энергия өндіруде ең көп көзге түсетін ел Колумбия. 2020 жылы ел әлемдегі ең ірі мұнай өндірушілердің 20-орында тұрды, ал 2015 жылы 19-орында болды. Табиғи газ бойынша 2015 жылы ел әлемдегі 40-шы орында тұрды. Колумбияның ең үлкен артықшылығы көмірде, онда 2018 жылы ел әлемдегі 12-ші ірі өндіруші және 5-ші ірі экспорттаушы болды. Жаңартылатын энергия көздері бойынша 2020 жылы елде жел энергиясының орнатылған қуаты бойынша (0.5 ГВт) 45-ші орын, күн энергиясының орнатылған қуаты бойынша (0.1 ГВт) 76-шы орын және су электр қуатының орнатылған қуаты бойынша (12.6 ГВт) 20-шы орынға ие болды. Венесуэла, 2015 жылы әлемдегі ең ірі мұнай өндірушілердің бірі (шамамен 2.5 миллион баррель/күн) және ірі экспорттаушылардың бірі болған, саяси мәселелеріне байланысты соңғы жылдары өндірісі күрт төмендеді: 2016 жылы 2.2 миллионға, 2017 жылы 2 миллионға, 2018 жылы 1.4 миллионға және 2019 жылы 877 мыңға дейін азайды, кейбір сәттерде 300 000 баррель/күнге жетті. Бұл ел гидроэлектр энергетикасында да ерекшеленеді, 2020 жылы орнатылған қуат бойынша әлемдегі 14-ші орында тұрды (16.5 ГВт). Аргентина 2017 жылы әлемдегі 18-ші және Латын Америкасындағы ең ірі табиғи газ өндіруші, сондай-ақ 28-ші мұнай өндіруші болды. Елде 16 миллиард баррельге жуық техникалық тұрғыдан өндірілетін шиферлік мұнайы бар Vaca Muerta кен орны және әлемдегі екінші ірі шиферлік табиғи газ кен орны бар. Алайда, елде бұл кен орынын игеруге қабілеті жетіспейді: шетелдік энергетикалық компаниялардан ғана келуі мүмкін капитал, технология және білім қажет, бірақ олар Аргентинаның тұрақсыз экономикалық саясатына күдікпен қарайды және елге инвестиция жасауға құштар емес. Жаңартылатын энергия көздері бойынша 2020 жылы ел жел энергиясының орнатылған қуаты бойынша (2.6 ГВт) 27-ші орында, күн энергиясының орнатылған қуаты бойынша (0.7 ГВт) 42-ші орында және су электр қуатының орнатылған қуаты бойынша (11.3 ГВт) 21-ші орында тұрды. Патагония аймағында жел энергиясын өндірудің үлкен әлеуеті бар. Чили қазіргі уақытта ірі энергетикалық өндіруші болмаса да, Атакама шөлі аймағында күн энергиясын өндірудің үлкен әлеуеті бар. Парагвай бүгінде Итайпу электр станциясының арқасында гидроэлектр қуатын өндіруде ерекшеленеді. Боливия табиғи газ өндіруде ерекшеленеді, 2015 жылы ол әлемдегі 31-ші орында болды. Эквадор энергияны аз тұтынатындықтан, ОПЕК-ке мүше және 2020 жылы әлемдегі ең ірі мұнай өндірушілердің 27-орында, ал 2014 жылы 22-орында тұрды.